На денешен ден - Канал 5

На денешен ден

20 декември 2025.

На денешен ден

1582.- Во Франција бил воведен Грегоријанскиот календар. Папата Грегориј Осми, извршил реформи на Јулијанскиот календар отстранувајќи ја разликата од 10 дена и наредил зад четврток - 4 октомври 1582 година, следниот ден да се смета како петок 15 октомври, а секоја четврта година да биде престапна. Тоа се главно основите на Грегоријанскиот календар што набрзо почнале да го прифаќаат и другите европски земји.

1699.- Рускиот цар Петар Велики го модернизирал рускиот календар, соопштувајќи дека Нова година ќе почнува на 1 јануари, а не на 1 септември како што било дотогаш. Петар тогаш го отфрлил византискиот календар поведувајќи се по европскиот пример.

1795.- Роден е германскиот историчар Леополд фон Ранке, професор на Берлинскиот универзитет и член на Пруската академија на науките. Тој главно пишувал за историјата на германскиот и романскиот народ, но и за народите од централана и југоисточна Европа. Студирал теологија и филологија, а докторирал на филозофија. Дела: „Француска историја“, „Англиска историја“, „Римскиот папа“, „Германската историја за време на реформите“.

1830.- Учесниците на Лондонската конференција, на која биле застапени Британија, Франција, Австрија, Прусија и Русија, се согласиле за одделување на Белгија и Холандија, по востанието што го кренале Белгијците за да формираат независна држава.

1860.- Јужна Каролина прва се отцепила од САД. Тоа било вовед во четиригодишната граѓанска војна која почнала во 1861 година.

1894.- Роден е австралискиот државник Гордон Мензис, премиер на Австралија со најдолг стаж. Бил шеф на владата како лидер на Обединетата австралиска партија од 1939 до 1941 година, а потоа како водач на Либералната партија од 1949 до 1966 година. Значително придонесол за јакнењето на влијанието на САД во Австралија со што земјата ја вовлекол на американска страна во Виетнамската војна.

1902.- Француските научници Марија и Пјер Кири лабораториски издвоиле нов елемент – радиум, што го откриле уште во 1898 година. Тие тогаш, само утврдиле дека радиумот постои, но биле потребни низа години многу работа, трпеливост и самооткажување додека Марија Кири успеала лабораториски да ги издвои чистите честички на радиумот. Во 1903 година Марија и Пјер Кири ја добиле Нобелова награда за физика.

1902.- Роден е Васил Иљовски, македонски драмски писател, есеист, критичар, книжевен историчар и истакнат педагошки работник. Иљоски бил член на МАНУ и на Друштвото на писателите на Македонија. Завршил Филозофскиот факултет во Скопје. Во 1926 година Иљоски ја започнал работата над своето прво посериозно драмско дело со првично име „Бежанка“. По две години, текстот веќе бил подготвен за изведба на сцената на "Скопскиот народен театар", но овој пат со ново име - „Ленче Кумановче“. Драмата била напишана и изведена на кумановски дијалект, а нејзината премиера се одржала на 16 јуни 1928 година. Иљоски бил еден од членовите на комисијата формирана при Министерството за народна просвета со цел да ги подготват македонската азбука и правопис. Исто така, тој бил еден од основачите и првите членови на Друштвото на писателите на Македонија (13 февруари 1947 година) и на МАНУ. Драмски дела: „Ленче Кумановче“, „Чорбаџи Теодос“, „Ученичка авантура“, „Биро за безработни“, „Пиши, Панче“, „Два спрема еден“, „Чест“, „Кузман Капидан“, „Син и татко“, „Допирни точки“, „Окрвавен камен“, „Свадба“, „Смрт за живот“. Васил Иљоски бил добитник на бројни книжевни и државни награди, меѓу кои и на: АВНОЈ, највисокото општествено признание во бившата СФРЈ и „11 Октомври“. Починал на 1 ноември 1995 година во Скопје.

1909.- Во Охрид е роден Андон Дуков, македонски ликовен уметник и борец во НОВ на Македонија. На 16 февруари 1944 година борци на Првата македонско-косовска НОУ бригада го пронашле смрзнат и бос, со празен ранец на грбот и со пушка која ја држел со згрчени раце.

1912.- По победата на балканските сојузници кои ги освоиле речиси сите турски европски поседи, во Лондон почнала мировната конференција меѓу Турција и балканските земји.

1923.- Во Штип е роден Ацо Шопов, истакнат македонски писател и академик. Тој е еден од основоположниците на модерната македонска литература. Неговата прва книга стихови "Песни" објавена е во 1944 година. Меѓу другите познати дела се "На Грамос", "Стихови за маката и радоста", "Слеј се со тишината", "Ветерот носи убаво време", "Небиднина", „Раѓање на зборот“, „Јус-универзум“, „Гледач во пепелта“, „Песна на црната жена“, „Дрво на ридот“ и други. Покрај писателската дејност тој бил уредник на книжевните списанија "Иднина", "Нов ден", "Хоризонт" и "Современост". Ацо Шопов бил добитник на највисокото југословенско признание, наградата „АВНОЈ“, како и на „Кочо Рацин”, „11 октомври”, и „Браќа Миладиновци”. Бил именуван за амбасадор на Југославија во Сенегал, земја која го инспирирала за збирката „Песна на црната жена“. За време на престојот во Африка, тој го превел изборот од поезијата на сенегалскиот претседател, Леополд Седар Сенгор, добитник на „Златниот венец” на Струшките вечери на поезијата, во 1975 година. Истата година, Ацо Шопов бил именуван за претседател на Републичката комисија за културни врски со странство, но три години подоцна, болеста го присилила да го напушти активниот живот. Умрел во Скопје на 20 јануари 1982 година.

1925.- Во Прилеп е роден Властимир Николовски, еден од најголемите македонски композитори во историјата на повоената македонска музика и академик. Меѓу бројните дела познати му се ораториумот „Клименту“, кантатата „Сердарот“, симфониите “Бревис“, „Барбара“ и „Рустика“ и други. Умрел во Скопје, на 28 март 2001 година.

1937.- Умрел германскиот генерал и воен писател Ерих Фридрих Вилхелм Лудендорф, еден од клучните германски команданти во Првата светска војна. На почетокот на војната успешно ги раководел операциите на Источниот фронт, а во 1916 година бил поставен за прв помошник на штабот на Врховната команда. Дела: „Тотална војна“, „Моите воени спомени 1914-1918“.

1971.- Во Москва умрел Александар Трифонович Твардовски, еден од најголемите руски поети. Се смета за еден од предводниците на десталинизацијата во литературата. Од делата познати му се поемите „Вадилиј Тјоркин“ и „По далечината - далечина“, стихозбирката „Од лириката на овие години“ и други. Роден бил во 1910 година.

1973.- Од експлозија на бомба со разорна моќ поставена под патот и активирана по доаѓањето на неговиот службен автомобил, во Мадрид бил убиен шпанскиот претседател на владата адмиралот Луис Кареро Бланко. Било предвидено на чело на државата тој да го наследи Франциско Франко.

1982.- Во Женева умрел Артур Рубинштајн, пијанист-космополит, од полско потекло, еден од најголемите интерпретатори на класичната музика во 20. век. Роден бил во Лоѓ, во Полска, на 28 јануари 1887 година.

1989.- САД ја почнале инвазијата врз Панама со 12.000 војници, на кои им се придружиле уште толку американски војници стационирани во земјата поради отстранување на поранешниот американски штитеник претседателот на владата Мануел Антонијо Нориега.

1990.- Шефот на советската дипломатија Едвард Шеварнадѕе ненадејно поднесол оставка, предупредувајќи го парламентот на опасноста од воспоставување диктаторски поредок во земјата.

1993.- Кралството Шведска и Кралството Норвешка воспоставиле дипломатски односи со Република Македонија.

1994.- Непопустливоста во разговорите меѓу руското и чеченското раководство довела до жестоки борби во главниот град на Чеченија, Грозни и до стотици загинати невини граѓани.

1994.- Собранието на Република Македонија донело одлука за избор на Владата на Република Македонија. За претседател на Владата бил избран Бранко Црвенковски.

1996.- Во Сиетл умрел Карл Саган, американски астроном и писател, добитник на Пулицеровата награда во 1978 година за неговата книга „Змејовите од рајот“. Други негови познати дела се „Космос“, „Марс и човековиот ум“, „Други светови“ и други. Роден бил во 1934 година.

1998.- Американката Нкем Чуква, со нигериско потекло, родила осумка, што бил прв таков познат случај. Седум дена подоцна умрело најмалото бебе.

1999.- Со симболично навлегување на единиците на кинеската армија, португалската енклава Макао по четири и пол века станала дел од Кина. Пристанишниот град Португалците почнале да го градат во 1557 година, а со договорот помеѓу Лисабон и Пекинг градот и територијата околу него во 1887 година официјално станале португалска колонија.

2001.- Умрел сенегалскиот државник и писател Леполд Седар Сенгор, поранешен претседател на Сенегал, еден од најистакнатите африкански лидери и светски познат писател. Шеф на државата станал во 1960 година и на таа функција останал две децении. Во 1975 година бил добитник и на „Златниот венец“ на Струшките вечери на поезијата.

2001.- Советот за безбедност на Обединетите нации едногласно ја усвоил резолуцијата за испраќање меѓународни сили во Авганистан под команда на Велика Британија.

2001.- Умрел Борко Темелкоски - Лилјакот, народен херој на Југославија, од Македонија. Роден бил во Прилеп, на 11 август 1933 година.

2004.- Во Чикаго умрел Сон Силис, еден од најпознатите блуз-гитаристи во светот. Роден бил во 1942 година.

2016.- На 97 години почина Мишел Морган, една од најголемите француски актерки на 20-сеттиот век, на љубителите на филмот позната како жената со најубави очи во францускиот филм. Мишел Морган играше во околу 70 филмови, а се прослави со улогата во филмот „Крајбрежје во магла“ на Марсел Карне од 1938 година, во која партнер и беше големото актерско име Жан Габен. Познати се нејзините улоги во филмовите „Големите маневри, „Паднатиот идол“ и „Фабиола“ од 1949 година. Како позната актерка ја доби првата награда за најдобра женска улога во историјата на Канскиот филмски фестивал во 1946 година за улогата во филмот „Пасторална симфонија“ на Жан Делано, адаптација на истоимениот роман на Андре Жид. Мишел Морган, која беше олицетворение на францускиот гламур, публиката двапати ја бираше за најпопуларна француска актерка. За време на Втората светска војна ја напушти Франција и се обиде да гради кариера во Холивуд, но таму не доби забележителни улоги и се врати во родната земја.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Герасимовски: Асфалтиран крак на „Истарска“ во Ново Маало

Општина Центар го заврши асфалтирањето на крак на улицата „Истарска“ во населбата Ново Маало, на површина од 378 квадратни метри. 

Герасимовски: Асфалтиран крак на „Истарска“ во Ново Маало

Со овој зафат се подобрува пристапот до домовите и се овозможува полесно и побезбедно движење на жителите.

„Секој зафат што им го олеснува секојдневието на граѓаните е важен. Го асфалтиравме кракот на „Истарска” во Ново Маало и обезбедивме поуреден пристап до домовите на жителите. Продолжуваме да ги уредуваме улиците низ Центар, со внимание и на помалите улични краци“, порача градоначалникот Горан Герасимовски.

Општина Центар продолжува со вложувања во локалната патна инфраструктура за подобри услови за живеење во населбите.

Општина Центар - Скопје

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Трамп: Путин покажува поголема подготвеност за мировен договор отколку Зеленски

Трамп изјави дека верува оти Путин покажува поголема подготвеност за мировен договор отколку украинскиот претседател  Зеленски, додека истовремено одби директно да ја обвини Москва за прекршување на прекинот на огнот.

Трамп: Путин покажува поголема подготвеност за мировен договор отколку Зеленски

Одговарајќи на новинарско прашање за руските напади врз украинската енергетска инфраструктура, и покрај најавениот прекин на огнот, Трамп рече дека ќе ги разгледа информациите, додавајќи дека прекршувања имало „од двете страни“. Запрашан како планира да го убеди Путин да го почитува договорот, американскиот претседател посочи дека, покрај Москва, и Киев треба да направи дополнителни чекори. „Мислам дека Путин сака да постигне договор, а ние мора да го натераме зеленски да побара да се направи договор“, рече Трамп.Тој додаде дека, според неговата проценка, рускиот претседател е повеќе заинтересиран за договор отколку украинскиот лидер. Зеленски нагласи дека Украина е подготвена да ги запре нападите врз руската енергетска инфраструктура доколку и Москва го направи истото. Како доказ за тоа, рече дека украинските сили не извршиле напади врз руски рафинерии во текот на ноќта, но дека руските беспилотни летала продолжиле со нападите врз Киев. Во изминатите денови Трамп предизвика бројни реакции по телефонскиот разговор со Путин, откако побара смена на Зеленски и најави договор за испорака на стотици илјади тони руски дизел во САД. Овој потег наиде на критики и во САД и во Европа. Повеќе американски сенатори, меѓу кои и републиканци, оценија дека таквиот договор би бил спротивен на забраната што конгресот ја усвои во 2022 година за увоз на руски енергенси, со цел да се ограничи финансирањето на руската воена машинерија.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Два брода погодени од дронови во Црното Море кај Бугарија, еден потонал

Два брода беа нападнати од дронови во близина на бугарскиот брег на Црното Море, при што еден од нив потона. Премиерот Румен Радев ја потврди веста и изјави дека ова е втор таков инцидент во изминатата недела.

Два брода погодени од дронови во Црното Море кај Бугарија, еден потонал

Бродот „Челзи 3“, во сопственост на украинска компанија и кој пловел под малтешко знаме, бил погоден од три дрона околу 1:30 часот по полноќ. Нападот се случил на приближно 18 наутички милји, односно 33 километри, од бугарскиот брег.

Екипажот се состоел од седум Украинци и осум Азербејџанци. Сите биле спасени, а пет члена на екипажот добиле медицинска помош, но никој не бил сериозно повреден.

За вториот брод, за кој официјалните лица дознале на вонредна седница на Советот за безбедност, било потврдено дека потонал на околу 17 наутички милји источно од Крапец. Според првичните информации, спасен е еден член на екипажот.

Политички реакции

„Ова е целосно неприфатливо – уште еден напад во непосредна близина на бугарските територијални води“, рече Радев во телевизиско обраќање. Тој најави дека има намера да разговара за инцидентот со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте.

Премиерот истакна дека нема јасни докази за тоа кој го извршил нападот, но додаде дека исходот ѝ оди во прилог на Руската Федерација. Поради овој настан, тој најави дека ќе ја повика руската амбасадорка Елеонора Митрофанова на разговор. За инцидентите се известени и постојаните претставници на Бугарија во НАТО и во Европската унија.

Бугарија не граничи со Украина или Русија, но како членка на НАТО, таа зазема стратешка позиција на Црното Море, каде што и двете завојувани страни имаат важни пристаништа. Постои зголемена загриженост во врска со можни хибридни напади со дронови извршени од Русија паралелно со војната во Украина.

Извор: Индекс.хр

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер