На денешен ден - Канал 5

Живот

На денешен ден

27 април 2025

На денешен ден

1791.- Роден е Самјуел Морзе, американски физичар и сликар. Во 1837 година го открил телеграфот. Умрел во 1872 година.

1830.- Јужноамериканскиот револуционер Симон Боливар, обвинет за диктаторски амбиции, поднесол оставка на функцијата претседател на Колумбија.

1905.- Кај месноста Свиланово, во близина на селото Рајчани, Кочанско, во борба против османлиската војска загинал Никола Карев, македонски револуционер, социјалист, организатор и претседател на Крушевската Република од 1903 година. Роден бил во Крушево, во 1877 година.

1915.- Умрел Александар Николаевич Скрјабин, руски композитор и пијанист, предвесник на експресионизмот. Во последната фаза од неговото творештво се чувствувала мистичната концепција („Божествена поема“, „Прометеј“). Компонирал оркестарски композиции, прелудиуми за клавир, сонати и друго. Роден е на 6 јануари 1872 година.

1922.- Роден е Тале Огненовски, македонски музичар и композитор, најпознат како кларинетист, но свирел и на гајда, зурла и тапан. Бил еден од најзначајните ликови во македонската народна музика. Македонските ора на Огненовски се изведувани во Швајцарија, Франција, Шведска, Финска, Велика Британија, Данска, Австрија. Со ансамблот „Танец“ настапувал на најпознатите концертни сцени во Северна Америка и во Европа со фантастичен успех. Тале Огненовски има компонирано и аранжирано 150 македонски ора, џез-композиции, еден класичен концерт итн. Починал на 19 јуни 2012 година.

1945.- Италијанските партизани го фатиле злогласниот Бенито Мусолини, кој се обидел да побегне од земјата. Набрзо, потоа, како еден од виновниците за Втората светска војна и за безбројните злосторства, бил стрелан (28 април 1945 година).

1952.– Роден е Горан Стефановски, македонски драмски писател. Работел во драмската редакција на Телевизија Скопје, а потоа како асистент на скопскиот Филолошки факултет. Од 1986 година бил професор по драматургија на Факултетот за драмски уметности во Скопје. Живее и работи во Лондон. За своите дела е носите на наградите „Стале Попов“, „11 Октомври“, „Стериина награда“ (двапати), „Војдан Чернодрински“ (шестпати) и други. Најзначајни дела: „Диво месо“, „Лет во место“, „Хај-Фај“,„Дупло дно“, „Тетовирани души“, „Црна дупка“, „Демонот од Дебар Маало“.

1956.- Американскиот боксер во тешка категорија со италијанско потекло Роки Марчано се повлекол од рингот како непоразен светски боксерски шампион.

1960.- Прогласена била независноста на африканската држава Того, поранешна француска колонија.

1961.- Прогласена била независноста на Сиера Леоне, поранешна британска колонија во Африка.

1983.- Во Скопје умре Кирил Миљовски, македонски револуционер, академик, општественик и прв ректор на Универзитетот во Скопје. Роден е во Ресен, на 27 мај 1912 година.

1992.- Понеделник, вториот ден на православниот празник Велигден, првпат бил прогласен за неработен ден во Република Македонија.

1993.- Еритреја стекнала независност од Етиопија по три децении граѓанска војна и референдум на кој Еритрејците гласале за независност.

1993.- Претставници на Кина и Тајван, за првпат од 1949 година, се сретнале во Сингапур.

1995.- Во Скопје умрел Цветко Мартиновски, македонски писател, преведувач и новинар. Негови најпознати книги раскази се „Луњинци“, „Квечерини и разденувања“ и „Пријатели“. Роден бил во Скопје, на 25 март 1930 година.

2012.- Во својот дом во Скопје, ненадејно починала македонската писателка Светлана Христова Јоциќ. Работела како новинар на Радио Скопје. Во Друштвото на писателите на Македонија членувала и дејствувала повеќе од четири децении, како секретар, претседателка на Друштвото, претседателка на Советот, главна уредничка на ревијата „Стожер“. Ја втемелила Меѓународната манифестација „Македонски духовни конаци“. Авторка е на повеќе од 20 книги и добитничка на наградите „Браќа Миладиновци“, „Ванчо Николески“, „Димитар Митрев“ и „Книжевен жезол“. Светлана Христова Јоциќ била родена на 27 февруари 1941 година во Ресен.

2014.- Починал познатиот португалски поет, раскажувач, есеист, драматург, хроничар и преведувач Васко Граса Моура, добитник на наградата „Златен венец“ на Струшките вечери на поезијата во 2004 година. Како поет Моура се прославил со книгата „Модус што се менува“, по која следувале, меѓу останатите, и:„Англиска седмица“, „Декември и други песни“, „Рецитативи“, „Инструменти за меланхолијата“, „Концерт во поле“, „Семејни сонети“, „Песни со личност“, „Тестамент на вгм“... Васко Граса Моура превел и голем број светски автори, меѓу кои Шекспир, Рилке, Гарсија Лорка, Данте Алигиери... За преводот на „Божествената комедија“ ја добил наградата „Песоа“ во 1995 година. Моура бил роден во Порто на 3 јануари 1942 година.

Тагови: на денешен ден

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Во Германија денеска е соборен историски температурен рекорд

Германија денеска постави апсолутен температурен рекорд со 41,3 степени Целзиусови, што беше забележано во еден округ на градот Сарбрикен на западот од земјата, според прелиминарните податоци од Метеоролошката служба (DWD). 

Во Германија денеска е соборен историски температурен рекорд

„Оваа вредност е достигната во Германија за прв пат“ откако започнаа метеоролошките мерења, соопшти онлајн услугата Bluesky.

Претходниот температурен рекорд од 41,2 степени Целзиусови беше забележан во Германија на 25 јули 2019 година. „И сосема е можно оваа температура повторно да се достигне утре (сабота), ако не и малку да се надмине“, изјави за АФП Уве Баумгартен, метеоролог во DWD.

Откажани настани

Германските метеоролози утрово издадоа предупредувања за сериозни до екстремни горештини низ целата земја. Најтопол ден се очекува во недела, кога се прогнозираат температури до 42 степени Целзиусови. Метеоролозите предвидуваат дека топлотниот бран ќе трае до почетокот на следната недела.

Спортските и настаните на отворено се откажани во многу делови од земјата поради жештината. Поради високите температури што ја оптоваруваат инфраструктурата на германските железници, тие предупредуваат на можни проблеми и советуваат да не се патува освен во случај на неопходност.

Покрај високите температури, веројатноста за бури од запад постепено ќе се зголемува од сабота со можност за обилни врнежи од дожд, град и силни налети на ветер.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

ОН бара истрага за смртта на мигранти во притворот на ICE

Обединетите нации изразија загриженост за бројот на луѓе кои починале во притвор на американските имиграциски власти, кој според нивните официјални податоци изнесува 18.

ОН бара истрага за смртта на мигранти во притворот на ICE

Високиот комесар на ОН за човекови права, Фолкер Тирк, повика на „итна, независна, непристрасна и ефикасна истрага за сите смртни случаи во притвор на ICE (Имиграциска и царинска служба)“.

„Лицата кои го прекршиле законот мора да бидат одговорни, а правата на семејствата на жртвите на вистина, правда и надомест, како и гаранциите за неповторување на кривични дела мора да се почитуваат“, рече тој. Во првите пет месеци од оваа година, 18 лица починале во притвор на агенцијата, рече Тирк, повикувајќи се на официјалните бројки на ICE.

Недостаток на транспарентност

Минатата година, тој број беше 33, а 11 лица ги загубија животите во 2024 година. Тирк го критикуваше недостатокот на транспарентност кога станува збор за околностите на смртните случаи на мигранти. Тие дојдоа во контекст на масовно проширување на системот за притвор на имигранти во Соединетите Држави, рече тој.

Најновите официјални бројки покажуваат дека ICE моментално држи повеќе од 60.000 луѓе, во споредба со околу 40.000 на почетокот на 2025 година. Постојат планови за зголемување на капацитетот за притвор на 90.000 места до крајот на 2026 година, според Канцеларијата за човекови права на ОН (OHCHR).

Сериозни загрижености

Високиот комесар, исто така, изрази загриженост во врска со извештаите за притвореници кои се држат во самица, што може да претставува суров, нечовечки и понижувачки третман на долг рок. „Сите овие фактори ја влошуваат ранливоста и предизвикуваат сериозни загрижености“, рече Тирк.

Контроверзната агенција ICE е во центарот на вниманието од почетокот на вториот мандат на американскиот претседател Доналд Трамп, кој е воден од строга антиимиграциска политика. Рациите од страна на службениците на ICE, од кои некои беа маскирани, беа насочени кон мигрантите во градовите управувани во голема мера од функционери на Демократската партија.

Тагови: ICE мигранти

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Трамп: Иран неразумно го крши договорот за прекин на огнот

Напорите за враќање на бродскиот сообраќај низ Ормутскиот теснец беа запрени откако товарен брод беше погоден во сомнителен напад со беспилотни летала. 

Трамп: Иран неразумно го крши договорот за прекин на огнот

Инцидентот ја поттикна поморската агенција на Обединетите нации да ја прекине евакуацијата на илјадници морнари кои се заглавени таму, а американскиот претседател Доналд Трамп го обвини Иран за кршење на прекинот на огнот, објави Скај њуз.

Трамп го обвинува Иран за кршење на прекинот на огнот

Американскиот претседател Доналд Трамп се огласи на социјалните мрежи за да го обвини Иран за „неразумни прекршувања“ на договорот за прекин на огнот. Трамп тврдеше дека Иран испалил најмалку четири дронови кон бродови во Ормутскиот теснец, од кои едно „многу силно ја погоди горната палуба на голем и многу скап товарен брод“.

„Имаше штета, но бродот можеше да продолжи да плови“, додаде тој. „Ги соборивме другите три дронови. Ова е очигледно неразумно прекршување на нашиот договор за прекин на огнот“.

Прекинати евакуациите од теснецот

Поморската агенција на ОН објави дека преку ноќ престанала да го следи минувањето на бродовите низ Ормутскиот теснец откако бродот пријавил напад. Инцидентот се случил само два дена откако започнала евакуацијата на заглавените морнари од теснецот.

Британскиот центар за поморски трговски операции (UKMTO) објави дека бродот „Евер Лавли“ под знамето на Сингапур бил погоден од ракета во четврток во близина на Оман.

Двајца американски претставници за Ројтерс изјавија дека Иран стои зад нападот, а Техеран само неколку часа претходно предупреди дека на бродовите што не ги следат одобрените рути нема да им се гарантира безбеден премин. Безбедносен извор, исто така, за Ројтерс изјави дека бродот веројатно бил погоден од дрон. Иран и САД сè уште не дале официјална изјава за инцидентот.

Кревкиот договор во опасност

Инцидентот го доведува во прашање кревкиот меморандум за разбирање меѓу САД и Иран. Доналд Трамп претходно изјави дека ако договорот биде прекршен, САД „ќе се вратат на фрлање бомби“. Американскиот државен секретар Марко Рубио, исто така, им рече на новинарите во четврток дека ако Иран им се закани на бродовите или ги блокира во теснецот, „ќе имаат проблем“.

Екипажот на нападнатиот брод е безбеден

Нападнатиот брод „Евер Лавли“, кој плови под знамето на Сингапур, е во сопственост на тајванската компанија „Евергрин Марин“. Компанијата објави дека во четврток непознат објект ја погодил десната страна од командниот мост додека бродот бил на 3,6 наутички милји од брегот на Оман. Тие наведуваат дека штетата е пронајдена околу прозорците на мостот.

Екипажот, бродот и товарот се безбедни, а бродот оттогаш го напуштил теснецот. „Евергрин Марин“ додаде дека бродот ја следел препорачаната рута утврдена од UKMTO во соработка со Меѓународната поморска организација (IMO) додека минувал низ теснецот.

ОН: Моравме привремено да ги прекинеме евакуациите

Оваа недела, Меѓународната поморска организација (IMO) на ОН започна иницијатива за враќање на стотици бродови со околу 11.000 морнари заглавени во теснецот од почетокот на војната на 28 февруари оваа година.

По нападот, генералниот секретар на IMO, Арсенио Домингез, изјави дека агенцијата одлучила „привремено да го прекине спроведувањето за да потврди дека потребните безбедносни мерки остануваат на сила за бродовите на нашата листа за евакуација и сите други во регионот“.

IMO појасни дека бродот погоден во нападот не бил дел од нивната иницијатива за евакуација. Таа доброволна програма користи две рути, едната преку иранските, а другата преку оманските води, под надзор на САД. Британската фирма за поморска безбедност „Амбреј“, исто така, објави во четврток дека Иранската револуционерна гарда им наредила на два брода под панамско знаме да го променат курсот.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер