На денешен ден - Канал 5

На денешен ден

4 јануари 2026.

На денешен ден

1710.- Роден е италијанскиот композитор Џовани Батиста Перголези. Дела: операта „Слугинката господарка“, црковната музика „Stabat mater“.

1785.- Роден е германскиот филолог и книжевник Јакоб Грим, основач на современата германистика. Јакоб Грим вниманието на јавноста го свртел кон народните умотворби и јазикот, а ги изучувал историјата на јазикот и старата литература. Се бавел со народни преданија, митови и бајки, со фолклор и обичаи. Во 1852 година го основал големиот „Германски речник“ и го напишал делото „Историја на германскиот јазик“.

1809.- Роден е францускиот учител Луј Брај, пронаоѓачот на азбуката за слепи, наречена Брајов систем. И самиот слеп, го измислил системот на испакнати точки, чии комбинации означуваат поединечни зборови, што им овозможува на слепите да можат да читаат.

1909.- Во селото Лавци, Битолско, е роден Тодор Ангеловски, меѓу народот познат како Даскалот, учител и просветител, борец против угнетувачкиот великосрпски режим, бестрашен борец против фашистичкиот окупатор и еден од првите учесници во НОВ во Македонија. Загинал, односно се самоубил, во борба против бугарскиот окупатор кај селото Лавци, на 12 јуни 1943 година.

1932.- Владата на британската колонија Индија го забранила Индискиот национален конгрес и го уапсила неговиот водач Махатма Ганди, кој ја предводел борбата за независност на Индија.

1941.- Во Париз умрел Анри Бергсон, француски филозоф и академик. Развил нов вид филозофија на животот, заснована врз идејата на „животен полет“. Од делата познати му се „Творечка еволуција“, „За смеењето“, „Материја и меморија“ и други. Во 1927 година ја добил Нобеловата награда за литература. Роден бил во Париз, на 18 октомври 1859 година.

1942.- На пат за Македонија (по организираното бегство од затворот во Сремска Митровица), минувајќи ја планината Кукавица, кај селото Туба, во близина на Владички Хан, од заседа на бугарскиот фашистички окупатор бил убиен Јордан Николов - Орце, народен херој на Македонија.

1943.- Во Скопје, по повеќедневно ѕверско мачење, бугарската фашистичка полиција го убила Страшо Пинџур, народен херој на Македонија. Бил член на КПЈ од 1934 годин. Роден бил во селото Ваташа, Кавадаречко, на 5 март 1915 година.

1943.- Во Скопје, по петдневно ѕверско мачење, бугарската фашистичка полиција го фрлила низ прозорец Мирче Ацев, народен херој на Македонија. Правиот батаљон на Народноослободителната војска на Македонија го добил неговото име. Бил член на Покраинскиот комитет на КПЈ на Македонија од 1941 година и член на Главниот штаб на НОВ и ПО на Македонија. Роден е во селото Ореовец, Прилепско, на 26 септември 1915 година.

1944.- Сојузничките сили во Втората светска војна го започнале нападот врз германските сили на Монте Касина. Во жестоките борби бил разоран градот Касино и прастариот бенедиктински манастир, кој во 529 година го подигнал основачот на римокатоличкиот ред Свети Бенедикт од Нурсиј. Монте Касино беше центар на Бенедиктинскиот ред и центар на пребогата архива, библиотека и ризница. Тој е потполно разорен и уништен.

1948.- Велика Британија ја призна Бурма (сегашен Мјанмар) како независна република со првиот претседател на владата Такин Нуом.

1954.- Во Скопје умрел Димитар Андонов - Папрадишки, македонски зограф, еден од втемелувачите на современата македонска уметност. Роден бил во селото Папрадиште, во 1859 година.

1958.- Советскиот „Спутњик I“, првиот сателит кој бил лансиран во октомври во 1957 година, се распаднал и паднал на Земјата.

1960.- Во сообраќајна несреќа загинал францускиот писател Албер Ками, добитник на Нобеловата награда за литература во 1957 година. Дела: „Странецот“, „Чума“, „Пад“, „Калигула“, „Свадба“, „Митот за Сизиф“ и други.

1965.- Умрел англискиот писател од американско потекло Томас Стернс Елиот, добитник на Нобеловата награда за литература во 1948 година. Дела: „Збирка песни“, „Збирка есеи“, поетските драми „Убиство во катедрала“, „Семеен состанок“, „Коктел-партија“.

1972.- Пакистан побарал разговор со Индија по војната во која бил поразен, а дотогашниот Источен Пакистан станал независна држава Бангладеш.

1975.- Умрел италијанскиот писател Карло Леви, автор на романот „Христос застана во Еболија“, во кој е опишан тешкиот живот на италијанските селани под фашистичкиот режим. За време на владеењето на Мусолини бил интерниран во јужна Италија.

1992.- Владата на Република Македонија донесла одлука со која 7 јануари - првиот ден Божик, се прогласува за неработен ден. Ова е првпат во Македонија верски празник и официјално да биде прогласен за неработен.

1995.- Поранешниот турски претседател на владата Булент Еџевит ги обвинил Германија и Австрија за распаѓањето на Југославија, бидејќи тие го поттикнале отцепувањето на Словенија и Хрватска и ја осудил Анкара за рамнодушноста по појавата на првите сигнали дека дотогашната Југославија исчезнува.

1996.- Република Македонија и Република Таџикистан воспоставиле дипломатски односи.

2005.- Непознати напаѓачи го убилње гувернерот на Багдат, Алија ел Хајдари.

2006.- Умрел претседателот на владата и вториот човек на Обединетите Арапски Емирати, шеикот Мактум бин Рашид ел Мактум, инаку монарх на Емиратите во Дубаи.

2007.- Апелациониот суд на канадската провинција Онтарио официјално го признал правото на едно петгодишно дете да има три родители - татко и две мајки кои повеќе од 15 години живеле во хомосексуална заедница, од кои една е неговата биолошка мајка. Во Онтарио хомосексуалните бракови се легални од 2003, а од 2005 година и на целата територија на Канада.

2012.- На 79-годишна возраст умрел Хисен Рамадани, поранешен пратеник во Собранието на Република Македонија. Рамадани дипломирал на Високата школа за политички науки во Белград. Се занимавал со просветна дејност. Во својата политичка кариера бил пратеник во Собранието на СРМ и на СФРЈ, како и потпретседател на Извршниот совет на СРМ. По осамостојувањето на Македонија бил член на Демократскиот сојуз на Албанците и во два мандата пратеник во Собранието на Република Македонија.

2016.- На 93 години починал францускиот актер Мишел Галабру. Галабру на пошироката светска јавност и е познат по неговите комични улоги во „Жандармите во Сант Тропе. Улогата во која дојде израз неговиот раскошен талент била во филмот на Бернар Таверние „Судија и убиец“. Роден е бил на 27 октомври 1922 во Сафи во Мароко.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Мостар прогласи вонредна состојба поради пожар на депонија (ВИДЕО)

Градоначалникот на Мостар по вонредната седница на градскиот и кантонскиот штаб за цивилна заштита изјави дека пожарот предизвикал огромна штета на полето на депонијата

Мостар прогласи вонредна состојба поради пожар на депонија (ВИДЕО)

Поради големиот пожар што утрово ја зафати депонијата Уборак и предизвика речиси целосна материјална штета на локацијата, Градот Мостар прогласи вонредна состојба со цел да им се овозможи на надлежните служби брзо и ефикасно да дејствуваат во санирањето на последиците.

Градоначалникот на Мостар, Марио Кордиќ, по вонредната седница на градскиот и кантонскиот штаб за цивилна заштита изјави дека пожарот предизвикал огромна штета на полето на депонијата, како и загриженост кај граѓаните поради чадот што се надвиснувал над градот.

„Веднаш по пријавата, сите надлежни служби - пожарникари, полиција, брза помош и други служби - излегоа на местото на настанот. Затекнавме огромен пожар што ги опустоши локациите Буѓевци и Уборак. Изгоре салата за рециклирање со сите свои објекти, опремата на депонијата беше оштетена, а благодарение на напорите на пожарникарите, административната зграда беше спасена“, рече Кордиќ.

Според него, штетата е речиси 100%, а настанатата ситуација претставува голем проблем не само за Мостар, туку и за поширокиот регион.

Кордиќ рече дека прогласувањето вонредна состојба му овозможува на Штабот за цивилна заштита да издаде итни наредби и да спроведе мерки потребни за надминување на кризата, особено кога станува збор за организирање на отстранувањето на отпадот откако депонијата Уборак претрпе голема штета.

Тој ги повика граѓаните да се однесуваат одговорно со отпадот и да се воздржат од фрлање комунален и цврст отпад на јавни површини до понатамошно известување за да не се оптовари дополнително комуналниот систем.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Најстарата желка во светот Џонатан, на 194 години, доби награда од Гинисовата книга на рекорди

Џонатан, најстарата желка во светот, доби престижна награда – икона на Гинисовите светски рекорди.  

Најстарата желка во светот Џонатан, на 194 години, доби награда од Гинисовата книга на рекорди

Се смета дека Џонатан е роден пред 1832 година, односно има најмалку 194 години, и со тоа е најстарото живо копнено животно во светот, соопшти организацијата.

Се проценува дека имал најмалку 50 години кога во 1882 година бил донесен од Сејшелите на јужноатлантскиот остров Света Елена, како подарок за идниот гувернер на оваа британска прекуморска територија, и оттогаш живее во рамките на гувернерската резиденција, вилата „Плантејшн Хаус“.

Гинис потсетува дека Џонатан чекорел по планетата уште пред да бидат направени првите фотографии, пред да се воспостават првите телефонски разговори, и пред да биде завршена Ајфеловата кула.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Зеленски потпиша потпиша закон за измени на државниот буџет

Украинскиот претседател Володимир Зеленски потпиша закон за измени на државниот буџет за 2026 година, со кој се зголемуваат средствата за безбедносниот и одбранбениот сектор за околу 1,56 милијарди украински гривни, или 30 милијарди евра.

Зеленски потпиша потпиша закон за измени на државниот буџет

Според украинската новинска агенција Укринформ, измените предвидуваат приходите од државниот буџет за 2026 година да се зголемат за околу 44,7 милијарди евра, со што вкупните приходи ќе достигнат приближно 101 милијарда евра.

Зголемувањето на буџетските приходи е предвидено, објаснува Укринформ, првенствено благодарение на финансиската поддршка од Европската Унија (ЕУ), врз основа на спроведувањето на Планот за Украина, односно спроведувањето на иницијативата на ЕУ за Украина, и зголемените приходи од даноци на доход на граѓаните поради растот на готовинските приходи на воениот персонал.

Како што потсетува Укринформ, на 10 јуни Врховната рада на Украина ги усвои во второ читање и во целост измените на државниот буџет за 2026 година, кои првенствено се насочени кон зголемување на средствата за безбедносниот и одбранбениот сектор.

Извор: Б92

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер