На денешен ден - Канал 5

Живот

На денешен ден

5 јули 2025 .

На денешен ден

1783.- Во Роан е роден Шарл Луј Авас, француски писател, новинар, основач на новинската агенција „Авас“. Авас го осмислила новиот концепт на специфичното агенциско новинарство. Агенцијата Авас е најстара во светот, која тој ја основал во 1835 година. Како новинска агенција Авас постоела до 1945 година, кога била национализирана по падот на вишискиот режим во Франција. Од неа израснала денешната француска новинска агенција „Франс прес“.

1811.- Венецуела станала првата јужноамериканска држава која прогласила независност од шпанските колонијални власти. Била шпанска колонија од 1498 година. Таа била најбогата земја во Латинска Америка, со најголем национален доход по жител. - Национален празник на Венецуела.

1830.- Француските колонијални трупи го зазеле градот Алжир во Алжир, тогаш под Османлиско царство. Алжир останал под француска управа до 1962 година, кога по ослободителната војна се изборил за независност.

1833.- Умрел францускиот хемичар Жозеф Нисефор Ниепс, пионер на фотографијата. Усовршувајќи ја литографијата од 1813 до 1820 година, прв во светот успел да фиксира слика добиена во темна комора со помош на посребрени бакарни плочки прекриени со чувствителен слој на асфалтен лак.

1879.- Роден е американскиот тенисер и политичар Двајт Дејвис, кој во 1900 година го основал тенискиот натпревар на нациите „Дејвис куп“. Бил министер за војна од 1925 до 1929 година.

1880.- Роден е чешкиот виолинист и композитор Јан Кубелик, кој почнал да настапува на осумгодишна возраст, стекнувајќи се со углед на еден од најголемите виолински виртуози на своето време. Дела: „Американска симфонија во a-mol“, шест концерти за виолина и оркестар, симфониски варијации за виолина и камерен оркестар, кратки композиции за виолина и клавир.

1889.- Роден е Жан Кокто, француски писател. Тој поминал низ сите фази на модерната уметност: кубизам, дадаизам, футуризам, неокласицизам и надреализам. Во неговите сценски дела се застапени сите родови на техниката, од пантомима, балет и мело-драма, до комедии и класични трагедии. Од 1955 година бил член на Француската акдемија на науките. Умрел на 11 октомври 1963 година.

1891.- Роден е Аугустин - Тин Уевиќ, еден од најголемите поети на современата хрватска литература. Творештвото му се одликува со оригинален поетски израз, префинет сензибилитет, длабоко проникнување во душата, со богатство на јазикот и на поетските слики. Познати се неговите стихозбирки „Лелек на ратајот“, „Медал“, „Песни“ и „Жеден камен на кладенец“. Умрел во Загреб, на 2 ноември 1955 година.

1911.- Роден е францускиот државник Жорж Помпиду, претседател на Франција од 1969 до 1974 година. Шеф на државата станал по оставката на Шарл де Гол. Од 1962 до 1968 година бил претседател на владата.

1943.- Почнала Курската битка во која учествувале околу 6.000 тенкови од германска и советска страна. Иако Германија ангажирала 50 девизии во кои имало 14 оклопни и две моторизирани, таа сепак претрпела пораз, губејќи половина милион војници и 2.900 тенкови.

1954.- Во Мемфис, САД, Елвис Присли ја снимил песната „Се е в ред мамо“. Овој датум се смета за почеток на рокен-рол музиката.

1980.- Шведскиот тенисер Бјорн Борг по петти пат непрекинато победил на турнирот во Вимблдон, што на никому дотогаш не му успеало.

1988.- Во Скопје умрела Драга Чаловска - Секуловска, македонски новинар, учесник во НОВ од 1941 година и еден од основачите на Радио Скопје. Родена била во Битола, на 13 октомври 1923 година.

1990.- Во Битола умрела Мара Георгиева, македонска артистка, доајен на Народниот театар во Битола, прва „госпоѓа министерка“ на македонски јазик.

1998.- Во Прилеп умрел Борка Талески, член на првата група професори што почнала со работа во гимназијата во Прилеп, во 1945 година. Предавал латински јазик, руски јазик, филозофија. Ценет бил меѓу колегите, меѓу учениците и често ја употребувал сентенцијата „Славата на ученикот е слава на учителот“. Прилепчани го нарекувале граѓанин на Прилеп. Роден бил во селото Вранче, Прилепско, на 15 март 1915 година.

2000.- Во Скопје, во издание на ДНИД „Огледало“ Д.О.О., излегол првиот број на дневниот весник „Вест“. Како печатена верзија згаснал во април 2017 година.

2006.- Умрел основачот на американската корпорација „Енорн“ Кенет Леј, кој еден месец претходно бил обвинет за банкротот на овој енергетски гигант. „Енрон“, некогаш седма најголема компанија во САД, банкротирала за нешто помалку од три мсеци по терористичките напади на 11 септември во 2001 година во Њујорк.

2014.- Во Киев на 79-годишна возраст почина митрополитот на Киев и на цела Украина Володимир. Станал митрополит на Киев и на цела Украина на 27 мај 1992 година. Тој ја предводел црквата во Украина во еден подолг и многу сложен период - прво по распадот на СССР, потоа за време на црковниот раскол во земјата, а во последните месеци и при распламтувањето на украинската криза. Митрополитот Володимир, чие световно име е Виктор Макрианович Сабодан, бил роден на 23 ноември 1935 година во украинското село Марковци.

Тагови: на денешен ден

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Балкан

Вучиќ за посетата на Зеленски: Ќе градиме посилни врски

Украинанскиот претседател Володимир Зеленски пристигна во Белград синоќа.

Вучиќ за посетата на Зеленски: Ќе градиме посилни врски

На аеродромот „Никола Тесла“ го пречека министерката за рударство и енергетика Дубравка Ѓедовиќ Хандановиќ, а потоа српскиот претседател Александар Вучиќ му приреди свечена вечера.

Денес, Вучиќ го пречека Зеленски со воени и државни почести пред Палатата на Србија, каде што започнаа разговорите меѓу двете државни делегации.

Пред неговото пристигнување во Белград, Зеленски објави на социјалните мрежи дека очекува важни разговори со Вучиќ и премиерот Ѓуро Мацута. Тој изјави дека ќе разговараат за економските врски меѓу двете земји, односите со Европската Унија и други области на соработка, како и за безбедносни прашања.

Вучиќ: Посетата ќе придонесе за развојот на односите

Вучиќ рече дека е среќен што има можност да биде домаќин на украинскиот претседател, кој официјално ја посетува Србија за прв пат. Тој рече дека посетата ќе придонесе за понатамошен развој на односите меѓу Србија и Украина и соработка во области од заеднички интерес.

„Уште еднаш, топло го поздравив претседателот на Украина, чие доаѓање во Србија претставува важен чекор во понатамошното зајакнување на политичкиот дијалог и потврдување на заедничката желба за развој на односите меѓу нашите земји врз основа на меѓусебно почитување, отвореност и конкретна соработка.

Ќе ги разгледаме најважните прашања од билатералните односи, можностите за нивно дополнително подобрување, особено во областа на економијата, трговијата и енергетиката, како и европскиот пат на нашите земји и актуелните регионални и глобални прашања. Ќе разговараме и за конкретни форми на соработка во наредниот период.

Сигурен сум дека денешните разговори ќе претставуваат нов стимул за односите меѓу Србија и Украина и дека преку сè почести контакти на највисоко ниво и конкретни заеднички проекти, ќе продолжиме да градиме посилни врски меѓу нашите земји и нашите народи“, објави Вучиќ денес на своите социјални мрежи.

Вулин: Посетата е резултат на притисок од ЕУ

Во исто време, руските медиуми ја пренесоа изјавата на коалицискиот партнер на Вучиќ и поранешен министер во српската влада, Александар Вулин. Тој тврди дека посетата на Зеленски не е желба на граѓаните на Србија, туку резултат на притисок од Брисел врз Белград.

„Посетата на Володимир Зеленски не е ниту желба на граѓаните на Србија, ниту потреба на српското раководство. Посетата е резултат на притисок од Европската Унија и одмазда за тоа што Србија е единствената земја во Киев што не ја потпиша антируската декларација, како што бараше ЕУ“, го цитира Вулин рускиот портал „Спутник“.

Вулин се осврна на самитот Украина-Југоисточна Европа во јули во Киев, на кој Вучиќ беше единствениот меѓу присутните лидери што не ја потпиша заедничката декларација со која се осудува руската инвазија на Украина.

Вулин против санкциите против Русија и продажбата на муниција на Украина

Вулин, познат по своите проруски ставови и честите посети на Москва, смета дека Србија уште еднаш јасно треба да му каже на Киев за време на посетата дека нема да воведува визи за руските граѓани, ниту да стане дел од некоја антируска коалиција или хистерија, и дека нема да воведува санкции против Русија. Тој нагласи дека треба јасно да се стави до знаење дека Србија нема да продаде ниту еден куршум на Украина или на која било друга земја што би можела да продаде српска муниција на „непријателите на нашите руски браќа“.

Десничарските партии и националните движења во Србија остро ја критикуваа посетата на Зеленски. Тие ја нарекоа посетата исклучително опасна и тврдат дека таа ги демонстрира двојните стандарди на Брисел кон територијалниот интегритет на Украина и Србија, во контекст на Косово. Тие го обвинуваат Вучиќ дека „работи во корист на Западот“ и дека воената соработка на неговата влада со Украина „директно ја поткопува позицијата на Србија кон Москва“.

Група од околу сто јавни личности, претставени како „100 интелектуалци“, се спротивставија на посетата на Зеленски во отворено писмо. Тие рекоа дека неговата посета предизвикува „неизмерна национална штета и се заканува трајно да ги расипе односите со Русија“, која „го брани интегритетот на Србија во Советот за безбедност на ООН“. Во исто време, медиумите симпатизери на Вучиќ известуваат многу претпазливо за посетата на украинскиот претседател.

Извор: Индекс.хр

Тагови: Александар Вучиќ Володимир Зеленски

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Метео

Утре сончево и многу топло

Времето утре ќе биде сончево и многу топло со мала до умерена облачност. 

Утре сончево и многу топло

Попладне ќе има услови за локален развој на нестабилна облачност со краткотраен пороен дожд и појава на грмежи. Ќе дува слаб до умерен ветер од северен правец. Минималната температура ќе биде во интервал од 11 до 22, а максималната ќе достигне од 32 до 39 степени.

Во Скопје, сончево и многу топло со мала до умерена облачност. Ќе дува слаб до умерен ветер од северен правец. Минималната температура ќе се спушти до 19, а максималната ќе достигне до 38 степени.

Во следните денови ќе се задржи сончево и многу топло време со мала до умерена облачност во текот на денот.

Тагови: сончево

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Автомобилизам

Нов електричен мотор: Наместо ретки метали, користи други материјали

Повеќето модерни електрични мотори користат силни трајни магнети направени од ретки и скапи метали - се чини дека не мора да биде вака.

Нов електричен мотор: Наместо ретки метали, користи други материјали

Индискиот стартап „Vimag Labs“ тврди дека пронашол решение кое би можело да ја намали зависноста на автомобилската индустрија од гореспоменатите суровини - наместо класични магнети, компанијата користи дигитален систем за контрола кој користи софтвер и прецизна електроника за да создаде потребно магнетно поле во реално време, точно таму каде што е потребно.

Според порталот „Electrek“, клучот за иновациите не е во новиот материјал, туку во напредниот софтвер кој ја контролира работата на моторот. Основачот и директор на компанијата, Маниш Сет, наведува дека во развојот на оваа технологија се инвестирани повеќе од 87.600 инженерски часови, објавува „RevijaHAK“.

„Vimag Labs“ во меѓувреме доби патент за своето решение и собра околу 4,4 милиони евра инвестиции, додека првите прототипови веќе ги тестираат производителите на мотоцикли и автомобили.

Експертите, сепак, предупредуваат дека моторите без трајни магнети традиционално имаат еден голем недостаток - тие обично трошат повеќе електрична енергија од класичните решенија. Дали „Vimag“ успеал да го елиминира овој проблем ќе покаже само независно тестирање и сериска примена.

Целата индустрија бара алтернатива

Производителите на автомобили со години се обидуваат да ја намалат употребата на ретки метали. Тесла уште во 2023 година објави дека сака целосно да ги елиминира од следната генерација електрични мотори.

„General Motors“ и „Stellantis“ инвестираат во развој на алтернативни нитридни магнети, додека „BMW“ со години користи електрични мотори без трајни магнети. Кај нив, магнетното поле се создава со помош на калеми, но таквото решение ја зголемува масата на моторот и бара дополнителна електроника за управување со протокот на струја.

Затоа ќе биде интересно да се види дали пристапот на „Vimag Labs“ ќе претставува значаен технолошки пробив или ќе остане само интересен експеримент.

Тагови: електричен мотор

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер