Живот

На денешен ден

13 септември 2025.

1506.- Умре италијанскиот сликар и гравер Андреа Мантења кој ги изработил величенствените фрески во црквите на еремите во Падова и во дворецот во Мантова, урнати во Втората светска војна.

1592.- Умре францускиот писател и филозоф Мишел Ејквем де Монтењ, обновувач на интелектуалниот скептицизам и предвесник на слободните општествени мисли во 17. и 18. век. Де Монтењ сметаше дека човечкиот разум е немоќен во барањето вистина и правда, но дека секој човек е должен да изнајде извесни норми во приватниот и јавниот живот како би живеел разумно свесен за своите општочовечки одговорности.

1598.- Умре шпанскиот крал Фелипе Втори, кој ја предводеше земјата во војните против Отоманското царство од 1571 до 1578 и против Англија од 1588 година, која заврши шест години по неговата смрт. По поразот на неговата „Непобедлива армада“ во 1588 година во битката со англиската морнарица во каналот Ла Манш, Шпанија никогаш повеќе не стана светска сила.

1788.- Њујорк е прогласен за прва федерална престолнина во САД.

1819.- Родена е германската пијанистка Клара Шуман, една од најголемите мајстори на клавир во 19. век. Нејзината концертна кариера започна на деветгодишна возраст. Ширум Европа ги популаризираше делата на Роберт Шуман, за кого се омажи во 1840 година. Покрај неговите дела, ги популаризираше и делата на Лудвиг ван Бетовен, Фредерик Шопен, Јоханес Брамс, Феликс Менделсон.

1872.- Умре Лудвиг Фоербах, германски филозоф. Беше под влијание на Хегел, а потоа стана критичар на неговата филозофија. Од делата познати му се „Суштина на христијанството“, „Мисли за смртта на бесмртноста“, „Суштина на религијата“ и други. Роден е на 28 јули 1804 година.

1874.- Роден е австрискиот композитор Арнолд Шенберг, основач и теоретичар на модерниот музички експресионизам, и професор на музичката академија во Виена, Берлин, Бостон и во Лос Анџелес.

1882.- По востанието кое ги загрози плановите на Лондон за користење на Суетскиот канал, Британците ја поразија египетската војска кај Тел ел Кебир, Египет, и продолжија со освојување на земјата и соседен Судан.

1887.- Во Вуковар, Хрватска е роден Леополд (првобитното име Лавослав) Ружичка, швајцарски хемичар од словачко потекло. Добитник е на една половина од Нобеловата награда за хемија во 1939 година за изучувањето на сексуалните хормони. Втората половина од наградата ја доби германскиот биохемичар Адолф Бутенант. Умрел во Цирих, Швајцарија, на 26 септември 1976 година.

1894.- Роден е англискиот писател Џон Бојнтон Пристли, автор на дела со ведрина и хумор, но и со критика за општеството. Дела: „Добри другари“, „Англиско патување“, „Полноќ во пустина“, „Ангелско сокаче“, драмите: „Дојдоа до градот“, „Инспекторот дојде“, „Чаша пиво“, есеите „Англиски комични ликови“, „Англиски роман“, „Англиски хумор“, „Дикенс и неговиот свет“.

1903.- Во Париз е родена Клодет Колбер, родена е како Клодет Лили Шошоан, кралица на холивудските комедии во триесеттите години на 20. век. Умрела во Бриџтаун, на карипскиот остров Барбадос, на 29 јули 1996 година.

1903.- Роден е српскиот писател Бранимир Ќосиќ, кој пишувал за животот на младите по Првата светска војна.

1903.- Околу 2.000 жители од Охридско, пред силниот налет на Бахтијард-пашовата туска војска што пустошеше се пред себе, побара засолниште во месноста Рашанец. Збегот беше добро организиран и заштитуван од четите на војводите Аргир Маринче, Никола Митрев, Цветко Стојанов и други. Со помош на предавник, турската војска го скрши и овој востанички отпор на македонското население од овој крај во времето на Илинденската епопеја. Околу 200 жители од Охридско загинаа во борбата на Рашанец. Меѓу загинатите беше и војводата Аргир Маринче, кој со својата храброст им даде пример на сите борци како треба да се борат за слободата на својот народ. Аргир Маринче е роден во Охрид, во 1870 година.

1922.- Во Ел Азизи во Либија, измерена е највисоката температура во сенка - 58 Целзиусови степени.

1923.- Во Шпанија на власт дојде генералот Мигел Примо де Ривера кој со благослов на кралот Алфонсо Тринаесетти заведе профашистичка диктатура со која привремено го задуши револуционерното демократско движење.

1924.- Во Софија терористот Владо Черноземски го уби Димо Хаџи Димов, еден од најпознатите идеолози и теоретичари на автентичното македонско национално-ослободително движење. Беше учесник во битката кај Баница, на 4 мај 1903 година кога животот го загуби апостолот на македонското национално-ослободително движење Гоце Делчев. По поразот на Илинденското востание застана на страната на прогресивната левица на ТМОРО, а во времето на Младотурската револуција разви активна идеолошка дејност и беше еден од иницијаторите за создавање на Народната федеративна партија на чело со Јане Сандански. Роден е во селото Горно Броди, Егејска Македонија, на 20 октомври 1875 година.

1924.- Во Софија е убиен Владислав Ковачев, популарен штипски војвода и публицист, уредник на весникот "Автономна Македонија" и идеолог на Македонската емигрантска федеративна организација. Роден е во Штип, на 5 јануари 1875 година.

1953.- Во Скопје, на Градскиот стадион, се одигра првиот меѓусебен прволигашки фудбалски натпревар меѓу Вардар и Работнички. Резултатот заврши 2:2.

1955.- СССР и Западна Германија воспоставија дипломатски односи.

1971.- Во нападот на американската полиција и Националната гарда, со кој заврши петдневниот бунт во њујоршкиот затвор Атика, загинаа 31 затвореник и 11 затворски чувари.

1989.- Најголемите демонстрации против апартхејдот во Јужна Африка, во Кептаун, ги предводеше надбискупот Дезмонд Туту.

1989.- Во Тирана умре Стеријо Спасе, албански писател од македонско потекло. Роден е во селото Глобочица, во 1914 година.

1991.- САД и СССР се договорија да престанат со дотур на вооружувањето на завојуваните страни во Авганистан.

1992.- Умре американскиот филмски глумец Ентони Перкинс. Филмови: „Психо“, „Пријателско убедување“ (Оскар), „Процес“, „Го сакате ли Брамс?“, „Квака 22“, „Судија за бесење“, „Убиство во Ориент експрес“, „Црна дупка“.

1993.- Израел и Палестинската ослободителна организација во Вашингтон потпишаа мировен договор.

1993.- Во Скопје умре Јон Исаја, претставник на најстарата генерација македонски артисти. Роден е во Тетово, во 1915 година.

1994.- Во Скопје трагично го заврши својот живот Радмила Трифуновска, македонски писател, предавач и новинар. Автор е на поезијата "Зли дождови", "Црни птици" и на расказите "Жена и војна" и "Враќање". Родена е во Скопје, на 28 март 1390 година.

1995.- Република Македонија и САД воспоставија дипломатски односи.

1995.- Министрите за надворешни работи на Македонија и на Грција, Стево Црвенковски и Каролос Папуљас во Њујорк во присуство на Сајрус Венс, специјален претставник на генералниот секретар на Обединетите нации, потпишаа Привремена спогодба за пријателски односи и градење доверба и се обврзаа на почитување на заемниот суверенитет и територијален интегритет прифаќајќи ги меѓународно признаените државни граници.

2001.- Државниот секретар на САД Колин Пауел првпат потврди дека саудискиот исламски терорист Осмама бин Ладен е осомничен како организатор на терористичките напади на Ал Каеда изведени два дена пред тоа во Њујорк и во Вашингтон во кои загинаа безмалку 3.000 лица.

2013.- По кратко боледување, во 95-тата година од животот почина проф. д-р Десанка Миљовска, поранешен министер за култура, првоборец и професор по социологија на Филозофскиот факултет. Проф. Миљовска беше еден од основачите на Катедрата по социологија, а предаваше и на Факултетот по новинарство, Филолошкиот факултет, како и на други научно- општествени институции. Како истакнат општествен работник, во периодот од 1971 до 1974 година беше и член на Владата на Социјалистичка Република Македонија, како министер за култура.

2017.- Во 65-та година од животот почина Нада Ѓуровска, една од најзначајните босанскохерцеговски актерки со македонско потекло. Таа е родена на 8 јануари 1952 година во Скопје, а во Сараево доаѓа како шестгодишно девојче. Во текот на животот стана сараевска легенда, а во текот на војната играше на сите три сцени на сараевските театри. Речиси немаше филм во Босна и Херцеговина во кој таа немаше улога, па така има играно во над 30 филмови и десетина ТВ серии.

2022 – Во Белград на 81-годишна возраст почина познатиот српски композитор, пијанист, аранжер, Корнелие Ковач. Тој ја составил својата прва композиција „Пусти тротоари“ веќе на четиринаесетгодишна возраст – во 1956 година. Откако беше во многу босански оркестри, тој се приклучи на најпопуларниот рок бенд во Сараево, Индекси. Ковач беше со нив на двомесечна турнеја во Русија. Во септември 1968 година, Корнелије се преселил во Белград, каде што ја основал групата Корни, која ја претставувала СФР Југославија на Изборот за песна на Евровизија во 1974 година. Освен театар, филмови и телевизија, Корнелије Ковач ги напиша и некои од најголемите хитови на локални музички ѕвезди како што е Здравко Чолиќ (Април во Белград, Живееш во облаците, Ја викав Емили, Една зима со Кристина, Само, Унгарска) , Генерација 5 (Само биди доволно далеку), Лепа Брене (Јанош, Санџам, Ситније Циле, петније) и многу, многу други. Тој е татко на три ќерки – Александра, Кристрина и Ања, а синот го доби во вториот брак по смртта на првата сопруга Споменка. Корнелие Ковач е роден е во Ниш во 1942 година.

Тагови: календар

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Судбина

Осамен ѕидар ја потрошил целата заштеда и поминал 2.000 километри за да ја сретне жената на својот живот, па открил дека таа не постои

Осамен ѕидар ги потрошил своите животни заштеди за да патува повеќе од 2.000 километри за да ја запознае жената за која верувал дека е љубовта на неговиот живот.

Меѓутоа, наместо средбата за која сонувал, го пречекало болно сознание - жената во која се заљубил преку интернет всушност била креација на вештачка интелигенција (ВИ).

„Надеж за нов почеток“

Едимар Роча Мартинс (49) верувал дека ја пронашол љубовта гледајќи видеа од атрактивна русокоса која „му ветил нов живот на нејзината фарма“. Таа се претставила како Џесика Оливеира, а била позната и како Џесика Фазендеира.

Во видеата што ги објавила, таа го прикажала руралниот начин на живот и ги поканила мажите да дојдат и да живеат со неа, објавува „Дејли Стар“.

Нејзиниот профил на социјалните мрежи привлече повеќе од 300.000 следбеници. Странските медиуми објавуваат дека Џесика наводно „му ветил на Едимар дека ќе му ги плати патните трошоци и ќе го поддржи финансиски кога ќе бидат заедно“.

За маж кој минувал низ тежок период во својот живот, таквото ветување претставувало „надеж за нов почеток“. По смртта на неговата мајка, Едимар, како што рече, се чувствувал сè повеќе осамен и сакал да најде некој со кого би можел да го сподели животот.

„Дојдов во потрага по среќа“, рече тој, објаснувајќи дека се надева дека ќе најде блискост и другарство по тежок период.

Lonely bricklayer mourning his mother's death travels 1,300 miles to meet his dream woman only to discover she is an AI bot https://t.co/Q4t3XYr7Ww
— Daily Mail (@DailyMail) October 14, 2026

„Се чувствував измамен.“

Верувајќи дека на неговата дестинација го чека жена со која ќе започне „нов живот“, Едимар тргнал со автобус од Императриз, град во северен Бразил, во петок, 9 октомври. По повеќе од 36 часа патување, во недела, 11 октомври, тој пристигнал во Бело Хоризонте, оддалечен околу 2.100 километри по пат.

Едимар почнал да ја обиколува областа, покажувајќи им на луѓето фотографии од жената што сакал да ја најде и прашувајќи дали некој ја препознава. Никој не знаел која е таа. Набрзо ја открил вистината што му ги уништила надежите - жената на снимката не постоела, а видеата што ги гледал биле генерирани со помош на вештачка интелигенција.

„Веќе ја обиколував областа со неколку фотографии, им ги покажував на луѓето и ги прашував дали ја познаваат оваа личност. Сите рекоа не, па се чувствував измамен“, рече Едимар.

Тој не криеше дека осаменоста играла голема улога во тоа да поверува дека неговата врска со жената од интернет е вистинска.

„Понекогаш осаменоста дома завршува предизвикувајќи многу проблеми во животот на една личност“, рече тој.

Жената што ја сметал за своја идна партнерка наводно „му ветила заеднички живот на фарма“.

„Ќе живееш со мене тука на фармата“, му рекла таа, според неговото сведочење.

„Кога ќе се вратам...“

Верувајќи во овие ветувања, Едимар ги потрошил парите што ги заштедил долго време. Кога сфатил дека е измамен, му останало многу малку за да го продолжи своето патување и да ги задоволи своите секојдневни потреби.

Наоѓајќи се во тешка ситуација во Бело Хоризонте, Едимар се обратил до градската служба за поддршка на мигранти. Таму добил храна, можност да се истушира и совети за тоа како да препознава онлајн измами.

Надлежните служби му помогнаа и да обезбеди автобуска карта за да може да го напушти градот.

Во вторник, на 13 октомври, тој тргна, но наместо да се врати во Императриз, реши да оди во државата Токантинс, каде што е роден.

Иако не ја исклучи можноста еден ден да се врати во Бело Хоризонте, тој нагласи дека сè ќе биде поинаку тогаш.

„Кога ќе се вратам, ќе биде на поинаков начин“, рече тој.

Свет

Хутите ѝ се закануваат на светската економија- зошто западните земји не ѝ понагаат на Саудиска Арабија?

Напредокот што го постигнаа Хутите во нивните последни ракетни напади врз Саудиска Арабија не само што укажува на сериозно подобрување на воените капацитети на организацијата што некогаш се сметаше за слабо организирана група.

Исто така, го поставува прашањето зошто Западот не прави повеќе за да ги поддржи своите саудиски сојузници, објави британски Телеграф во авторски коментар.

Нападите на Хутите се закануваат да предизвикаат уште поголеми нарушувања во глобалните снабдувања со енергија, со сите последици што би можеле да ги имаат за веќе затегнатите западни економии, вклучително и за британската.

Најновите напади на Хутите врз Саудиска Арабија претставуваат голема ескалација на заканата што групата ја претставува за регионалната стабилност.

Околу една деценија, откако бунтовниците поддржани од Иран предизвикаа разорна граѓанска војна во Јемен со напаѓање на демократски избраната влада во земјата, Хутите во голема мера се потпираа на поедноставно оружје, како што се ракетни лансери и сеприсутните автоматски пушки АК-47 од советската ера.

Тоа сега се промени.

Ракетните напади на Хутите врз меѓународниот аеродром „Крал Халид“ во Ријад досега убија 14 лица и беа успешни и покрај софистицираната саудиска ракетна одбрана.

Седиштето на саудискиот државен нафтен гигант „Арамко“ во источниот град Дахран, исто така, беше погодено.

Саудиските власти потврдија дека биле пресретнати уште неколку ракети испукани од Хутите. Аеродромот во Ријад беше затворен по бран напади со беспилотни летала и ракети од страна на Хутите.

Хутите велат дека ги започнале нападите како одговор на она што го нарекуваат „брутална саудиска агресија“ во западен Јемен, каде што силите на кралството се борат да ја вратат територијата што Хутите неодамна ја зазедоа во обид да ја преземат контролата врз виталниот теснец Баб ел-Мандеб, јужниот влез во Црвеното Море.

Сепак, Саудиска Арабија и нејзините сојузници од Заливот не се сомневаат дека нападот е извршен од страна на Иранската револуционерна гарда (IRGC), која се стреми дополнително да ја консолидира својата контрола врз глобалните снабдувања со енергија.

Откако успеа да предизвика сериозни прекини во Ормутскиот теснец, воден пат во Персискиот Залив низ кој нормално минуваат околу една петтина од светските енергетски потреби, IRGC верува дека може дополнително да изврши притисок врз глобалните економии со користење на своите сојузници Хути за истовремено прекинување на превозот до Суецкиот канал.

Нема сомнение дека IRGC е длабоко вклучена во поддршката на нападите на Хутите. Остатоците од ракетите пронајдени од Саудијците по претходните напади носат несомнени ирански ознаки.

Сепак, наместо да брзаат да им помогнат на своите саудиски сојузници, западните лидери покажаа необична воздржаност во обезбедувањето конкретна воена поддршка на Ријад.

Таквиот неуспех е уште потешко да се разбере кога ќе се земе предвид дека зголемените напади на Хутите се подеднакво штетни за Западот колку што се штетни за Саудиска Арабија.

Преокупиран со претстојните ноемвриски конгресни избори, американскиот претседател Доналд Трамп веројатно нема да одобри голем воен одговор на агресијата на Хутите, и покрај тоа што ја критикуваше групата за „многу лошо однесување“.

Нема индикации дека другите западни лидери се подготвени да им помогнат на Саудијците.

Британскиот премиер Енди Бернам ги даде очекуваните забелешки во британскиот парламент претходно оваа недела, велејќи дека „Велика Британија ќе продолжи да стои со Саудиска Арабија против Хутите“.

Но, таа поддршка се сведува на привремено обезбедување авион-цистерна за полнење гориво од воздух и одредена помош за воздушна одбрана.

Другите европски земји се слично неподготвени да ги посветат своите воени капацитети. Само Холандија и Белгија одговорија на повиците од Брисел за зајакнување на поморската мисија на Европската Унија во Црвеното Море.

Мисијата сè уште нема доволно воени бродови за да ја исполни својата официјална цел за заштита на бродовите низ теснецот Баб ел-Мандеб.

Млакиот одговор на Западот тешко може да се спореди со решителната акција во 2024 година, кога Хутите првпат се обидоа да го попречат комерцијалниот бродски сообраќај во Црвеното Море, тврдејќи дека ги поддржуваат терористите на Хамас во Газа.

Потоа, САД распоредија поморска борбена група, додека Обединетото Кралство испрати разорувач и започна воздушни напади врз позициите на Хутите од својата база Акротири на Кипар.

Од друга страна, Израел се покажа како ефикасен сојузник за време на таа кампања, редовно извршувајќи воздушни напади врз позициите на Хутите.

Неподготвеноста на Западот да ѝ обезбеди конкретна поддршка на Саудиска Арабија е кратковида политика. Европските лидери мора да разберат дека одлуката на Хутите да ги засилат нападите врз Кралството е исто толку проблем за Европа колку што е и за самите Саудијци.

Иако европските земји, вклучително и Велика Британија, веќе очекуваат енергетска криза оваа зима, ризикот од зголемување на сметките за енергија и недостиг на електрична енергија само ќе се зголемува колку подолго Хутите и нивните ирански поддржувачи ќе можат да го спроведат својот план за нарушување на глобалниот превоз. Барнам и другите европски лидери мора да разберат дека со тоа што не успеваат да се соочат со противниците кои ги загрозуваат интересите на нивните земји, тие покажуваат слабост што нивните непријатели ќе сакаат да ја искористат.

Тагови: Саудиска Арабија Хутите

Забава

Сидни Свини се маскира како бринета- никој не ја препозна додека се забавуваше во Лос Анџелес (ВИДЕО)

Сидни Свини реши да исчезне од јавноста некое време и помина еден ден како анонимен посетител на Санта Моника.

Оваа недела, актерката отиде на познатото пристаниште таму, а русата коса ја покри со кафеава перика за минувачите да не ја препознаат.

29-годишната Свини објави фотографии на Инстаграм во среда од патувањето на кое отиде со нејзината најдобра пријателка Џејд Хафнер. Таа откри дека токму на пријателка ѝ дошла идејата да се маскира.

„Работата е кога девојката ќе ти дојде и ќе ти каже: „Еве, стави ја оваа перика““, напиша Свини со емотикон.

Со перика на главата, можеше безгрижно да ужива во атракциите без вообичаеното внимание што го привлекува. Се фотографираше пред познатото панорамско тркало, се возеше со возот на смртта и застана во аркада покрај океанот. За таа пригода, избра сосема лежерна комбинација - широка маица со натпис „Санта Моника“, тексас шорцеви и патики.

View this post on Instagram

A post shared by Sydney Sweeney (@sydney_sweeney)

Новата реклама предизвика бројни реакции

Нејзиното патување во Санта Моника доаѓа во време кога Свини повторно е во вестите за нејзината нова кампања за апликацијата за спортско обложување Novig. Кампањата привлече големо внимание, но исто така предизвика и критики поради начинот на кој беше прикажана актерката.

Новата верзија на рекламата, објавена претходно оваа недела, ја прикажува Свини како се соблекува во долна облека со логото на брендот. Тој делумно ги покрива градите со косата, додека зборува за други форми на обложување.

„Има возрасни мажи кои трчаат по масите за да се обложуваат на бојата на мојата долна облека. Морам да признаам, ми е поласкан“, вели Свини на почетокот, кревајќи ја веѓата.

„Се тргува со привилегирани информации за смртта на диктатор, а армиите на роботи манипулираат со сè. Некој седи на тоалетот и ги обложува своите пензиски заштеди на исходот од војната“, продолжува тој. „Има и луѓе кои едноставно се обложуваат на спорт. Новиг е само спорт“, заклучува рекламата.

Првото видео од кампањата „Само спорт“ беше објавено на 9 септември. Во него, Свини се појави без облека, додека нејзиното тело беше затскриено од фудбалски и кошаркарски топки, опрема за тенис и други спортски реквизити.

View this post on Instagram

A post shared by Sydney Sweeney (@sydney_sweeney)

Нејзиниот однос со компанијата е подлабок од обичниот рекламен ангажман. Свини има сопственички удел во Новиго и учествуваше во креирањето на кампањата, но не е објавено колку е нејзиниот удел.

За време на презентацијата на кампањата, актерката ја објасни идејата зад рекламата. „Концептот е едноставен: отстранете ја целата бучава и фокусирајте се исклучиво на спортот. Кампањата ја оживува таа идеја самоуверено, со хумор и допир на разиграност“, рече таа.

Кампањата собра милиони прегледи на социјалните мрежи, но дел од публиката не беше воодушевен од таков пристап. Свини не одговори директно на критиките, иако можеби коментираше за некои од нив со криптични објави на нејзината приказна на Инстаграм.

View this post on Instagram

A post shared by Sydney Sweeney (@sydney_sweeney)

Таа веќе зборуваше за јавниот притисок

Свини претходно зборуваше за тоа како се справува со јавните коментари за нејзиниот изглед и притисокот што доаѓа со тоа што е толку популарна.

„Гледам што се случува, но едноставно не можам да си дозволам да реагирам на тоа“, рече таа во 2024 година. „Не знам како да го објаснам, сè уште се обидувам сама да го сфатам. Луѓето се чувствуваат поврзани со мене и мислат дека можат да кажат што сакаат за мене затоа што веруваат дека им го продадов мојот живот. Тоа е некоја чудна врска што ја имаат со мене, врз која немам никакво влијание или контрола.“

Свини стана позната во „Еуфорија“

Свини се здоби со слава играјќи ја Кеси Хауард во серијата на Сем Левинсон на HBO, „Еуфорија“, во која глумат и Зендаја, Џејкоб Елорди, Хантер Шефер, Алекса Деми и Мод Апатоу. Серијата заврши претходно оваа година, а HBO потврди дека последната епизода се емитуваше во мај.

Улогата на Кеси ѝ донесе номинација за наградата Еми, додека изгледот на нејзиниот лик и љубовните врски честопати беа важен дел од заплетот.

Нејзиниот приватен живот, исто така, привлекува многу внимание. Свини е во врска со претприемачот и поранешен менаџер Скутер Браун повеќе од една година. Двајцата првпат се поврзаа по свадбата на Џеф Безос и Лорен Санчез во Венеција во летото 2025 година, а според претходните извештаи, тие почнаа да се забавуваат кратко потоа.

Тагови: Сидни Свини