Живот

На денешен ден

4 јануари 2026.

1710.- Роден е италијанскиот композитор Џовани Батиста Перголези. Дела: операта „Слугинката господарка“, црковната музика „Stabat mater“.

1785.- Роден е германскиот филолог и книжевник Јакоб Грим, основач на современата германистика. Јакоб Грим вниманието на јавноста го свртел кон народните умотворби и јазикот, а ги изучувал историјата на јазикот и старата литература. Се бавел со народни преданија, митови и бајки, со фолклор и обичаи. Во 1852 година го основал големиот „Германски речник“ и го напишал делото „Историја на германскиот јазик“.

1809.- Роден е францускиот учител Луј Брај, пронаоѓачот на азбуката за слепи, наречена Брајов систем. И самиот слеп, го измислил системот на испакнати точки, чии комбинации означуваат поединечни зборови, што им овозможува на слепите да можат да читаат.

1909.- Во селото Лавци, Битолско, е роден Тодор Ангеловски, меѓу народот познат како Даскалот, учител и просветител, борец против угнетувачкиот великосрпски режим, бестрашен борец против фашистичкиот окупатор и еден од првите учесници во НОВ во Македонија. Загинал, односно се самоубил, во борба против бугарскиот окупатор кај селото Лавци, на 12 јуни 1943 година.

1932.- Владата на британската колонија Индија го забранила Индискиот национален конгрес и го уапсила неговиот водач Махатма Ганди, кој ја предводел борбата за независност на Индија.

1941.- Во Париз умрел Анри Бергсон, француски филозоф и академик. Развил нов вид филозофија на животот, заснована врз идејата на „животен полет“. Од делата познати му се „Творечка еволуција“, „За смеењето“, „Материја и меморија“ и други. Во 1927 година ја добил Нобеловата награда за литература. Роден бил во Париз, на 18 октомври 1859 година.

1942.- На пат за Македонија (по организираното бегство од затворот во Сремска Митровица), минувајќи ја планината Кукавица, кај селото Туба, во близина на Владички Хан, од заседа на бугарскиот фашистички окупатор бил убиен Јордан Николов - Орце, народен херој на Македонија.

1943.- Во Скопје, по повеќедневно ѕверско мачење, бугарската фашистичка полиција го убила Страшо Пинџур, народен херој на Македонија. Бил член на КПЈ од 1934 годин. Роден бил во селото Ваташа, Кавадаречко, на 5 март 1915 година.

1943.- Во Скопје, по петдневно ѕверско мачење, бугарската фашистичка полиција го фрлила низ прозорец Мирче Ацев, народен херој на Македонија. Правиот батаљон на Народноослободителната војска на Македонија го добил неговото име. Бил член на Покраинскиот комитет на КПЈ на Македонија од 1941 година и член на Главниот штаб на НОВ и ПО на Македонија. Роден е во селото Ореовец, Прилепско, на 26 септември 1915 година.

1944.- Сојузничките сили во Втората светска војна го започнале нападот врз германските сили на Монте Касина. Во жестоките борби бил разоран градот Касино и прастариот бенедиктински манастир, кој во 529 година го подигнал основачот на римокатоличкиот ред Свети Бенедикт од Нурсиј. Монте Касино беше центар на Бенедиктинскиот ред и центар на пребогата архива, библиотека и ризница. Тој е потполно разорен и уништен.

1948.- Велика Британија ја призна Бурма (сегашен Мјанмар) како независна република со првиот претседател на владата Такин Нуом.

1954.- Во Скопје умрел Димитар Андонов - Папрадишки, македонски зограф, еден од втемелувачите на современата македонска уметност. Роден бил во селото Папрадиште, во 1859 година.

1958.- Советскиот „Спутњик I“, првиот сателит кој бил лансиран во октомври во 1957 година, се распаднал и паднал на Земјата.

1960.- Во сообраќајна несреќа загинал францускиот писател Албер Ками, добитник на Нобеловата награда за литература во 1957 година. Дела: „Странецот“, „Чума“, „Пад“, „Калигула“, „Свадба“, „Митот за Сизиф“ и други.

1965.- Умрел англискиот писател од американско потекло Томас Стернс Елиот, добитник на Нобеловата награда за литература во 1948 година. Дела: „Збирка песни“, „Збирка есеи“, поетските драми „Убиство во катедрала“, „Семеен состанок“, „Коктел-партија“.

1972.- Пакистан побарал разговор со Индија по војната во која бил поразен, а дотогашниот Источен Пакистан станал независна држава Бангладеш.

1975.- Умрел италијанскиот писател Карло Леви, автор на романот „Христос застана во Еболија“, во кој е опишан тешкиот живот на италијанските селани под фашистичкиот режим. За време на владеењето на Мусолини бил интерниран во јужна Италија.

1992.- Владата на Република Македонија донесла одлука со која 7 јануари - првиот ден Божик, се прогласува за неработен ден. Ова е првпат во Македонија верски празник и официјално да биде прогласен за неработен.

1995.- Поранешниот турски претседател на владата Булент Еџевит ги обвинил Германија и Австрија за распаѓањето на Југославија, бидејќи тие го поттикнале отцепувањето на Словенија и Хрватска и ја осудил Анкара за рамнодушноста по појавата на првите сигнали дека дотогашната Југославија исчезнува.

1996.- Република Македонија и Република Таџикистан воспоставиле дипломатски односи.

2005.- Непознати напаѓачи го убилње гувернерот на Багдат, Алија ел Хајдари.

2006.- Умрел претседателот на владата и вториот човек на Обединетите Арапски Емирати, шеикот Мактум бин Рашид ел Мактум, инаку монарх на Емиратите во Дубаи.

2007.- Апелациониот суд на канадската провинција Онтарио официјално го признал правото на едно петгодишно дете да има три родители - татко и две мајки кои повеќе од 15 години живеле во хомосексуална заедница, од кои една е неговата биолошка мајка. Во Онтарио хомосексуалните бракови се легални од 2003, а од 2005 година и на целата територија на Канада.

2012.- На 79-годишна возраст умрел Хисен Рамадани, поранешен пратеник во Собранието на Република Македонија. Рамадани дипломирал на Високата школа за политички науки во Белград. Се занимавал со просветна дејност. Во својата политичка кариера бил пратеник во Собранието на СРМ и на СФРЈ, како и потпретседател на Извршниот совет на СРМ. По осамостојувањето на Македонија бил член на Демократскиот сојуз на Албанците и во два мандата пратеник во Собранието на Република Македонија.

2016.- На 93 години починал францускиот актер Мишел Галабру. Галабру на пошироката светска јавност и е познат по неговите комични улоги во „Жандармите во Сант Тропе. Улогата во која дојде израз неговиот раскошен талент била во филмот на Бернар Таверние „Судија и убиец“. Роден е бил на 27 октомври 1922 во Сафи во Мароко.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Фудбал

Која селекција е најблиску до светскиот трон?! Аргентина, Франција, Шпанија и Англија во битка за трофејот

На четири средби пред крајот на 23 Светски фудбалски шампионат четирите полуфиналисти покажаа дека со право се избориле за место меѓу четирите најдобри репрезентации на Мундијалот .

Во досегашниот тек од шампионатот според ,многумина Франција е најубедлива, Аргентина е најефикасна, Шпанија непобедлива, а Англија – најупорна.

На Светското првенство останаа само четири репрезентации, а секоја од нив стигна до полуфиналето на сосема поинаков начин. Статистиката покажува дека Аргентина и Франција ги имаат најопасните напади, Шпанија ја контролира играта и создава голем број шанси, додека Англија својата сила ја црпи од физичката моќ, дисциплината и неверојатниот борбен дух.

Актуелните шампиони постигнаа 17 гола на шест натпревари, што е просек од речиси три гола по натпревар. Франција постигна еден помалку на патот до полуфиналето, Англија има 13, а Шпанија е последна меѓу полуфиналистите со 11 гола.

Тимот предводен од Лионел Меси покажа најголема ефикасност кога се појавуваат можности, додека Французите продолжуваат да го одржуваат својот углед како тим способен да ги казни противниците во секој момент.

Шпанија останува најголемата енигма меѓу последните четири тима. Тимот на Луис де ла Фуенте испрати огромен број шутеви кон противничките голови, предводејќи го тимот заедно со Франција во однос на вкупниот број обиди. Сепак, завршувањето останува проблем.

Шпанците имаат упатено 112 шутеви, но само 40 биле во гол. Нивниот процент на реализација е само десет проценти, што ги става меѓу помалку ефикасните тимови на турнирот.

За разлика од другите полуфиналисти, Англија не импресионира со својата напаѓачка статистика. „Трите лава“ имаат забележано најмалку шутеви и најмалку прецизни додавања меѓу првите четири екипи.

Екипата на Томас Тухел покажува огромна физичка сила, агресија и подготвеност да се бори за секој сантиметар од теренот. Англискиот тим е меѓу екипите што прават најмногу фаули, а се издвојува особено по интензитетот на трчање и бројот на спринтови.

Интересно е што Аргентина помина најголемо вкупно растојание меѓу преостанатите екипи, а Англија е веднаш зад нив. Иако Аргентинците немаат највисока просечна брзина на движење, нивната игра се потпира на искуство, контрола на темпото и индивидуален квалитет.

Од друга страна, Франција и Шпанија се помалку зависни од физички дуели, компензирајќи за ова преку техничка супериорност и организација.

Бројките нема да одлучат кој ќе биде светски шампион, но јасно ги покажуваат различните идентитети на четирите преостанати тима. Аргентина има моќ на постигнување поени, Франција ширина и квалитет, Шпанија контрола врз играта, а Англија менталитет на тим кој одбива да се откаже.

Сега доаѓа моментот кога статистиката се става во втор план - бидејќи еден натпревар одлучува кој ќе го направи последниот чекор кон светската титула.

Секако полуфиналните пресметки ќе бидат интересни и поради четирите големи ѕвезди на полуфиналистите, неверојатните стрелци Меси, Мбапе, Кејн и волшебникот со топката Јамал.

Тагови: СП2026

Македонија

РКЕ: Дизелот поскапува за 5,5 а бензините за 1,5 денари

Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Македонија (РКЕ) донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 3,59%.

Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Македонија (РКЕ) донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 3,59% во однос на одлуката од 06.07.2025 година.

Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат зголемување кај бензините во просек за 3,467%, кај дизелот зголемувањето е во просек за 11,010%, кај екстра лесното масло зголемувањето е во просек за 9,189% и кај мазутот зголемување во просек за околу 3,604% поради што во структурата на цените на нафтените деривати е извршено соодветно прилагодување.

Курсот на денарот во однос на доларот во изминатиот период по кој беа формирани цените со претходната пресметка е понизок за 1,2765% %

Од 8.7.2025 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат:

- Моторен бензин - ЕУРОСУПЕР БС - 95 - 87,00 (денари/литар)

- Моторен бензин - ЕУРОСУПЕР БС – 98 - 89,00 (денари/литар)

- Дизел гориво - ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) - 88,00 (денари/литар)

- Масло за горење - Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) - 86,00 (денари/литар)

- Мазут М-1 НС - 42,168 (денари/килограм)

Малопродажната цена на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) се зголемува за 5,50 ден/лит.

Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98 се зголемуваат за 1,50 ден/лит

Малопродажната цена на Екстра лесното масло за домаќинство (ЕЛ-1), се зголемува за 4,50 ден/лит.

Малопродажната цена на Мазутот М-1 НС, се зголемува за 0,938 ден/кг.

Напоменуваме дека ова се максималните цени на нафтените деривати од 00:01 часот на 14.7.2025 година. Трговците на големо и трговците на мало со нафтени деривати и горива за транспорт можат да ги формираат цените на одделни нафтени деривати и горива за транспорт и пониско од највисоките утврдени цени.

Тагови: бензините РКЕ

Македонија

Македонија2025 објавува повик за апликации од македонски компании за Битов Програмата за претприемачи

Повик за компании: Искористете бесплатна експертска поддршка од канадски советници.

Македонија2025 објавува повик за апликации за македонски микро, мали и средни компании заинтересирани да добијат бесплатна експертска поддршка преку Битов програмата за претприемачи.

Битов програмата за претприемачи се спроведува во партнерство со Catalyste+ (поранешна CESO – Canadian Executive Service Organization), канадска организација со повеќе од 50 години искуство во поддршка на економскиот развој и јакнење на приватниот сектор на глобално ниво.

Преку оваа програма, Македонија2025 и Catalyste+ заеднички работат на подобрување на конкурентноста и развојот на македонските компании. Програмата се реализира во Македонија од 2018 година, а досега поддршка добиле повеќе од 30 македонски компании.

Избраните компании ќе имаат можност да соработуваат со искусни канадски советници, професионалци со долгогодишно меѓународно искуство, кои ќе обезбедат практични совети и насоки за конкретни деловни предизвици и развојни можности, согласно потребите на компанијата.

Македонија2025 целосно ги покрива трошоците за ангажманот на советникот, како и неговото патување до Македонија. Компанијата учесник има обврска да обезбеди сместување, оброци и локален транспорт за советникот, доколку е потребно.

Кој може да аплицира?

Програмата е наменета за микро, мали и средни компании кои ги исполнуваат следните услови:

Компанијата постои најмалку една година;

Сопственикот и управителот на компанијата се македонски државјани и жители на Македонија;

Компанијата има лице кое ќе биде директно вклучено во процесот, достапно за советникот и ќе соработува со него за време на посетата, со добро познавање на англиски јазик;

Постои висока посветеност од страна на менаџментот за спроведување на препораките и промените;

Компанијата е финансиски стабилна и има капацитет за имплементација на предложените активности;

Компанијата ги исполнува критериумите за микро, мала или средна компанија.

Предност ќе имаат компании кои работат во следните области:

туризам и угостителство;

финансиски услуги;

агро-бизнис;

информатичко-комуникациски технологии (ИКТ);

управување со природни ресурси;

обновливи извори на енергија;

прехранбена индустрија;

и други сектори со потенцијал за раст и развој.

Предност ќе имаат компании кои се извозно ориентирани, имаат потенцијал за раст и развиваат иновативни производи или услуги.

Краен рок за аплицирање: 31.08.2026 година