На денешен ден - Канал 5

На денешен ден

3 јануари 2026 

На денешен ден

1875.- Умрел францускиот лексикограф и енциклопедист Пјер Атанас Ларус, издавач на „Големиот светски речник на XIX век“ во 17 тома. Издавачката куча „Ларус“ по неговата смрт продолжи со издавање на енциклопедиски и лексикографски дела.

1892.- Роден е англискиот писател Џон Роналд Руел Толкин, професор на англосаксонскиот (староанглиски) и англиски јазик и литература на Оксфордскиот универзитет. Дела: „Господар на прстените“, „Хобитот“, „Силмарион“.

1923.- Умрел Јарослав Хашек, чешки писател. Најпознат е по неговиот популарен хумористично-сатиричен роман „Доживувањата на добриот војник Швејк за време на светската војна“ во која ја разотркива сета бесмисленост и лудост на милитаризмот. Роден е на 30 јануари 1883 година.

1924.- Англискиот египтолог Хауард Картер во Долината на кралевите во близина на Луксор во Египет го пронајде саркофагот на фараонот Тутанкамон.

1926.- Грчкиот генерал Теодорс Пангалос се прогласил за официјален диктатор во Грција. Во август истата година е симнат од власт.

1929.- Роден е италијанскиот филмски режисер Серџо Леоне. Филмови: „Колосот од Родорс“, „За грст долари“, „Добар, лош и грд“, „Се викам Нико“, „Беше еднаш на Дивиот запад“, „Се случи во Америка“.

1942.- Во Норвешка во Втората светска војна Германија основа 23 концентрациони логори. Најзлогласни беа Бејсфорт, Ботн, Ерландет, Фалстад, Корган, Осен.

1945.- Во Арденим пропадна и последниот обид на германскиот водач Адолф Хитлер да го промени исходот од Втората светска војна бидејќи сојузничките армии на генералот Бернард Монтгомери и Омар Бредли во контраофанзива им нанесоа огромни загуби на нацистичките дивизии.

1945.- Во Скопје излезе првиот број на првото детско списание на македонски јазик во слободна Македонија "Пионер". Негови први уредници биле познатиот македонски писател Славко Јаневски и професорот Јонче Јосифовски.

1961.- Соединетите Американски Држави ги прекинале дипломатските односи со Куба. Во април истата година кубанската армија и кубанскиот народ ја попречиле инвазијата на кубанските контрареволуционери кои со помош на САД се истовариле во Лас Вилас.

1977.- Меѓународниот монетарен фонд го одобрил дотогаш најголемиот заем во триесетгодишната историја на оваа организација. На Велика Британија и одобрил четири милијарди долари за поддршка на нејзината валута.

1987.- Во Скопје умрел доцент д-р Иван Влашки, шеф на Уролошката клиника на медицинскиот факултет во Скопје. Тој е основоположник на современата урологија и трансплантациите на бубрег во Македонија. Со своите стручни способности како хирург и педагог се стекнал со голем углед во земјата и во странство. Роден бил во 1930 година.

1987.- Во Скопје умрел Драган Ѓаконовски - Шпато, истакнат македонски композитор, диригент и музички аранжер. Зачетник на македонската забавна музика. Како автор на бројни забавни мелодии, на аранжмани за забавна и за џез музика на македонската сцена се појавил уште во првите повоени години. Бројни генерации се сеќаваат на неговите популарни композиции, како и на првата македонска џез композиција наречена "Тема I", што тој ја создаде во далечната 1947 година. Бил извонредно надарен музички инструменталист кој ги формирал првите оркестри Ритмички секстет, Забавниот ансамбл и Биг-бендот на Радио Скопје. Роден е во Скопје, на 11 март 1931 година.

1993.- Претседателите на Русија и на САД, Борис Елцин и Џорџ Буш, потпишале договор за намалување за една третина на нуклеарните оружја.

1994.- Падот на рускиот патнички авион „тупољев - 154“ во Сибир не го преживеа никој од 124 патници и членови на екипажот.

1996.- Во Скопје почнала со работа канцеларијата за врски на Светската здравствена организација.

1996.- Во Скопје умрел д-р Христо Маловски, македонски историчар и педагог, професор на Филозовскиот факултет во Скопје. Роден бил во 1932 година.

1999.- Ирачкиот претседател Садам Хусеин ги отфрлил зоните на забрането прелетување кои на север и југ од Ирак ги воспоставиле западните земји, истакнувајќи дека ирачкиот народ храбро ќе им се спротивстави.

2004.- Падот во Црвено Море на египетскиот „боинг 737“ непосредно по полетувањето од аеродромот во Шарм ел Шеик не го преживеа никој од 148-те патници, повеќето француски туристи.

2006.- Француската влада ја укинала вонредната состојба, воведена во ноември 2005 година, поради немирите во сиромашните предградија на Париз и на другите француски градови во кои биле запалени околу 200 јавни установи, како и 10.000 возила. Повод за нередите била смртта на две момчиња од африканско потекло, кои настрадале од струен удар во трафостаница каде се криеле верувајќи дека зад нив има полициска патрола.

2019.- На 67-годишна возраст почина хрватскиот актер Иво Грегуревиќ, најпознат по главната улога во филмот „Чаруга“. По завршувањето на средното училиште се запишал на Академијата за драмски уметност во Загреб. На филм дебитирал во 1977 година. Глумел во филмовите „Не се наведнувај надвор“, „Невреме“, „Осудени“, „Кралска завршница“ (1987), како и во серијата „Вело мисто“. Грегуревиќ е роден во 1952 година.

2022.- Поради компликации од коронавирусот почина Марјан Додовски, прв министер за животна средина и просторно планирање на ВМРО-ДПМНЕ од 1998 до 2002 година. Додовски беше пратеник во Собранието од 2006 до 2008 година, а потоа и член на Советот на Град Скопје. Додевски беше член на Извршниот комитет на ВМРО-ДПМНЕ, претседател на Комисијата за животна средина и координатор на изборни единици.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

ЈП Водовод и канализација – Скопје - Последен ден од акцијата за отплата на долгови без пресметка на камата

ЈП Водовод и канализација – Скопје ја известува јавноста и граѓаните на град Скопје дека денес, 05.06.2026 година, е последен ден од акцијата за отплата на заостанатите долгови без пресметка на камата за задоцнето плаќање.

ЈП Водовод и канализација – Скопје - Последен ден од акцијата за отплата на долгови без пресметка на камата

Ги повикуваме сите корисници кои имаат заостанат долг за потрошена вода (тужен и редовен), да ја искористат можноста за плаќање на рати без пресметана камата.

Одлуката за спроведување на акцијата за отплата на заостанатите долгови без пресметка на камата не важи за органите на државната и локалната власт и другите државни органи основани согласно Уставот и со закон и институциите кои вршат дејности од јавен интерес утврден со закон, а организирани како агенции, фондови, јавни установи и јавни претпријатија основани од Република Македонија или од општините, од градот Скопје, како и од општините во градот Скопје.

По истекот на денешниот ден, одлуката престанува да важи.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Алиу во Рига: Малите земји можат да бидат лидери во дигитални решенија во здравствените системи

Малите земји не секогаш имаат најголеми ресурси, но можат да имаат најбрза адаптација, најдобра координација и најсилна политичка волја за промени. 

Алиу во Рига: Малите земји можат да бидат лидери во дигитални решенија во здравствените системи

Дводневниот состанок е посветен на едно од најважните прашања за здравствените системи во Европа - како малите земји, во услови на ограничени ресурси, миграција на здравствен кадар, стареење на населението и растечки потреби на пациентите, можат да создадат одржливи и иновативни решенија за здравствената работна сила.

„Малите земји не секогаш имаат најголеми ресурси, но можат да имаат најбрза адаптација, најдобра координација и најсилна политичка волја за промени. Нашата цел е да изградиме здравствен систем кој подобро го користи знаењето на здравствените работници, го намалува административниот товар и им овозможува повеќе време за пациентите“, истакна министерот Алиу во своето обраќање.

Министерот Алиу учествуваше во сесијата посветена на оптимизација на здравствената работна сила, каде ја претстави Националната стратегија за дигитално здравство 2026–2030 како еден од клучните реформски процеси во државата. Тој посочи дека дигитализацијата не е само техничка модернизација, туку начин здравствениот систем подобро да го организира патот на пациентот, да ги поврзе нивоата на здравствена заштита и да им помогне на здравствените работници да работат со помалку административни пречки и со подобар пристап до релевантни податоци.

„Дигиталното здравство за нас не е цел само по себе. Тоа е инструмент за подобра грижа. Кога податоците го следат пациентот, лекарот има поцелосна слика, пациентот добива побрза и побезбедна услуга, а системот станува поорганизиран и поодговорен“, рече Алиу.

Во овој контекст, министерот ги претстави следните чекори што ги презема Министерството за здравство: дигитализирани патеки на лекување, приоритетно упатување и тријажа, развој на мултидисциплинарни тимови што ја поврзуваат примарната, секундарната и терциерната здравствена заштита, како и пилот-проектот за теледерматологија, кој има за цел да ја доближи специјалистичката услуга до пациентите во руралните и оддалечените средини.

Тој се осврна и на новиот Закон за евиденциите во здравството, како дел од процесот за усогласување со Европскиот простор за здравствени податоци, како и на унапредувањето на националниот регистар на здравствени работници.

На панелот посветен на дигиталната технологија и вештачката интелигенција, министерот Алиу, заедно со министри и претставници од други европски земји, говореше за улогата на вештачката интелигенција во здравството и за преминот од фрагментирани системи кон поврзана, податочно водена здравствена архитектура. Воедно, тој порача дека вештачката интелигенција може да биде силна поддршка за здравството, но не смее да стане замена за човечката одговорност.

Учеството на состанокот во Рига е дел од пошироката заложба на Министерството за здравство за активно вклучување во европските здравствени процеси, размена на искуства со другите земји и примена на иновативни решенија што можат да ја зголемат одржливоста на здравствениот систем.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Започнува 60. МТФ Војдан Чернодрински - Прилеп

Шеесетото јубилејно издание на Македонскиот театарски фестивал „Војдан Чернодрински“, ќе започне вечерва во 19 часот со изложба 60 години „Војдан Чернодрински“ - Прилеп. 

Започнува 60. МТФ Војдан Чернодрински - Прилеп

Станува збор за хибридна изложба на артефакти од долгогодишната традиција на фестивалот. Во неа ќе се следи приказната за фестивалот визуализирана со конкретни сведоштва за луѓето и настаните што ги обележале овие години фестивалски живот. Изложбата е поддржана од „Витаминка“ - Прилеп во рамки на заедничката прослава „70-60-50“ (70 години „Витаминка“, 60 години МТФ „Војдан Чернодрински“ - Прилеп и 50 години заедничка соработка). Патеката ќе започне од Театарот „Војдан Чернодрински“, ќе продолжи кон Музејот на икони, Градскиот саат, Реклами, и ќе заврши во Центарот за култура „Марко Цепенков“.

-Сакаме да им оддадеме почит на тој начин што ќе ги споменеме заедно со сите фотографии, постери, документи, предмети кои ќе го осведочат времето што поминало, но и ќе направат одличен простор за времето што ќе дојде. Изложбата има и перформативен дел - студентите од ФДУ под менторство на режисерката Шенај Мандак играат перформанс на драмите од Дејан Дуковски. Патот на фестивалот е симболична патека на која преку нарација и аудиовизуелен контакт ќе може да ја следиме историјата на фестивалот и да ја видиме секоја значајна меморабилија - вели Ана Стојаноска, уметнички директор на фестивалот.

Свеченоста ќе продолжи во големата сала на Центарот, во 20 часот. Честа прв да настапи ќе ја има ансамблот на Драмскиот театар, со претставата „Мачкина глава“ од Венко Андоновски, во режија на Дејан Пројковски, од официјалната програма на фестивалот. На претставата ќе и претходни проекција на документарен филм посветен на фестивалот. На присутните ќе им се обрати претседателката Гордана Сиљановска-Давкова, која е покровител на фестивалот, а за отворен ќе го прогласи министерот за култура и туризам, Зоран Љутков. Ќе се обрати Ана Стојаноска, уметнички директор на фестивалот. Пред изведбата на претставата, ќе бидат врачени наградите на лауреатите на наградите за животно дело на Атила Клинче, Сашо Миленковски, Веби Ќерими и Љубомир Чадиковски.

Вкупно 13 претстави ќе бидат изведена на јубилејното издание кое ќе трае до 12 јуни - девет во официјална и четири во придружна програма. Фестивалот годинава се одржува под мотото „Храбриот нов театар“ и тематот „Кризата на човекот во општеството и кризата на општеството во човекот“. На затворањето ќе настапи Београдско народно позориште, со претставата „Црно злато“ Оливер Фрлјиќ, по текст на Дејан Дуковски, Авторот во фокус на фестивалот годинава.

Претстави во официјалната селекција се:

„Амадеус“ од Петер Шефер во режија на Андреј Цветановски, продукција на Турски театар – Скопје.

„Едмонд“ од Дејвид Мамет, во режија на Оливер Мицевски, продукција на Народен театар – Битола

„Калигула“ од Албер Ками, во режија на Ѓорѓи Ризески, продукција на Народен театар – Куманово

„Мачкина глава“ од Венко Андоновски, во режија на Дејан Пројковски, продукција на Драмски театар – Скопје.

„Носорози“ од Ежен Јонеско, во режија на Васил Василев, продукција на Албански театар – Скопје

„Случајната смрт на еден анархист“ од Дарио Фо, во режија на Ивана Ангеловска, продукција на НУЦК „Ацо Шопов“ – Театар – Штип

„Страв и надеж“ по мотивите на Франц Ксавер Крец, во режија на Татјана Мандиќ Ригонат, продукција на Македонскиот народен театар – Скопје

„Црнила“ од Коле Чашуле во режија на Дејан Пројковски, продукција на Народен театар „Војдан Чернодрински“ – Прилеп

„Челинџ“, автор и режија Јане Спасиќ, Театар за деца и младинци – Скопје

Во придружна програма се избрани претставите (подредени по азбучен ред на насловот на претставата):

„Вилицата на Ибен Бајерс“ од Филип Грујиќ во режија на Борис Василевски, продукција на „Штрих“ – Скопје

„Драга Јелена Сергеевна“ од Људмила Разумовскаја, во режија на Шенај Мандак, копродукција на Факултетот за драмски уметности – Скопје и Македонскиот народен театар – Скопје

„Невиност“ од Деа Лоер, дипломска претстава на класата по актерска игра, под менторство на проф. м-р Зоја Бузалковска и вонр. проф. м-р Александар Степанулески

„Сина сенка“ од Брајан Рејнолдс, во режија на Тамара Стојаноска, театар „Златен елец“

За наградите на фестивалот ќе одлучува жирито во состав: Снежана Конески-Руси, актерка, режисерка, Дарко Лукиќ, театролог, независен театарски научник и автор од Хрватска и Аида Буквиќ, наградувана театарска и филмска режисерка од Хрватска.

В недела, од 18 часот ќе се одржи настан посветен на Дејан Дуковски. Ќе биде отворена изложба со постери од претстави создадени според негови драмски текстови, ќе бидат промовирани две нови книги со драми на Дуковски, го издание на „Арс Ламина“. За нив ќе зборуваат Оливера Ќорвезироска, приредувач на книгата и Ана Стојаноска, автор на предговорот. Ќе следува и разговор со Дуковски. И годинава ќе биде организиран Музеј во движење со фокус на творештвото на актерите Благој Ивчески, Лидија Иваноска и Трајче Иваноски.

Фестивалот и годинава ќе им даде простор за креација на децата во омилената за нив Детската зона, студентите на ФДУ ќе учествуваат во улични театарски перформанси, ќе бидат организирани промоции.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер