Живот

На денешен ден

5 јули 2025 .

1783.- Во Роан е роден Шарл Луј Авас, француски писател, новинар, основач на новинската агенција „Авас“. Авас го осмислила новиот концепт на специфичното агенциско новинарство. Агенцијата Авас е најстара во светот, која тој ја основал во 1835 година. Како новинска агенција Авас постоела до 1945 година, кога била национализирана по падот на вишискиот режим во Франција. Од неа израснала денешната француска новинска агенција „Франс прес“.

1811.- Венецуела станала првата јужноамериканска држава која прогласила независност од шпанските колонијални власти. Била шпанска колонија од 1498 година. Таа била најбогата земја во Латинска Америка, со најголем национален доход по жител. - Национален празник на Венецуела.

1830.- Француските колонијални трупи го зазеле градот Алжир во Алжир, тогаш под Османлиско царство. Алжир останал под француска управа до 1962 година, кога по ослободителната војна се изборил за независност.

1833.- Умрел францускиот хемичар Жозеф Нисефор Ниепс, пионер на фотографијата. Усовршувајќи ја литографијата од 1813 до 1820 година, прв во светот успел да фиксира слика добиена во темна комора со помош на посребрени бакарни плочки прекриени со чувствителен слој на асфалтен лак.

1879.- Роден е американскиот тенисер и политичар Двајт Дејвис, кој во 1900 година го основал тенискиот натпревар на нациите „Дејвис куп“. Бил министер за војна од 1925 до 1929 година.

1880.- Роден е чешкиот виолинист и композитор Јан Кубелик, кој почнал да настапува на осумгодишна возраст, стекнувајќи се со углед на еден од најголемите виолински виртуози на своето време. Дела: „Американска симфонија во a-mol“, шест концерти за виолина и оркестар, симфониски варијации за виолина и камерен оркестар, кратки композиции за виолина и клавир.

1889.- Роден е Жан Кокто, француски писател. Тој поминал низ сите фази на модерната уметност: кубизам, дадаизам, футуризам, неокласицизам и надреализам. Во неговите сценски дела се застапени сите родови на техниката, од пантомима, балет и мело-драма, до комедии и класични трагедии. Од 1955 година бил член на Француската акдемија на науките. Умрел на 11 октомври 1963 година.

1891.- Роден е Аугустин - Тин Уевиќ, еден од најголемите поети на современата хрватска литература. Творештвото му се одликува со оригинален поетски израз, префинет сензибилитет, длабоко проникнување во душата, со богатство на јазикот и на поетските слики. Познати се неговите стихозбирки „Лелек на ратајот“, „Медал“, „Песни“ и „Жеден камен на кладенец“. Умрел во Загреб, на 2 ноември 1955 година.

1911.- Роден е францускиот државник Жорж Помпиду, претседател на Франција од 1969 до 1974 година. Шеф на државата станал по оставката на Шарл де Гол. Од 1962 до 1968 година бил претседател на владата.

1943.- Почнала Курската битка во која учествувале околу 6.000 тенкови од германска и советска страна. Иако Германија ангажирала 50 девизии во кои имало 14 оклопни и две моторизирани, таа сепак претрпела пораз, губејќи половина милион војници и 2.900 тенкови.

1954.- Во Мемфис, САД, Елвис Присли ја снимил песната „Се е в ред мамо“. Овој датум се смета за почеток на рокен-рол музиката.

1980.- Шведскиот тенисер Бјорн Борг по петти пат непрекинато победил на турнирот во Вимблдон, што на никому дотогаш не му успеало.

1988.- Во Скопје умрела Драга Чаловска - Секуловска, македонски новинар, учесник во НОВ од 1941 година и еден од основачите на Радио Скопје. Родена била во Битола, на 13 октомври 1923 година.

1990.- Во Битола умрела Мара Георгиева, македонска артистка, доајен на Народниот театар во Битола, прва „госпоѓа министерка“ на македонски јазик.

1998.- Во Прилеп умрел Борка Талески, член на првата група професори што почнала со работа во гимназијата во Прилеп, во 1945 година. Предавал латински јазик, руски јазик, филозофија. Ценет бил меѓу колегите, меѓу учениците и често ја употребувал сентенцијата „Славата на ученикот е слава на учителот“. Прилепчани го нарекувале граѓанин на Прилеп. Роден бил во селото Вранче, Прилепско, на 15 март 1915 година.

2000.- Во Скопје, во издание на ДНИД „Огледало“ Д.О.О., излегол првиот број на дневниот весник „Вест“. Како печатена верзија згаснал во април 2017 година.

2006.- Умрел основачот на американската корпорација „Енорн“ Кенет Леј, кој еден месец претходно бил обвинет за банкротот на овој енергетски гигант. „Енрон“, некогаш седма најголема компанија во САД, банкротирала за нешто помалку од три мсеци по терористичките напади на 11 септември во 2001 година во Њујорк.

2014.- Во Киев на 79-годишна возраст почина митрополитот на Киев и на цела Украина Володимир. Станал митрополит на Киев и на цела Украина на 27 мај 1992 година. Тој ја предводел црквата во Украина во еден подолг и многу сложен период - прво по распадот на СССР, потоа за време на црковниот раскол во земјата, а во последните месеци и при распламтувањето на украинската криза. Митрополитот Володимир, чие световно име е Виктор Макрианович Сабодан, бил роден на 23 ноември 1935 година во украинското село Марковци.

Тагови: на денешен ден

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

НБРМ: Од 5 ноември ќе се врши исплата на средства за граѓаните без платежни картички во главната филијала во Битола на АЛТА банка АД Битола

Народната банка ги известува граѓаните кои имаат платежни сметки во АЛТА банка АД Битола, а немаат платежни картички, дека од четврток, 5 ноември 2026 година, ќе започне подигањето средства од шалтерите во главната филијала на банката во Битола.

За таа цел, ќе бидат отворени повеќе шалтери на адресата ул. „Добривое Радосављевиќ“ бр. 21 во Битола. Исплатата ќе биде достапна за граѓаните, а особено за пензионерите и примателите на социјална помош, кои средствата ги добиваат преку платежни сметки во банката, но немаат платежни картички.

Граѓаните ќе можат да подигнат до 20.000 денари, што е максималниот износ дозволен за повлекување во период од две недели.

Од 6 ноември, вклучително и сабота 7 ноември, филијалата ќе работи во две смени, со цел да се опслужат што поголем број клиенти.

Исплатата ќе се врши во текот на повеќе денови според распоред, за кој граѓаните ќе бидат известени преку СМС-порака, со наведување на денот и часот кога треба да дојдат во филијалата. Ги замолуваме граѓаните да се придржуваат до добиените термини и да не доаѓаат во филијалата во деновите во кои не се повикани и пред времето за кое се повикани на конкретниот ден, со цел да се избегнат гужви и подолго чекање.

За оние кои нема да бидат во можност да дојдат во определениот термин, ќе бидат обезбедени дополнителни термини.

Шалтерите ќе бидат наменети исклучиво за подигање готовина, при што нема да се вршат други видови трансакции.

Се работи на подготовка за отворање на шалтерите за пензионери и приматели на социјална помош и во други градови во земјата, за што Народната банка наскоро ќе извести.

Тагови: Народна Банка

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

О. Карпош: Младите – двигатели на еколошкиот одржлив развој!

По повод 50-годишнината од формирањето на Општина Карпош, во Младинскиот центар – Карпош се одржа презентација на еколошки проекти и младинско учество, посветена на улогата на младите во креирањето поодржлива и поинклузивна заедница.

Луна Китановска, од иницијативата „ECOSOCIAL VOICES: Youth Voices“, зборуваше за важноста на младинскиот глас, активното учество и ангажманот на младите во општествените и еколошките прашања.

За значењето на циркуларната економија и практичните решенија за поинклузивен и одржлив развој говореше Стефани Пренкова, додека Сотир Габелоски, преку фотоизложба посветена на реализирани микроакции, ја истакна улогата на младите во создавањето поправеден систем на храна, поддршката на локалните производители и значењето на институционалната соработка. Настанот заврши со интерактивна дискусија, размена на идеи и можности за младинско вмрежување, со цел преточување на иницијативите во конкретни активности и промени.

Активноста ја реализираше Еко Логик, во рамки на проектот „Граѓанското општество и младите за инклузивен и одржлив развој преку циркуларна економија“, финансиран од Европската Унија, а спроведен од People in Need (ПИН), во партнерство со ЛЕАД, АРНО и Ековита. Зелената иднина започнува со знаење, идеи и активно учество. Младите не се само иднината – тие се двигатели на промените уште денес

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Можат ли демократите сега да покренат постапка за отповикување на Трамп?

По значајната победа на изборите во САД, демократите обезбедија мнозинство во двата дома на Конгресот, што им овозможува да покренат нова постапка за отповикување против претседателот Доналд Трамп.

Сепак, иако го имаат потребниот број гласови за да изгласаат отповикување, за негово реално отстранување од функцијата би биле потребни значително повеќе гласови од обично мнозинство во Сенатот.

Сенат

Демократи 53

Републиканци 42

Преставнички дом:

Демократи 224

Републиканци 134

Трамп веќе беше отповикан двапати за време на неговиот прв претседателски мандат, но Сенатот го ослободи од обвиненијата во двата наврати. Новата постапка би била трета во неговата политичка кариера, а демократите веќе размислуваат за спроведување истраги поврзани со неговата администрација.

Уставот на САД предвидува дека против претседателот може да се покрене постапка за отповикување поради велепредавство, поткуп или други тешки кривични дела и прекршоци. Постапката започнува во Претставничкиот дом, каде што за одобрување на отповикувањето е доволно просто мнозинство гласови. Бидејќи демократите освоија мнозинство во Претставничкиот дом, тие ќе можат да гласаат за отповикување и без поддршка од републиканците, под услов нивните претставници да останат обединети. Сепак, новото мнозинство стапува на должност дури на 3 јануари 2027 година; затоа, тие не можат самостојно да ја иницираат и спроведат постапката за отповикување пред тој датум.

Важно е да се разбере дека, во американскиот политички систем, отповикувањето не значи автоматско разрешување на претседателот. Со гласањето за отповикување, Претставничкиот дом всушност поднесува официјални обвиненија против претседателот, за кои потоа одлучува Сенатот.

Сенатот одлучува дали претседателот ќе биде прогласен за виновен и отстранет од функцијата, а за таква одлука е потребно двотретинско мнозинство од сенаторите што учествуваат во гласањето.

Доколку се присутни сите 100 сенатори, потребни се најмалку 67 гласа. Демократите имаат мнозинство во Сенатот, но го немаат потребното двотретинско мнозинство.

Затоа, за отстранување на Трамп, тие би морале да придобијат значителен број републикански сенатори, што претставува и најголема пречка за негово отстранување од функцијата.

Доколку Сенатот не го собере потребниот број гласови, Трамп останува претседател и продолжува да ја извршува функцијата. Токму тоа се случи и по двата претходни постапки за отповикување.

Ако Сенатот го прогласи Трамп за виновен, тој веднаш ќе ја изгуби претседателската функција. На негово место ќе дојде потпретседателот Џеј Ди Венс, кој ќе стане претседател на Соединетите Држави и би можел да продолжи со голем дел од политиките на Трамп сè до истекот на мандатот на 20 јануари 2029 година.

Демократската партија е поделена околу тоа дали повторно да се обиде да покрене постапка за отповикување на Трамп. Некои пратеници сметаат дека постојат сериозни основи за започнување на процесот, додека други предупредуваат дека, без доволна поддршка во Сенатот, тоа би било политички залудно.

Демократскиот конгресмен Џејми Раскин изјави дека, за време на својот мандат, Трамп направил бројни прекршувања кои би можеле да послужат како основа за отповикување. Тој конкретно укажа на тоа дека претседателот си присвоил овластувања кои, според Уставот, му припаѓаат на Конгресот.

Од друга страна, поранешниот градоначалник на Чикаго, Рам Емануел, предупреди дека нов обид за отповикување нема да доведе до разрешување од функцијата, туку до дополнителни политички конфликти. Демократската сенаторка Тами Дакворт, исто така, ја повика партијата наместо тоа да се фокусира на секојдневните грижи на американскиот народ.

Хаким Џефрис, лидерот на демократите во Претставничкиот дом, не ја исклучи можноста за отповикување, иако не најави никакви планови за започнување на таква постапка.

Тој изјави дека демократите ќе се водат според фактите, ќе го применуваат законот и ќе постапуваат во согласност со Уставот.

Тагови: Доналд Трамп Сенат

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.