На денешен ден - Канал 5

На денешен ден

21 декември 2024

На денешен ден

1118.- Роден е кентерберјскиот надбискуп Томас Бекет, кој во 1170 година бил погубен поради противењето на политиката на англискиот крал Хенри Втори. Претходно бил близок пријател на кралот и негов канцелар до изборот за надбискуп во 1162 година. Противејќи се на ограничувањата на црковната власт, посебно на судството, во 1164 година емигрирал во Франција. По враќањето со одлука на Хенри Втори бил погубен во Кентербериската катедрала. Бил прогласен за светец во 1173 година и неговиот гроб во катедралата станал едно од попривлечните места за верниците во средновековна Европа.

1375.- Умрел Џовани Бокачо, славен италијански писател и хуманист. Пишувал песни, романи и новели. Најпознато дело му е „Декамерон“. Во ова дело на најдобар начин е регистриран ренесансниот дух кој ја отфрлил средновековната строгост, алегоричноста и опседнатоста со вонземски живот.

1639.- Роден е Жан Расин, француски поет и драмски писател од епохата на класицизмот. Негови познати дела се „Андромаха“, „Британикус“, „Федра“, „Парничари“ и други. Умрел на 21 април 1699 година.

1781.- „Патентот за толеранција“ кој го изработил австрискиот цар Јосиф Втори, ги изедначил сите вероисповеди во монархијата. Тогаш било овозможено вработување и на друговерците во државната служба, што дотогаш било привилегија исклучиво на римокатолиците.

1804.- Роден е англискиот државник и писател Бенџамин Дизраели, основач и водач на конзервативците. Двапати бил премиер, првпат во 1869, и вторпат од 1874 до 1880 година. Дизраели бил еден од главните протагонисти на експанзионистичката политика на Велика Британија во втората половина на 19. век. Почнал освојувачка војна против Бурите во 1877 година, војувал против Авганистан и го ставил под британски протекторат, а во 1878 година го освоил и Кипар. Бил противник на Русија и Франција, а ги поддржувал Австроунгарија и Турција.

1817.- Гувернерот Лаклан Меквори формално го прифатил името „Австралија“ за таа британска колонија.

1842.- Роден е рускиот револуционер Петар Алексеевич Кропоткин, анархистички теоретичар и противник на марксизмот. Дела: „Взаемна помош“, „Големата Француска револуција“, „Записи на револуционерите“.

1892.- Родена е англиската писателка Ребека Вест. Нејзиното изворно име е Сесилија Изабела Ферфилд. По престојот во Кралството Југославија во 1937 и во 1941 година го напишала опсежното патеписно-историско дело „Црното јагне и сивиот сокол“. Останати дела: романите „Војниковото враќање“, „Судија“, „Харијет Хјум“, студиите за велепредавството „Значењето на предавството“, „Воз со барут“.

1900.- Американскиот лекар Волтер Рид со експеримент врз еден доброволец успеал да докаже дека жолтата треска ја пренесуваат еден вид комарци. Неговото откритие довело до изолирање и отстранување на оваа болест.

1901.- Италијанскиот научник Гуљелмо Маркони, од градот Полди во Корнвол, Англија, со помош на антена испратил еден единствен сигнал, буквата С од Морзеовата азбука, преку Атлантикот, на оддалеченост од 3.000 километри. Приемот стигнал во Њуфаундленд, во САД.

1917.- Роден е германскиот писател Хајнрих Теодор Бел, добитник на Нобеловата награда за литература во 1972 година, мајстор на краткиот расказ, доловувајќи ја атмосферата на ликовите и ситуациите во неколку реченици. Дела: „И не кажувај ни збор“, „Куќа без чувар“, „Мислењето на еден кловн“, „Групна слика со дамата“, „Возот беше точен“, „На крајот од службениот пат“.

1918.- Роден е австрискиот политичар Курт Валдхајм. Од 1972 до 1981 година бил генерален секретар на ОН. Како офицер во германската војска во текот на Втората светска војна се наоѓал на територијата на Југославија и на Грција, за што постојат сериозни индиции дека тогаш сторил воени злосторства. Од 1985 до 1992 година бил претседател на Австрија.

1937.- Родена е американската филмска актерка Џејн Фонда, ќерка на филмската ѕвезда Хенри Фонда. Била општествено ангажирана, посебно против учеството на САД во Виетнамската војна, но и на други полиња, против расизмот и се борела за правата на жената.

1922.- Во Кавадарци е роден Мито Хаџивасилев - Јасмин, македонски револуционер, мислител, државник, новинар и публицист. Умрел на 1 август 1968 година.

1937.- Во Холивуд била одржана премиерата на филмот „Снежана и седумте џуџиња“ на Волт Дизни, првиот целовечерен цртан филм во филмската историја.

1940.- Умрел американскиот писател Френсис Скот Фицџералд, претставник на „изгубената генерација“ и „времето на џезот“ по Првата светска војна. Дела: романите „Големиот Гетсби“, „Блага е ноќта“, збирката песни, есеи и белешки „Прскање“, збирката раскази „Приказни од времето на џезот“.

1945.- Умрел американскиот генерал Џорџ Смит Патон, од последици во сообраќајна несреќа во Германија. Во Втората светска војна се истакнал како енергичен и вешт командант на оклопните единици. Дела: „Војната како што јас ја гледав“.

1945.- Грчката жандармерија ги уапсила секретарот на реонскиот комитет на КПГ, Таки Белчев и офицерот на ЕЛАС, Понто Влахов од селото Пилкади, Костурско. Идниот ден во селото Калевишта, Костурско на ѕверски начин биле убиени.

1958.- Гернералот Шарл де Гол бил избран за прв претседател на Петтата француска република. Со новиот устав тој се здобил со овластувања какви што до тогаш немал ниеден претседател на Франција.

1967.- Во Кејптаун, во Јужноафриканската Република, умрел Луис Ваткански, првиот човек на кого му било трансплатнирано срце. Новото срце работело во неговите гради 18 дена по пресадувањето.

1968.- Соединетите Американски Држави го лансирале кон Месечината космичкиот брод „Аполо – 8“ со човечки екипаж (Френк Бормен, Џемс Ловел и Вилијам Андерс). Бродот десет пати ја обиколил Месечината и на 27 декември 1968 година успешно се спуштил на Земјата.

1989.- Претседателот на Романија Николае Чаушеску прогласил вонредна состојба во жупанијата Тимиш, во која два дена претходно избувнале масовни демонстрации против неговиот режим. Немирите набрзо се прошириле и во Букурешт, а по неколкудневните демонстрации и судири, поради тоа што војската застанала на страната на побунетите, неговиот режим бил урнат. По судењето, за многу кратко време заедно со Елена, неговата сопруга, бил стрелан во дворот на касарната во Трговиштe.

1993.- Јапонија ја признала Република Македонија.

1993.- Претседателот на Русија Борис Елцин го распуштил Министерството за безбедност, наследник на моќната тајна полиција КГБ, кажувајќи дека тоа го сторил затоа што Министерството пропуштило благовремено да го предупреди на опасниот развој на случувањата и затоа што тие сили кои со децении ги застрашувале граѓаните не е можно да се реформираат.

1994.- Русија успешно ја тестирала новата интерконтинентална ракета на полигонот во Плесец, во северниот регион Архангелск. Ракетата "Топол - М", претставува прва целосно направена во Русија, која ги заменува седумте поранешни видови ракети што биле произведени во Украина.

1994.- Група селани во Перу, откриле 30 добро сочувани мумии од периодот пред Инките, во една пештера, во југоисточниот дел на земјата. Археолозите верувале дека откриените мумии се стари 800 години.

1994.- Република Македонија и Ватикан воспоставиле дипломатски односи на ниво на амбасадори.

1999.- Во Скопје умрел Војкан Јовановиќ, првенец на Операта на Македонскиот народен театар. Роден бил во Ниш, во 1964 година.

2004.- Во нападот на бомбашите-самоубијци врз американската база во ирачкиот град Мосул загинале 24 лица, од кои 20 американски војници, а биле ранети 66 лица, од кои 42 американски војници и 10 американски цивили.

2015.- Почина Блаже Алексоски - Глумецот, актер во пензија од театарот „Војдан Чернодрински“ од Прилеп. Блаже Алексоски - Глумецот целиот свој живот му го подари на театарот. Бил еден од основачите на театарот, во кој се вработил во 1953 година и го дал својот придонес се до неговото пензионирање. Одиграл голем број улоги - Луков во Чашулевата „Црнила“, Омер во „Робот и Агата“ од Чернодрински, Ристе во „Мангите пијат чај“... Остана запаметен по улогата „Татко“ од Стринберг. Оствари и завиден број режии на театарски претстави, пред се на битови драми, меѓу кои на „Бегалка“, „Печалбари“, „Антица“... За своите актерски реализации Алексоски се здоби и со признанија на МТФ „Војдан Чернодрински“, како и со наградата за животно дело на овој фестивал. Тој беше првиот лауреат на ова угледно фестивалско признание од Прилепскиот театар. За неговиот придонес за театарот признание му оддаде и Општина Прилеп. Во последните години Алексоски стана вистински хроничар на Прилеп. Како драматичар дебитираше со пиесата „Итроман Пејо“, а напиша уште десетина драмски текстови, меѓу кои и „Колобан“, по кој се играше и истоимената претстава во театарот. Ги напиша и делата „Аџи Христо Логотет“, „Тале Мелезот“, романот „Ах“, „Прилепските прекари“, а остави зад себе и необјавени творби.

2020.- На 75-годишна возраст почина доајенот на македонскиот театар, Љупчо Петрушевски. Актерот Љупчо Петрушевски дипломира на отсекот за актерска игра на Факултетот за драмски уметности во Скопје, како дел од првата генерација на дипломирани актери. Целиот работен век од 1966 година до пензионирањето го поминува во МНТ. Во периодот од 1983 до 1988 година ја извршува функцијата директор на Драмата на МНТ, а потоа 1988 до 1999 година е директор на МНТ. Повторно е директор на Драмата на МНТ во периодот од 2004 до 2006 година. Петрушевски беше неразделен дел од театарот и по пензионирање беше верен поддржувач и гледач на претставите на своите колеги. Секогаш ќе остане запомнет по маркантниот став и секогаш кога ќе се појавеше привлекуваше со внимание и посветеност. Беше неизмерно посветен на театарот. На сцената го имаше релативно кратко, од 1967 до 1984 година, но во голем број на главни и споредни улоги. Во аналите на МНТ ќе остане како директор кој постојано се бореше театарот и преставите да стигнат што подалеку од матичната сцена и да го пронајдат својот пат до сите. Петрушевски ќе остане запомнет и препознатлив и по филмските и телевизиски улоги.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Жена од Аризона заспала на сонце, едвај преживеала

82-годишна жена од Аризона претрпе изгореници опасни по живот откако заспала на метална столица покрај базен. Изгорениците биле толку сериозни што стигнале до мускулите и коските во некои делови од нејзиното тело, а покрај сонцето, таа настрадала

Жена од Аризона заспала на сонце, едвај преживеала

Пронајдена во несвест покрај базенот

Бети Лу Самер (82) била на базенот во заедницата Џонсон Ранч во долината Сан Тан на 11 јуни. Откако заспала и поминала околу еден час на сонце во Аризона, ситуацијата станала критична. Минувачите ја пронашле во несвест, со тежок топлотен удар и изгореници од трет степен.

„Целиот преден дел од нејзиното тело беше изгорен, до мускулите и коските. Ова се значителни изгореници“, изјави нејзината ќерка Мишел Габерт за локалните медиуми. Откако ја пронашле, ја покриле со влажни крпи и ја преместиле во сенка. Таа била итно однесена во Центарот за изгореници Валивајс, каде што лекарите ѝ дијагностицирале оштетување на црниот дроб и бубрезите и тежок шок, покрај изгорениците.

Изгорениците покривале околу 30 проценти од нејзиното тело и не биле само од сонцето, туку од сите делови од нејзиното тело што биле во контакт со жешката метална столица. „Врвот на нејзиниот мал прст, кој ја допирал металната столица, бил целосно исчезнат. Секој дел од нејзиното тело што бил во контакт со металот на столицата бил буквално изгорен“, рече Габерт.

Едвај преживеала

Самер, која неодамна се пензионираше, е на респиратор и дијализа и веќе имала неколку операции за отстранување на изгорена и мртва кожа. „Не бевме сигурни дали ќе ја преживее ноќта“, рече нејзината ќерка, која била надвор од земјата во времето на несреќата.

Се очекува Самер да остане во одделот за изгореници најмалку уште еден месец. Таа, исто така, чека повеќе кожни графтови, откако нејзиното ткиво ќе заздрави доволно.

Габерт, која самата е докторка, објасни дека возраста на нејзината мајка придонела за сериозноста на нејзините повреди и го отежнала закрепнувањето. Постарите луѓе имаат потенка кожа, помалку поткожни масти, побавно време на заздравување и тешкотии во регулирањето на телесната температура.

Таа одлучи да ја сподели својата приказна за да ја подигне свеста за опасностите од изложеност на сонце и високи температури. Таа ги повика луѓето да преземат соодветни мерки на претпазливост, како што се користење крема за сончање, носење заштитна облека и пиење многу течности. „Никогаш не помислив дека некој во моето семејство ќе мора да помине низ нешто вакво“, рече Габерт. „Жештината не е шега.“

Извор: Индекс.хр

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

„Renault“ подготвува одговор на „Volkswagen“: „R4“ и „R5“ добиваат поголема моќност и поголем дострел

„Renault“ не чека на конкуренцијата. „R4“ и „R5“ наскоро доаѓаат со големи подобрувања.

„Renault“ подготвува одговор на „Volkswagen“: „R4“ и „R5“ добиваат поголема моќност и поголем дострел

„Renault 5“ беше претставен во 2024 година, додека „Renault 4“ пристигна на пазарот на почетокот на 2025 година. И двата модели ја користат механичката платформа „AmpR Small“ и моментално се нудат со две верзии на погон.

Основната верзија „Urban Range“ развива 122 КС и користи батерија од 40 kWh, додека „Comfort Range“ има 150 КС и батерија од 52 kWh.

Благодарение на овие погонски склопови, „Renault 5“ може да помине до 310 или 400 километри, во зависност од верзијата.

Новите електрични мотори „Gen 2 Evo“ ќе пристигнат следната година, развиени врз основа на искуството стекнато за време на развојот на третата генерација на погонски системи за идните модели „Scenic“ и „Megane“, кои се очекуваат во 2028 година.

Најголемите подобрувања се однесуваат на инверторот и менувачот, што носи поголема ефикасност, поголема моќност и потенцијално поголем дострел. Новите мотори веќе дебитираа во електричниот „Twingo“, но во значително послаба верзија од 80 КС.

Со овој потег, „Renault“ сака да одговори на конкуренцијата, пред сè на неодамна претставениот „Volkswagen ID. Polo“, кој ќе понуди опсег од 329 до 455 километри, во зависност од верзијата.

Се очекува дека надградените „Renault 4“ и „Renault 5“ со нови мотори ќе бидат целосно подготвени за борба во сè поконкурентниот сегмент на мали електрични автомобили.

Извор: Б92

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Цените на нафтата растат, вознемиреноста во Ормускиот теснец се интензивира

Цените на нафтата се зголемија на меѓународните пазари на околу 73 долари, сигнализирајќи зголемена вознемиреност кај инвеститорите.

Цените на нафтата растат, вознемиреноста во Ормускиот теснец се интензивира

Цените на нафтата се зголемија на меѓународните пазари на околу 73 долари, сигнализирајќи зголемена вознемиреност кај инвеститорите откако новиот бран ракети во Ормускиот теснец ги истакна ризиците за спроведување на американско-иранскиот договор за нормализирање на транзитот.

Барел сурова нафта се тргуваше на 72,97 долари во Лондон денес попладне, што е за 98 центи повеќе од затворањето на крајот од минатата недела. Во САД се зголеми за 1,14 долари на 70,73 долари.

Инвеститорите беа вознемирени претходно оваа недела од новата размена на ракети меѓу САД и Иран во Персискиот Залив. Иран ги предупреди бродовите кон крајот на минатата недела да се држат до одредените рути кога транзитираат низ Ормускиот теснец, велејќи дека е небезбедно да се плови надвор од коридорот.

Предупредувањето следеше по објавата на Оман дека воспоставил две привремени рути за бродовите во Ормускиот теснец, северно и јужно од коридорот назначен од Иран, во координација со Меѓународната поморска организација (IMO).

Техеран ја презеде контролата врз Ормускиот теснец по нападите меѓу САД и Израел, забранувајќи го транзитот на бродови поврзани со САД, Израел и нивните сојузници.

Тензиите растат

Во четврток, ракета од непознато потекло беше испукана кон товарен брод во близина на Оман, а ММО ја суспендираше координираната доброволна евакуација на бродови од Персискиот Залив поради нападот.

Во петокот навечер, американската војска испука ракети кон воени објекти на иранските острови Кешм и Сиран како одговор на она што го нарече ирански напад врз бродот. Иран возврати со напади врз американските воени бази во Персискиот Залив.

САД повторно нападнаа локации во Иран во саботата навечер, а Иран возврати со напади врз американски воени цели. Вашингтон и Техеран се согласија на прекин на огнот преку ноќ, изјави неименуван американски функционер за Ројтерс во неделата.

„Договорено е да се продолжат техничките преговори за сите делови од меморандумот за разбирање. Двете страни засега ќе се повлечат, а бродовите ќе можат слободно да се движат“, рече функционерот, осврнувајќи се на меморандумот за разбирање од 14 точки што ја опишува рамката за разговори за завршување на војната.

Иранскиот заменик-министер за надворешни работи, Казем Гарибабади, во понеделник изјави дека состаноците на техничката работна група не се закажани оваа недела и дека разговорите во Катар не се потврдени, според иранската новинска агенција Тасним.

Консултациите со Катар ќе продолжат, додаде Гарибабади, со ажурирања за усогласеноста на другата страна со своите обврски, додаде иранскиот функционер.

Можно ново зголемување на цените

Сепак, аналитичарите предупредуваат дека транзитот низ теснецот во моментов е сè уште далеку од нивоата пред војната, а темпото на нормализација исто така ќе биде важно. „Доколку значително повеќе бродови не поминат низ теснецот следната недела, пазарот веројатно ќе покаже поизразен скептицизам и цените веројатно повторно ќе се зголемат“, предупредија аналитичарите на Комерцбанк.

Ризикот за пазарот е сè уште висок, но неговите учесници се чини дека се најзаинтересирани за тоа што би значело континуираното закрепнување на пратките за рамнотежата помеѓу понудата и побарувачката, напишаа аналитичарите на „ING“ во белешка во понеделник.

Нивната опуштеност е чудна, смета „ING“, истакнувајќи дека бавното закрепнување на понудата би содржело „значаен“ ризик од зголемување на цените.

Пазарите беа охрабрени на крајот од минатата недела од податоците за испораките кои покажаа дека производителите во регионот на Персискиот Залив се подготвуваат повторно да тргат по патот на Ормускиот теснец.

Нафтениот гигант Сауди Арамко го продолжи товарењето на терминалот Рас Танура во петокот, по четиримесечна пауза, покажаа податоците на „LSEG“. Нафтата се товари во два супертанкери со капацитет од околу два милиони барели на терминалот во Рас Танура, а трет чека во близина.

Одделни пресметки од Организацијата на земјите извознички на нафта покажуваат дека барел од нафтената кошничка на нејзините членки падна за 69 центи на 75,44 долари во петокот.

Извор: Индекс.хр

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер