На денешен ден - Канал 5

На денешен ден

24 јануари 2026

На денешен ден

41.- Убиен бил римскиот цар Гај Јулиј Калигула. Тој во текот на владеењето од 37 до 41 година искажа бруталност, самоволие и нечуено расипништво. Кога вовел неподносливо високи даноци и се свртел против Сенатот и војската, дури и против командантите на сопствената преторијска гарда, бил убиен. Сенатот потоа за цар го прогласил неговиот чичко Клавдиј Тибериј Друз.

76.- Роден е римскиот цар Публиј Елиј Хадријан, кој во текот на владеењето од 117 до смртта во 138 година, увидувајќи дека Римското царство слабее, ги утврдил границите во југозападна Германија и Британија. На северната граница на провинциите во Британија, помеѓу заливите Клид и Фрот, го подигнал т.н. Хадријанов бедем кој требало да ги штити од нападите на Пиктите и Шкотите. Подгинал повеќе градови, од кои најважниот е Хадријанов град во Тракија. Бил голем почитувач на грчката култура и покровител на уметноста, пишувал стихови, вајал и сликал.

1712.- Роден е Фридрих Втори Велики, пруски крал (1740-1786), војсководец, филозоф и писател. За време на неговото владеење од малата Прусија создал велесила. Најпознати му се делата „Мемоарите на Бранденбуршката династија“ и „Историјата на Седумгодишната војна“. Умрел на 17 август 1786 година.

1732.- Роден е францускиот писател Пјер Огистен Карон де Бомарше, предвесник на Француската револуција. Смело ги критикувал подмитувањето на судиите и корупцијата. Дела: автобиографското дело „Мемоари“, комедиите „Севилскиот бербер“, „Фигаровата женидба“ кои биле инспирација за Џоакино Росини и Волфганг Амадеус Моцарт да ги компонираат истоимените опери.

1746.- Роден е шведскиот крал Густав Трети, кој од стапувањето на престолот во 1771 година до насилната смрт во 1792 година, владеел со цврста рака, но бил и голем покровител на уметноста. Војувал против Русија од 1788 до 1790 година и неуспешно се обидел да го заземе Петрогард. Инспириран од атентатот врз него во Стокхолмската опера во март 1792 година, Џузепе Верди ја напишал операта „Бал под маски“

1776.- Роден е Ернест Теодор Хофман, германски писател, композитор, сликар, судија и професор по музика. Со своите новели убедливо го отсликал животот на соништата, хипнозата, телепатијата и стравот. Од нив се инспирирал и композиторот Жан Офенбах за својата позната опера "Хофмановите приказни". Хофмановите дела влијаеле врз многу други автори, меѓу кои се и Балзак, Едгар Алан По, Франц Кафка и други. Умрел на 26 јуни 1882 година.

1848.- Џејмс Маршал во Калифонрија открил наоѓалиште на злато. Прочуената „Златна треска“ почнала во декември истата година кога извештаите за пронаоѓањето на жолтиот метал ги потврдил претседателот на САД Џемјс Полк.

1915.- Британски воени бродови во Првата светска војна во Северно Море го потопијле германскиот крстосувач „Bliher“ во кој загинале 870 луѓе.

1920.- Умрел италијанскиот сликар и скулптор Амедео Модиљани чии дела се препознатливи единствено по издолженоста на фигурите. Во Париз живеел од 1906 година и е еден од најзначајните претставници на „Париската школа“. Најмногу сликал женски актови и портрети, а во младоста се бавел со скулптура во која се чувствува црната пластика.

1922.- Во Смитфилд, Јужна Каролина, е родена Ава Гарднер, една од легендите на Холивуд. Зад себе оставила речиси 60 филмови и незаборавни улоги во делата како што се "Сонцето повторно се раѓа", "Ноќта на Игуана", "Могамбо", "Босонога контеса" и други. Умрела во Лондон на 26 јануари 1990 година.

1922.- Родена е Блага Алексова, македонски археолог и академик. Нарекувана е прва дама на македонската археологија. Нејзините истражувања биле насочени кон докажување на културолошкиот континуитет меѓу раното христијанство и средновековјето во Македонија. Ја открила најстарата христијанска црква во Македонија (Старата епископска базилика во Стоби). Вршела ископувања на локалитетите: Демир Капија, Баргала, Крупиште, Струмица, Полог, Охрид, Преспа, Дојран, Оризари, Радолишта и Стоби. Учествувала на голем број научни собири во Македонија, САД, Австрија, Англија, Русија, Романија, Турција, Бугарија, Италија, Хрватска, Србија, Грција и во Албанија.Починала на 12 јули 2007 година во Скопје.

1924.- Престолнината на царска Русија - Петроград добила ново име - Ленинград, во знак на сеќавање на Ленин, таткото на Октомвриската револуција која почнала во Петроград. Името Ленинград градот го носел до 1991 година. Првиот назив на градот бил Санкт Петерсбург и Петербург (до 1914), а до 1924 година Петроград. Од 1991 година го носи првото име Санкт Петерсбург.

1929.- Во Софија умрел Васил Главинов, еден од првите организатори на социјалистичките идеи и организатор на работничкото движење во Македонија, поборник за балканска федерација. Во 1894 година во Велес формирал читалиште, односно прво просветно работничко друштво, а во 1896 година, во Софија, македонска социјалистичка група. Учествувал на Првата балканска социјалистичка конференција во Белград, во 1910 година. Роден бил во Велес, околу 1869 година.

1935.- Во Софија излегол првиот број на неделното списание за историја, наука, култура и литература „Македонски вести“, чиј уредник и сопственик бил Ангел Динев, македонски општественик и публицист.

1946.- Со решение на Министерството за народна просвета на Македонија првата македонска граматика била одобрена за учебник во средните училишта. Нејзин автор бил професорот Круме Кепески.

1965.- Во Лондон умрел Винстон Леонард Спенсер Черчил, британски политичар, државник и писател. Во најтешките денови за Англија, во Втората светска војна, бил претседател на владата и водач на Конзервативна партија. Заедно со Сталин и Рузвелт дал решавачки придонес за победата над фашизмот. Негови познати дела се "Втората светска војна", "Моето африканско патување", "Историјата на светската војна" и други. Во 1953 година ја добил Нобеловата награда за литература. Роден бил на 30 ноември 1874 година.

1972.- Јапонскиот војник Шјоичи Јокои е откриен на пацифичкиот остров Гуам, каде 28 години се крие во џунгла, убеден дека Втората светска војна се уште трае.

1973.- Американскиот преговарач Хенри Кисинџер изјавил дека Виетнамскиот мировен договор склучен на мировните преговори во Париз ќе значи крај на борбите во Лаос и Камбоџа, а преговарачот Ханој Ле Дук То документот го опишал како „голема победа за виетнамскиот народ“. Борбите во Виетнам завршиле на крајот на април во 1975 година со ослободување на Сајгон и со американска воена катастрофа.

1983.- Во Лос Анѓелес умрел Џорџ Кјукор, познат американски режисер. Автор бил на многубројни филмови кои влегле во антологијата на светската кинематографија, меѓу кои се најпознати „Вечера во осум“, „Плинска светлина“, „Ѕвездата е родена“ и други. Роден бил во Њујорк, на 7 јули 1899 година.

1991.- Во Скопје, во издание на НИП „Нова Македонија“, излегол првиот број на независниот македонски неделник „Пулс“.

1996.- Варшавскиот воен обвинител официјално ја отворил истрагата врз претседателот на владата на Полска Јузеф Олексиј, поради негова наводна шпионска активност за сметка на Москва, што дополнително се покажало како лажно обвинение заради елиминација на политичките противници од страна на полскиот претседател Лех Валенса.

1996.- Во Тамсон Јаус, Вест Довер, САД, умре Стојан Христов, американски писател, новинар и публицист, од македонско потекло, почесен член на Друштвото на писателите на Македонија. Меѓу другото, автор е на книгите „Херои и убијци“, „Ова е мојата земја“, „Лавот од Јанина“, „Американски аџилак“, „Орелот и штркот“ и други. Роден бил во селото Кономлади, Костурско, на 18 август 1898 година.

1999.- Јорданскиот крал Хусеин потпишал декрет со кој постариот син Абдулах го одредил за наследник на престолот.

2004.- Американскиот вселенски робот „Опортјунити“ се спушти на Марс - три недели по роботот „Спирит“. Четири часа подоцна почнал да испраќа слики на Земјата.

2007.- Умре полскиот писател и новинар Ришард Капушчињски. Повеќепати бил кандидат за Нобелова награда за литература. Тој бил веројатно еден од напреведуваните полски автори. Книгите му се објавени на дури 30 јазици. Се прославил со репортажите за Конго кон крајот на педесеттите години на дваесеттиот век. Во текот на бројните престои во Африка, Јужна Америка и во Азија бил сведок на повеќе граѓански војни, револуции и смени на режими. Дела: „Еден ден живот“, „Фудбалска војна“, „Цар“, „Шахиншах“, „Лапидариум“, „Империја“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Мицкоски: Владата ќе ги обештети граѓаните кои претрпеа штета од невремето во Скопје

Претседателот на Владата Христијан Мицкоски денеска одговарајќи на новинарско прашање дали граѓаните ќе добијат обештетување од невремето во Скопје, рече: 

Мицкоски: Владата ќе ги обештети граѓаните кои претрпеа штета од невремето во Скопје

„Што се однесува до обештетувањето на граѓаните кои претрпеа штета од невремето кое што се случи, само можам да кажам дека општините и институциите под општините формираат комисии. Граѓаните кои имаат штета треба да ја пријават таа штета во комисиите. Тие ќе направат проценка и потоа во Комитетот за проценка на штети ќе ги достават до Владата, а ние согласно закон и пракса ќе интервенираме и ќе ги обештетиме оние граѓани кои што ќе пријават штета. Апелирам до граѓаните оние кои имаат штета да пријават, да излезе Комисија да ја констатира и да добиеме ние како Влада спецификација на тие штети, за да можеме да ги обештетиме“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Кина ги забрани партнерките и партнерите со вештачка интелигенција

Милиони тагуваат поради дигитални раскинувања Кина ги забрани апликациите за персонализирани партнери со вештачка интелигенција, принудувајќи милиони корисници на ненадеен дигитален прекин на врските.

Кина ги забрани партнерките и партнерите со вештачка интелигенција

Прописите стапија на сила на 15 јули 2026 година и беа заеднички издадени од пет владини оддели, вклучувајќи ја и Администрацијата за сајбер простор на Кина.

Правилата наведуваат дека алатките за вештачка интелигенција не смеат „прекумерно да им се додворуваат на корисниците, да предизвикуваат емоционална зависност или зависност воопшто, или да ги нарушуваат вистинските меѓучовечки односи на корисниците“.

Компаниите сега мора да вградат опции за моментален излез, редовни потсетници дека вештачката интелигенција не е реална и ограничувања на долгорочната емоционална меморија. Алатките за учење и работа се исклучени.

Компаниите ByteDance, Alibaba и Tencent одлучија целосно да ги суспендираат своите функции на придружници на вештачката интелигенција, наместо да се придржуваат кон новите правила, објавува The Independent.

Строгите мерки се поврзани со падот на стапките на брак и наталитет во Кина, бидејќи регулаторите се загрижени дека врските со вештачката интелигенција ја заменуваат вистинската интимност, иако експертите забележуваат дека подлабоките проблеми, како што е економскиот притисок, играат поголема улога.

Укинувањето на овие опции предизвика вистинска тага на мрежата „Веибо“, каде што корисниците ја архивираа преписката и се збогуваа.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Ристовски: Спортската инфраструктура повеќе нема да биде заборавена - 49 милиони денари за градскиот базен во Кавадарци

Министерот за спорт Борко Ристовски, заедно со претседателот на Владата, Христијан Мицкоски и со градоначалникот на Кавадарци, Митко Јанчев, денеска присуствуваше на пуштањето во употреба на целосно реконструираниот  Градски базен во Кавадарци.

Ристовски: Спортската инфраструктура повеќе нема да биде заборавена - 49 милиони денари за градскиот базен во Кавадарци

Министерот за спорт Борко Ристовски, заедно со претседателот на Владата, Христијан Мицкоски и со градоначалникот на Кавадарци, Митко Јанчев, денеска присуствуваше на пуштањето во употреба на целосно реконструираниот Градски базен во Кавадарци, капитален проект вреден речиси 49 милиони денари, со кој градот добива современ спортско-рекреативен центар наменет за сите генерации.

Од вкупната инвестиција, 30.141.432 денари се обезбедени преку Министерството за спорт, од средствата на Владата на Република Македонија преку вториот јавен повик за финансирање на инфраструктурни проекти, додека останатите средства ги обезбеди Општина Кавадарци.

-Ние не градиме споменици, туку места каде што ќе растат идните шампиони. Секој реконструиран базен, секоја спортска сала и секое игралиште значат повеќе можности за децата, повеќе здравје за граѓаните и повеќе шанси Македонија повторно да создава врвни спортисти. Нашата цел е јасна – спортската инфраструктура повеќе никогаш да не биде оставена да пропаѓа, туку да стане двигател на развојот во секоја општина - истакна министерот Ристовски.

Тој нагласи дека Министерството за спорт паралелно работи на завршување на повеќе капитални проекти низ државата.

Во рамки на реконструкцијата е обновен целиот базенски комплекс, поставен е нов систем за филтрација и пречистување на водата, реконструирани се големиот и малиот базен, изградени се водни атракции и тобогани, детски водни реквизити, современо детско игралиште, целосно се обновени соблекувалните, тушевите, санитарните јазли, лекарската просторија, пристапните патеки и останатите придружни содржини.

Во Кавадарци е во завршна фаза и изградбата на новиот затворен базен, проект чија реализација Министерството ја доведе до финална фаза по повеќегодишен застој. На ист начин беа завршени и базените во Карпош, во Кисела Вода и во Штип, продолжува изградбата во Струмица, Кичево и Ѓорче Петров, додека технички е завршен и базенот во Битола.

Со ова Министерството за спорт продолжува со реализација на стратешката определба за модернизација и развој на спортската инфраструктура низ целата држава, со цел секоја општина да добие современи услови за спорт, рекреација и развој на младите.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер