На денешен ден - Канал 5

На денешен ден

27 октомври

На денешен ден

1505.- Умрел рускиот владетел Иван III Васиљевич, наречен „Иван Велики“, кој ја направил Русија многу моќна. Во 1480 година ја ослободил Русија од монголските власти. Настојувал да ја зајакне централната власт. Ја почнал изградбата на камени кули, како и палатата Кремљ во Москва.

1553.- Мигел Сервето, шпански лекар и теолог бил запален. Тој открил дека крвта во црниот дроб циркулира преку десната комора на срцето. Главно работел во Франција каде ја објавил статијата „Christianismi restitutio“ во која ја отфрлил апсурдната христијанска доктрина за Светото тројство, што предизвикало гнев кај римокатолиците и протестантите. На барање на водачот на швајцарските протестанти Жан Калвин бил уапсен во Женева, во која се криел од римокатоличката инквизиција и потоа бил осуден на смрт со запалување бидејќи неговото учење било прогласено за ерес.

1662.- Англискиот крал Чарлс II за 2,5 милиони ливри (400.000 фунти) го продал француското пристаниште Денкерк на брегот на Ла Манш.

1728.- Роден е англискиот мореполовец Џејмс Кук, наречен „Капетанот Кук“, најголемиот истражувач на Тихиот Океан. На првото патување од 1768 до 1771 ја разрешил тајната за Австралија, го обиколил Нов Зеланд и утврдил дека Нова Гвинеја е остров. Од 1772 до 1775 година ги истражувал островите во Тихиот Океан, а од 1776 до 1779 година прв ја обиколил Аљаска и ги открил Хавајските Острови. Убиен бил во 1779 година на Хаваи од островјаните.

1782.- Во Џенова е роден Николо Паганини, италијански виртуоз на виолина и композитор. Бил ненадминат мајстор на виолинската техника и му била припишувана дури и маѓиска моќ. Компонирал виолински концерти, сонати, камерна музика и познатите „каприча“ за соло виолина. Умрел во Ница, Франција, на 27 мај 1840 година.

1806.- Францускиот цар Наполен I Бонапарта по победата кај Јен над Прусија го зазел Берлин.

1811.- Роден е американскиот пронаоѓач Ајсак Мерит Сингер, кој во 1851 година ја направи првата машина за шиење, за масовна употреба.

1858.- Роден е американскиот државник Теодор Рузвелт, претседател на САД од 1901 до 1909 година, чија политика создадла светска сила од дотогаш изолираната Америка. Должноста шеф на државата ја презел како потпретседател на САД, по убиството на претседателот Вилијам Мекинли во 1901 година. Иницијатор бил на изградбата на Панамскиот канал, а за посредувањето во руско-јапонската војна во 1905 година во 1906 ја добил Нобеловата награда за мир.

1867.- Италијанскиот револуционер Ѓузепе Гарибалди го почнал маршот на Рим во обид да го ослободи градот од папската власт.

1898.- Во Велес е роден Димче Зографски, македонски револуционер и општествено-политички работник. Во младоста се вклучил во македонското национално движење. Поради својата револуционерна дејност бил осуден на пет години затвор. За време на НОВ на Македонија работел во Акциониот комитет за создавање и ширење на народноослободителното движење, за што бил интерниран од бугарската фашистичка власт. Умрел во Скопје, на 3 јуни 1985 година.

1914.- Роден е велшкиот писател Дилен Марле Томас, поет со силна реторичка дарба, свежи и прецизни слики и со нови и уверливи ритми.

1920.- Седиштето на меѓународната организација Лига на народите (основана била на 19 април 1919 година со задача да го зачува светскиот мир, колективната безбедност и политичката независност на земјите-членки на Лигата на народите) од Лондон било префрлено во Женева, Швајцарија. Во тој град многубројните институции на Лигата на народите останале се до 1945 година, кога и формално била укината, отстапувајќи и го местото на Организацијата на Обединетите нации.

1920.- Во Битола е роден Стефан Наумов - Стив, народен херој на Македонија. Потекнува од печалбарско семејство. По завршувањето на гимназијата во Битола, во 1938 година се запишал на Техничкиот факултет во Белград, каде што веднаш му пристапил на напредното работничко движење, поради што бил често затворан. По враќањето во Битола, во 1940 година бил избран за секретар на Месниот комитет на КПЈ за Битола. Во април 1942 година го формирал Битолскиот НО партизански одред „Пелистер“. Загинал (се самоубил) во борбата против бугарската фашистичка војска и полиција кај селото Болно, Ресенско, на 12 септември 1942 година.

1922.- Под притисок на фашистичкото движење на Бенито Мусолини, италијанската влада поднесе оставка.

1952.- Во Чикаго е роден Јоширо Френсис Фукујама, американски философ, политичко-економски аналитичар и автор. Тој е најдобро познат по неговата книга Крајот на историјата и последниот човек, во која тврди дека во целиот свет, ширењето на либералните демократии, слободниот пазар и западниот животен стил се крајната точка во социо-културната еволуција на човештвото и конечна форма во човечкото уредување. Меѓутоа, во својата книга "Доверба: Социјални доблести и создавање на просперитет" ја изменил својата претходна позиција и признал дека културата не може чисто да се оддели од економијата. Фукујама е исто така поврзан со појавата на неоконзервативното движење од кое подоцна се дистанцирал. Фукујама е виш научен соработник во Центарот за демократија, развој и владеењето на правото при Универзитетот Стенфорд. Претходно работел како професор и директор на Меѓународната развојна програма во Школата за напредни меѓународни студии при Универзитетот Џон Хопкинс.

1956.- По референдумот со кој жителите во областа Сар гласаа за приклучување кон Западна Германија, владите на Бон и Париз се договориле за дефинитивно решавање на проблемот со спорната територија. Сар и е вратен на Германија, но до крајот на 1959 година Сар останал во стопанската унија на Франција.

1971.- Владата на Конго соопшти дека името на државата било сменето во Република Заир.

1978.- Египетскиот претседател Анвар ел Садат и израелскиот премиер Менахем Бегин ја добиле Нобеловата награда за мир.

1990.- Во Рим умрел Уго Тањаци, прочуен италијански актер, кој со подеднаков успех во 50-те години играл и комични и драмски улоги. Роден бил во 1922 година.

1991.- Советската република Туркменистан ја прогласила независноста од Москва.

1993.- Во Женева, Советот на претставниците на ГАТТ (Општ договор за трговија и царини) донесол одлука со која Република Македонија добила статус на посматрач.

1994.- Стејт департментот одлучил во поранешна Босна и Херцеговина да упати 15 официри на САД заради интеграција на муслиманските и хрватските војски и воспоставување на заедничка команда на армијата на муслиманско-хрватската федерација.

1994.- Фестивалот „Охридско лето“ бил примен во Европската фестивалска унија.

1998.- Герхард Шредер ја презел должноста канцелар на Германија, ден по оставката на Хелмут Кол, кој бил поразен на изборите кои се одржале претходниот месец.

1999.- Вооружени напаѓачи упаднале во Парламентот на Ерменија и во Ереван каде убиле девет луѓе, вклучувајќи ги премиерот Вазген Сарксијан, претседателот на парламентот Карен Демиркијан, двајца негови заменици и еден министер.

2003.- Во серија експлозии на автомобил-бомби пред седиштето на Меѓународниот комитет на Црвениот крст и четири полициски станици во Багдат, во почетокот на најголемиот верски празник на муслиманите - Рамазан, загинале преку 40, а биле ранети околу 200 лица.

2005.- Во предградие на Париз населено со арапски имигранти, почнале повеќенеделни нереди кои се прошириле и во другите француски градови во кои две лица загинале, 4.500 луѓе биле уапсени, а 8.700 автомобили и 200 јавни згради биле запалени.

2011.- Европскиот парламент наградата „Сахаров 2011“ која се доделува за слобода на духот и ја доделил на Арапската пролет, поточно на петмина активисти кои биле вклучени во арапската пролет во четири арапски земји. Наградата „Сахаров 2011“ ја добиле Асмаа Махфуз од Египет, Ахмед ал-Зубаир, Ахмед ал-Сануси од Либија, Разан Зеитунен и Али Фарзат од Сирија и постхумно Мохамед Буазизи од Тунис. Наградата која го носи името на советскиот физичар и политички дисидент Андреј Сахаров, се доделува од ЕП од 1988 година на лица и организации кои придонесуваат и се борат за човековите права и демократијата. Наградата изнесува 50.000 евра.

2022.- На 78-годишна возраст во Виена ненадејно почина познатиот економист и политиколог Владимир Глигоров, син на Киро Глигоров, првиот претседател на Република Македонија. Глигоров е роден во Белград каде ги завршил основните и магистерските студии, а докторирал во 1977 година на Универзитетот „Колумбија“ во Њујорк. Работел на Универзитетот во Белград, на Институтот за економски науки, а од 1994 година беше вработен на Виенскиот институт за меѓународни економски студии, каде најмногу се занимавал со Западен Балкан, особено со Македонија, Србија и Црна Гора. Во своите истражувања особено се занимаваше со долгорочниот раст на земјите во транзиција, макроекономските анализи и финансиските пазари. Глигоров беше постојан соработник на „Oксфорд аналитика“, меѓународна консултантска фирма која обезбедува стратешка анализа на светските настани, пишуваше за „Wall Street Journal“ и имаше редовни колумни во неколку дневни весници и неделници во Југоисточна Европа.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Истражување открива кое е највалканото место во автомобилот

Возачите редовно го мијат надворешноста на своите автомобили и ја усисуваат кабината, но радио копчето останува највалканиот дел од возилото. 

Истражување открива кое е највалканото место во автомобилот

Студиите покажуваат дека оваа контрола собира повеќе бактерии отколку воланот или менувачот. Причината е што ова копче го допираат сите патници, додека речиси сите го прескокнуваат при чистење.

Националниот институт за здрави домови (Институт за здрава куќа) спроведе тестови кои потврдија дека радио прекинувачот е критична точка во секое патничко возило. Покрај радиото, екстремно високи нивоа на микроорганизми се забележани на безбедносните појаси, копчињата на прозорците и држачите за чаши.

Класичното чистење прашина и усисување не ги отстрануваат акумулираните микроорганизми од пластичните и текстилните површини. Безбедносните појаси ги користат секојдневно сите во возилото, а нивната ткаенина ретко се подложува на третман за дезинфекција.

Анализата на порталот NetQuote покажа податоци за возила за изнајмување автомобили и возила за споделување на возила. Во овие возила се забележани до три пати повеќе бактерии отколку во приватните автомобили.

За луѓето склони кон алергии, ова претставува директен ризик по здравјето. Редовната употреба на средства за дезинфекција и темелното бришење на контролната табла во автомобилот се единствениот начин да се намали присуството на несакани бактерии.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Конечно е донесена одлука кога да почне судењето на организаторот на терористичките напади на 11 септември 2001.

Воениот судија вчера одлучи дека судењето на човекот обвинет дека е главен организатор на нападите на 11 септември 2001 година ќе започне во јуни 2028 година.

Конечно е донесена одлука кога да почне судењето на организаторот на терористичките напади на 11 септември 2001.

Калид Шеик Мухамед ќе биде кривично гонет заедно со уште тројца осомничени заговорници во врска со терористичките напади: Валид бин Аташ, Али Абдул Азиз Али и Мустафа Ахмед ал-Хаусави, пренесува NBC News.

Мухамед е обвинет дека организирал план за мета на киднапираните авиони во Светскиот трговски центар во Њујорк и Пентагон на 11 септември 2001 година. Четвртиот авион се урна во поле во Пенсилванија за време на нападот.

Од 2006 година, тој е приведен во американската поморска база во Гвантанамо, Куба.

Потполковник на американските воздухопловни сили Мајкл Шрама, судија на воена комисија, во средата го отфрли почетокот на судењето во јануари 2027 година предложен од обвинителите и наместо тоа нареди судењето да започне околу 18 месеци подоцна.

Датумот на судењето беше објавен откако федералниот апелационен суд минатото лето го отфрли потенцијалниот договор што би му овозможил на Мухамед да се изјасни за виновен во замена за избегнување на смртната казна.

Во 2008 година, Мухамед беше обвинет и изведен на суд за воени злосторства и убиства во врска со речиси 3.000 луѓе кои загинаа во нападите на 11 септември.

Постапката за гонење на Мухамед и другите заговорници трае со години, при што за првпат беше тестиран системот на воени комисии формиран за време на администрацијата на Барак Обама, што на моменти доведе до долгорочни предизвици на неговите правила.

Адвокатите на одбраната, исто така, тврдеа дека ќор-сокакот се должи на обидот на владата да ги прикрие деталите за тортурата што се користела врз затворениците во тајните затвори на ЦИА пред да бидат префрлени во заливот Гвантанамо.

Мухамед беше уапсен во Пакистан во 2003 година, а три години подоцна беше префрлен во Гвантанамо.

Извештајот на американскиот Сенат од 2014 година покажа дека ЦИА користела, како што ја нарече, „засилени техники на испрашување“ на Мухамед и други заговорници, вклучително и подложување на Мухамед на симулирано давење 183 пати, во процес опишан како „серија речиси тотални давења“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Дубаи го доби првиот аеродром за летачки такси возила- за 10 минути се стигнува од аеродромот до центарот

Додека автомобилите во Дубаи стојат во колони, нов начин на транспорт се подготвува едноставно да ги заобиколи. 

Дубаи го доби првиот аеродром за летачки такси возила- за 10 минути се стигнува од аеродромот до центарот

Дубаи го сертифицираше првиот вертипорт во светот изграден специјално за комерцијални летачки такси, а првите патници треба да полетаат оваа година.

Објектот се нарекува VDX и помина официјална сертификација од Генералниот орган за цивилно воздухопловство на Обединетите Арапски Емирати. Ова значи дека не е само демонстративен проект, туку инфраструктура подготвена за вистински комерцијални летови.

За разлика од класичниот аеродром, вертипортот не бара долга писта. Тој е дизајниран за електрични авиони кои можат да полетуваат и слетуваат вертикално, или авиони eVTOL.

Од аеродромот до Палм Џумеира за 10 минути

VDX се наоѓа во близина на Меѓународниот аеродром во Дубаи, а проектот го развива и управува Skyports во соработка со градските транспортни власти. Терминалот има четири нивоа и се простира на околу 3.100 квадратни метри.

Во него се сместени зони за полетување и слетување, инфраструктура за брзо полнење на електрични авиони и патнички простор. Кога ќе започнат комерцијалните операции, терминалот треба да може да опслужи до 170.000 патници годишно.

Летачките таксија што ќе ја користат оваа инфраструктура не се класични хеликоптери. Авионите eVTOL користат електрични мотори и батерии, а нивната можност за вертикално полетување им овозможува да летаат од многу помали површини.

Една од клучните предности треба да биде многу помалиот шум во споредба со хеликоптерите. Ова е особено важно за летање над густо населените области на градот.

Летовите ќе ги извршува американската компанија Joby Aviation, која развива електрични авиони со вертикално полетување повеќе од 15 години. Во 2024 година, компанијата доби ексклузивно право да обезбедува услуги за летачко такси во Дубаи шест години.

Градот се подготвува за оваа идеја многу подолго. Првиот пробен лет на летачко такси во Дубаи беше извршен уште во 2017 година.

Авионот што го развива Joby е дизајниран за еден пилот и до четири патници, а според дадените податоци, може да достигне брзина од околу 320 километри на час. За патниците, најголемата разлика треба да биде во времето на патување.

Патувањето од аеродромот во Дубаи до областа Палм Џумеира, кое може да трае околу 45 минути со автомобил, треба да трае околу 10 минути со летачко такси.

Аеродромот е подготвен, но авионите сè уште не се.

Сертификацијата на VDX е важен чекор, но тоа не значи дека патниците можат веднаш да резервираат лет. Самите авиони треба да бидат сертифицирани, да се формира флота и да се организира контрола на воздушниот сообраќај.

Прашањето за исплатливоста на целиот систем, исто така, останува отворено. Дубаи, сепак, веќе планира поширока мрежа, па затоа во градот се градат уште три вертипорти кои треба да бидат дел од идната мрежа на летачки такси.

Планот е првите патници да полетаат во 2026 година. Доколку проектот ги исполни планираните рокови, Дубаи би можел да стане првиот град во светот што ќе има редовни комерцијални летови на пилотирани електрични летачки такси.

Засега, најважното нешто е веќе направено: местото од кое ќе полетаат овие такси повеќе не е само визија за иднината. Постои, изграден е и добил официјална дозвола за комерцијално работење.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер