На денешен ден - Канал 5

На денешен ден

7 декември 2025

На денешен ден

43.п.н.е.- Убиен бил римскиот оратор, политичар, филозоф и писател Марк Тулиј Цицерон, најголемиот стилист во римската поезија. Бил републиканец, противник на Јулиј Цезар и Марк Антониј. По убиството на Цезар во 44 година п.н.е. бил уапсен, а поради серијата напади врз Антониј бил убиен. Неговата мисла искажана во делото „За должностите“: "Summum ius summa iniuria" („Најмногу право најмногу неправда“) е типичен израз на неговата интелектуалност. Останати дела: „Беседи“, „За староста“, „За пријателството“, „За крајностите на доброто и злото“ и други.

1863.- Роден е италијанскиот композитор Пјетро Маскањи. Дела: оперите „Ирис“, „Пријателот Фриц“ и други.

1906.- Роден е г.г. Доситеј, прв архиепископ охридски и македонски, поглавар на Македонската православна црква. Целиот свој живот го посветил на службата на Црквата. Тој будно го следел решението на македонското црковно прашање и вложувал максимални напори за негово разрешување преку обновата на Охридската архиепископија и создавањето на Македонската православна црква. На вториот Црковно-народен собир, одржан од 4 до 6 октомври 1958 година, бил избран за поглавар на МПЦ во обновената Охридската архиепископија. Под негово раководство бил свикан третиот Црковно-народен собир, одржан на 18 јули 1967 година, на кој МПЦ била прогласена за автокефална. Умрел во Скопје, на 20 мај 1981 година.

1909.- Во Банско, Пиринска Македонија е роден Никола Јонков Вапцаров, бугарски и македонски поет и револуционер. Тој бил еден од организаторите на Македонскиот литературен кружок во Софија, во кој биле опфатени повеќе млади македонски литературни творци. Го стрелале бугарските фашисти во Софија, на 23 јули 1942 година.

1922.- Северна Ирска гласала за отцепување од Република Ирска.

1924.- Роден е португалскиот државник Марио Соарес. По соборувањето на диктатурата во Португалија во 1974 година три пати бил избиран за претседател на владата. Во 1986 година станал шеф на државата и бил првото цивилно лице на функцијата претседател на Португалија после 60 години.

1941.- Јапонија без најава за војна ја нападнала поморската база во Перл Харбур на Хаваите, а неколку часа подоцна претседателот на САД Френклин Рузвелт објавил дека неговата земја влегла во Втората светска војна. Со силни напади врз морнарицата, Јапонија во првата фаза од војната на Пацификот им нанесла големи загуби на САД. Биле потопени речиси сите воени бродови на САД во тој дел од светот, освен носачот на авиони. На земјата биле уништени 178 авиони, 3.303 војници загинале, а 1.272 биле ранети.

1971.- Советска вселенска капсула почнала да испраќа радио и ТВ сигнали од Марс.

1985.- Умрел англискиот писател Роберт Грејвс, истражувач на грчката и еврејска митологија. Светскиот углед го стекна со историскиот роман „Јас, Клавдиј“ и делото „Грчки митови“. Останати дела: „Хебрејски мотиви“, автобиографски опис на животот во рововите во Првата светска војна „Збогум на сето тоа“, историскиот роман „Клавдиј Бог“, митолошкиот роман „Хомеровата ќерка“, есејот „За англиската поезија“ и други.

1985.- Во Скопје умрел Петар Карделев, редовен професор на Машинскиот факултет во Скопје, еден од основачите на овој факултет и еден од првите конструктори и основоположници на машиноградбената и металопреработувачката индустрија во Македонија. Роден бил во Битола, во 1909 година.

1988.- Во земјотрес во Ерменија загинале повеќе од 25.000 луѓе, а половина милион останале без покрив над главата. Била уништена повеќе од 10 отсто од ерменската индустрија.

1992.- Во Скопје умрел прим. д-р Христо Брашнаров, еден од основачите на Хируршката и Акушерско-гинеколошката клиника на Медицинскиот факултет во Скопје, асистент и професор на првата генерација студенти по медицина во Скопје, основач и професор на Акушерската школа во Македонија и основач на гинеколошко-акушерските одделенија во Струмица и во Прилеп. Во 1964 година прв во Македонија вовел анестезија во оперативните зафати на гинекологијата и акушерството. Роден бил во Прилеп, во 1918 година.

1993.- Во Скопје умрел Блаже Конески, академик, еден од најистакнатите македонски културни дејци, писател, врвен поет и научник, чие творечко истражување дало огромни резултати во македонската литература, во областа на граматиката и во историјата на македонскиот јазик и во областа на културната историја на македонскиот народ. Тој бил прв претседател на Друштвото на писателите на Македонија, прв претседател на Македонската академија на науките и уметностите, почесен доктор на Чикашкиот универзитет и на Универзитетот во Врацлав. Негова прва книга е поемата „Мостот“, ја објавил непосредно по војната во 1945 година, а потоа ги објавил делата „Земја и љубовта“, „Песни“, „Везилка“, „Лозје“, „Записи“, „Стари и нови песни“, „Чешмите“, „Послание“, „Светото на песната и легендата“ и други. Автор е на повеќе значајни трудови, меѓу кои и на „Граматика на македонскиот јазик“, „Историја на македонскиот јазик“, „Македонскиот јазик во развојот на словенските литературни јазици и јазикот на македонската поезија“. Во македонската современа општествена стварност, во смисла на одбрана на македонската држава и македонскиот јазик, како темели на македонскиот национален и историски идентитет е позната неговата максима: „Јазикот е нашата единствена целосна татковина“. Покрај другите награди, добитник е на „Златниот венец“ на Струшките вечери на поезијата во 1981 година. Роден бил во селото Небрегово, Прилепско, на 19 декември 1921 година.

1995.- Сонда од американскиот вселенски брод „Галилеј“ влегла во атмосферата на Јупитер која во 75-та минута испратила податоци пред да изгори.

1995.- Во Атина, дипломатот Александар Маљас, бил наименуван за шеф на Канцеларијата за врски, во главниот град на Република Македонија, Скопје.

1997.- Во Скопје умрел Младен Дилевски, македонски поет. Автор е на книгата песни „Крадец на сонот“. Роден бил во селото Беличица, Гостиварско, на 28 јуни 1921 година.

2007.- Министерството за здравство на Уганда официјално соопштило дека во земјата повеќе од 100 луѓе биле заразени од ебола. Во претходната појава на ебола во Уганда во текот на 2000 и 2001 година биле заболени 425 луѓе, а половината од нив биле починати.

2018.- На 84 години почина актерката Љупка Арсова Џундева (1934-2018), тивката дама на македонското актерство. Џундева секогаш со гордост истакнуваше дека припаѓа на втората генерација актери на некогашната Висока театарска школа, а со тоа е дел од создавањето на поновата историја на театарската уметност во Македонија. Таа во Македонскиот народен театар работеше во текот на целиот свој професионален живот, од 1951 до 1990 година, кога замина во пензија. Нејзината последна улога на сцената на МНТ се случи во 2015 година, како Марина во претставата „Вујко Вања“ од Чехов во режија на Зоја Бузалковска. Таа е актерка со долга, трпеливо градена и маркантна театарска кариера. Макар што зад себе има повеќе од пет децении континуиран стаж, оваа рафинирана актерка успеала целосно да ги сочува грацилноста, искреноста и убавината, со која ги збогатувала и продолжува да ги збогатува сите свои креации, реализирани во апсолутно сите македонски медиуми (театар, радио, телевизија, филм). Ќе биде запаметена по улогата во антологискиот македонски филм на Димитри Османли, „Долго мирно лето“. Добитник е на Наградата на градот Скопје „13 Ноември“ (1983); потоа на Наградата за артистичко остварување доделена од Југословенската радио-телевизија, Орден на трудот со златен венец и Орден на трудот со сребрен венец, награда за актерско остварување на Фестивалот Недела на југословенската радио-драма за улогата на Влатка во радио-драмата „Не гледајте во ангелите“ од Томе Арсовски (1971), Награда за животно дело на Македонскиот театарски фестивал Војдан Чернодрински (Прилеп, 2000); Награда 11 Октомври за животно дело (2000).

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Утре референдумски ден „Д“ за Исланд – ќе тргне ли островската држава повторно кон ЕУ?

Исланд утре пред одлука – за или против обновување на преговорите за членство во ЕУ. 

Утре референдумски ден „Д“ за Исланд – ќе тргне ли островската држава повторно кон ЕУ?

По повеќе од деценија откако ги напушти амбициите, граѓаните на референдум ќе се изјаснат дали земјата да го продолжи европскиот пат. Ова според проценките е првиот чекор на тамошната Влада која сака да го приближи Исланд кон Брисел. Но пред клучниот ден нацијата е поделена. Според последната анкета резултатот засега е неизвесен. 46 отсто од граѓаните се за продолжување на преговорите, исто толку се против, а околу осум отсто сè уште немаат одлучено.

За Исланд едно од најчусвствителните политички прашања е контролата врз сопствените води и рибните ресурси, а граѓаните се поделени и околу воведувањето на еврото како валута наместо исландската круна, како и за трансферот на моќта за донесување одлуки на Брисел.

-Според мене мислам дека најважно е дали имаме нешто да кажеме за нашите ресурси и колкава моќ и даваме на ЕУ. Мислам дека е важно да сме свесни што губиме, а што добиваме.

- Мислам дека е многу важно што размислуваме, јас барем размислувам, за иднината, за моите деца и внуци. Сакам да имаат можности, помали такси, полесна валута како што е еврото наместо круна. Мислам дека е постабилно за нас. Ние сме мала нација и повеќето од поголемите компании користат евра. Па, зошто да не и јавноста?

-Мислам светската клима се менува. Мислам дека вреди барем да се погледне што друго се нуди таму, бидејќи ние сме мала нација, дали може да стоиме сами во менувањето на климата на светот, се дел од ставовите на Исланѓани.

Најтешкото прашање во јавноста, сепак, останува рибарството. Рибарската индустрија, столб на економијата на Исланд и симбол на националниот идентитет, се плаши дека Заедничката политика за рибарство на ЕУ ќе ги отвори исландските води за странски флоти.

-Имаме 100 посто од профитот во Исланд и сакаме така и да остане. Тоа се нашите загрижености, ако се придружиме во заедничката рибарска политика со ЕУ овој синџир на вредности, кој го генерира целиот овој профит за исландската популација, дека тоа ќе биде растргнато, велат дел од експертите.- Хеидрун Мартејнсдотер – експерт за рибарски сектор

Исланд е специфичен кандидат бидејќи веќе е силно интегриран со Унијата. Земјата е дел од Европската економска област, учествува на единствениот европски пазар и е членка на Шенген. Исланд ги напушти преговорите со ЕУ во 2013-та година откако тогашните власти по финансискиот колапс пет години претходно оценија дека економијата закрепнала и островската држава може да се потпре на сопствените сили.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Седум активни пожари во Македонија

До 13 часот регистрирани се седум активни пожари, информираат од ЦУК. 

Седум активни пожари во Македонија

Гори во општина Сарај кај село Копаница, кај гостиварско Трново, како и во општина Македонски Брод кон селата Битово, Заград и Страјане. Активни пожари има и над село Нежилово во Чашка, во општина Јегуновце кај село Копанце, над касарната во Прилеп и кај старите гробишта каде горат дива депонија и ниска вегетација. Пожар има и во околината на охридските села Велмеј и Брежани..

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Православните верници денеска го празнуваат Успението на Пресвета Богородица

Во време на болести од неа се барало здравје, во војни се барал мир, а во очај се барала надеж,  скопјани со векови најмногу клекнувале пред својата заштитничка Богородица – шепотејќи и ги своите молитви. 

Православните верници денеска го празнуваат Успението на Пресвета Богородица

Празникот Голема Богородица не е само црковна прослава, туку празник на духовноста, традицијата и едно од најстарите наследства на Скопје – а за тоа сведочат и бројните храмови кои со векови се издигале во нејзино име во градот кој ја смета за своја покровителка.

Онаа на која денеска дојдовме молитвено да и се поклониме е избраната девојка од Назарет, скромната и понизна Марија која светот не ја знаел, но небото ја знаело, која немала круна, над неа се поклонувале ангелите – порача во своето обраќање Австралиско – новозеландскиот митрополит Никола кој ја водеше литуригијата.

-Денеска земјата го испраќа своето најчисто чедо кон небото, а небото ја прима мајката на животот, денес не плачеме зошто Богородица заминува од нас и се радуваме затоа што гледаме каде води патот на оној кој што целосно му се предал на Бога. Прими ги денес нашите молитви, ти која го носеше Христа во своите раце, научи не како да го примиме во нашите срца. - Никола – Митрополит Австралиско – новозеландски

Илјадници верници денеска се упатија во храмовите низ Скопје, а добар дел од нив традиционално го посетија еден од најзначајните споменици во околината на градот – средновековниот манастир кој го носи името на денешниот празник – Успение на пресвета Богородица, издигнат во кањонот Матка пред повеќе од седум векови.

-Секојдневните грижи и брзање, по минувањето на оваа капија остануваат надвор – верниците ги препуштаат мислите на Бога и молитвите во целосен духовен мир

Здравје, спасение и простување на гревовите беа најчестите молитви меѓу верниците, кои запалија свеќи и се поклонија пред мајка Богородица. Дел од нив денеска го завршија и 14-дневниот пост и се причестија.

-Секоја година доаѓам овде, на тие што не биле им препорачувам да дојдат во овој прекрасен манастир и ова прекрасно место. Духовен и телесен е постот, се чистиш од тие телесни грешки, гревови ги правиме. Секогаш доаѓаме во овој манастир и секогаш сме тука, помагаме, се трудиме да биде се во ред и така. Целта на постот е за духовно да се изградиме себеси, ако можеме да речеме „НЕ“ на некои основни работи, понатаму во животот ќе можеме и за други. Да запалиме свеќа, да се посветиме на бога. Сите да се добронамерни, добри, со добри мисли.

Празникот не е само ден на молитва и духовност, во чест на Голема Богородица со децении трае хуманата, крводарителска традицијата. Димче Филипов, кој во својот живот 83 пати донирал од својата крв, веќе 5та година по ред тоа го прави и во Манастирот на Матка.

-Сум имал можност да видам работи кои не треба да се видат, да кажеме сообраќајки и слично, на некој некаде можеби му треба, спасување живот едноставно. - Димче Филипов – Крводарител

Додека се кажуваат молитвите, не можат а да не се забележат и фреските во овој историски манастир, кои биле нацртани од охридската сликарска школа уште во 1497 година, а денеска живописот стои на забот на времето. Во Јуни министерството за култура испрати ургенција за итно постапување до конзерваторски, но два месеци подоцна, сликата останува иста.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер