На денешен ден - Канал 5

Живот

На денешен ден

16 декември

На денешен ден

- Национален празник на Република Етиопија

1485.- Родена е шпанската принцеза Катарина Арагонска, прва од шесте жени на англискиот крал Хенри VIII. Разводот во 1533 година, извршен без дозвола од папата, предизвикал реформи во англиската црква и прекин со Ватикан. Хенри VIII се разведувал повеќепати бидејќи немал машки деца кои би биле наследници на престолот.

1678.- Умрел англискиот економист Вилијам V, творец на теоријата на работните вредности, кој според Карл Маркс ги поставил темелите на политичката економија како наука. Дела: „Нешто за парите“, „Политичка анатомија на Ирска“, „Политичка аритметика“.

1770.- Во Бон е роден Лудвиг Ван Бетовен, германски композитор, еден од најголемите композитори на сите времиња. Универзалноста на неговата генијалност се гледа во поетското и длабоко доживеано отсликување на природата, во непосредното изразување на лирските и љубовните чувства, во вербата во посреќната иднина и создавањето на општочовечкото богатство. Компонирал девет симфонии, сонати и други музички дела. Умрел во Виена, на 26 март 1827 година.

1773.- Незадоволна од високите увозни царини и од британската колонијална власт, група американски колонисти, во бостонското морско пристаниште ги исфрлила сандаците полни со чај од еден британски брод. Тој случај, подоцна наречен „бостонска чајанка“, ја навестил американската војна за независност започната во 1775 година.

1775.- Родена е англиската писателка Џејн Остин. Таа во романите реалистички го слика секојдневниот живот на англиската провинција. Заплетите на нејзините романи, проткаени со хумор и блага иронија се едноставни и произлегуваат од психологијата на ликовите во обичните човечки односи, а дијалогот е многу вешто воден. Дела: „Гордост и предрасуди“, „Менсфилдски парк“, „Ема“ и други.

1859.- Умрел германскиот писател Вилхелм Грим, собирач и обработувач на народни бајки кои како и повеќето други дела ги објавил заедно со неговиот постар брат Јакоб. Тој ја проучувал и митологијата.

1869.- Во Ресен е роден д-р Христо Татарчев, еден од основоположниците на БМОРК – првото основачко име на Македонската револуционерна организација во Солун, во 1893 година. Бил претседател на Организацијата од нејзиното основање, па се до 1901 година. Умрел на 5 јануари 1952 година, во Торино, Италија.

1899.- Роден е англискиот писател, актер и пејач Ноел Кауард, многу популарен меѓу Првата и Втората светска војна во Велка Британија и САД. Пишувал и режирал драми, комедии и музички ревии, а според повеќето негови комедии се снимени и филмови. Дела: „Збор и музика“, „Приватен живот“ и други.

1912.- Во селото Војница, Велешко, е роден Коле Неделковски, истакнат македонски поет и револуционер. Во 1940 година ја објавил првата стихозбирка „М'лскавици“, а во 1941 година и втората збирка „Пеш по светот“. Се самоубил при прогон од бугарската фашистичка полиција во Софија, на 2 септември 1941 година.

1917.- Роден е англискиот писател и визионер Артур Кларк. Во неговите научно-фантастични романи и приказни главни теми се истражувањето на вселената, морските длабочини, како и времето. Го интересирале и последиците на можните човечки контакти со вонземска цивилизација. Дела: „2001: Одисеја во вселената“, “2001: Конечна одисеја“, „Крај на детството“, „Град и ѕвезди“, збирката приказни „Од другата страна на небото“, „Приказни за десет света“, „Средба со Медуза“, „Сончев ветер“.

1920.- Силен земјотрес ја погодил Кина, при што ја опустошил провинцијата Шанси. Под урнатините на зградите загинале околу 180.000 луѓе.

1921.- Умрел Камиј Сен-Санс, француски композитор, главен претставник на класичниот правец во француската музика од 19. век. Најзначајно дело му е операта „Самсон и Далида“. Роден бил на 3 октомври 1835 година.

1944.- Германците во Втората светска војна во Ардените, со силна артилериска подготовка и со спуштање на 1.500 падобранци, ја започнале контраофанзивата на Западниот фронт, изненадувајќи ги американските сили. Во борбите кои завршиле со пораз на Германија, сојузниците изгубиле 77.000 војници, а Германците 130.000.

1945.- Во Костур, Егејска Македонија, започнал судскиот процес против 106 Македонци од гратчето Хрупишта, Костурско, обвинети за соработка со окупаторот и покрај тоа што повеќето од нив биле борци на ЕЛАС. Некои од нив биле осудени на казна доживотен затвор, а други на временски казни.

1946.- Започнала наставата на катедрите по математика, физика, хемија, биологија и географија со етнологија на Природно-математичкиот оддел на Филозофскиот факултет во Скопје.

1949.- Водачот во борбата за независност Ахмед Сукарно бил избран за претседател на Индонезија, по стекнувањето на независност од Холандија.

1966.- Советот за безбедност на Обединетите нации на предлог на Велика Британија едногласно ги изгласал економските санкции против режимот на белото малцинство во Родезија.

1969.- Долниот дом на британскиот парламент ја укинал смртната казна.

1969.- Во Скопје умрел Васил Хаџиманов, македонски етномузиколог и педагог. Меѓу најзначајните негови дела се вбројуваат „Зборникот на македонски народни песни“, „Соборски народни песни“, „Македонски борбени народни песни“ и „Моми тиквешанки“. Роден бил во Кавадарци, на 14 јануари 1906 година.

1993.- Со размена на официјални документи, во Скопје, шест земји-членки на ЕУ - Велика Британија, Германија, Франција, Италија, Холандија и Данска - воспоставиле целосни дипломатски односи со Република Македонија.

1995.- Со одлука на Извршниот комитет на Европската конфедерација на синдикатите (ЕКС), Сојузот на синдикатите на Македонија (ССМ) станал член на Форумот на ЕКС.

1998.- Американски и британски авиони го нападнале Ирак.

1999.- Поранешниот германски канцелар Хелмут Кол признал дека погрешил заради прикривање на донациите на Христијанско-демократската унија, владејачката германска партија која тој ја предводел, но го отфрлил тврдењето дека станува збор за подмитување.

2004.- Новиот претседател на САД Џорџ Буш го именувал пензионираниот генерал Колин Пауел за државен секретар, кој станал прв Афроамериканец на функцијата шеф на дипломатијата.

2002.- Високиот претставник на Европската унија за надворешна политика и безбедност Хавиер Солана и генералниот секретар на НАТО Џорџ Робертсон го официјализирале стратешкото партнерство на двете организации за управувањето со кризи, со што било овозможено ЕУ да создаде сопствени сили за брза интервенција и сама воено да интервенира во странство.

2003.- Швајцарското собрание ја усвоило резолуцијата со која масакрот врз Ерменците кој се случил во Турција во текот на Првата светска војна бил означен како геноцид.

2004.- Во Тајван, во престолнината Тајпеј биле монтирани најбрзите лифтови во светот (1.014 метри во минута). Биле монтирани на дотогаш највисоката зграда во светот, на облакодер од 508 метри.

2016.- На 73-годишна возраст почина познатата македонска пејачка и хуманитарка Есма Реџепова Теодосиевска. Го носеше епитетот „кралица на ромската песна“, а нејзината богата и меѓународна музичка кариера непрекинато траеше 55 години. Имаше репутација на светски уметник со повеќе од осум илјади концерти, настапи на над 15 јазици, издадени 60-ина албуми. Во мај 2013 година Есма Реџепова-Теодосиевска ја претставуваше Република Македонија на Евровизија во Малме со поп-пејачот Влатко Лозановски-Лозано и песната „Пред да се раздени“. Во 58-годишната историја на евровизискиот натпревар првпат една композиција делумно беше испеана на ромски јазик. Во септември 2013 година беше одликувана со титула „Национален уметник на Република Македонија“ за нејзиниот децениски придонес за афирмација на Република Македонија во светот. Највисокото признание го доби и за нејзината хуманост и подобрувањето на социјалниот живот на Ромите, зашто со сопругот Стево Теодосиевски се грижела за 47 бездомни ромски деца и го сменила нивниот живот. За мисијата на врвен уметник и културен амбасадор на државата, таа во 2010 година од претседателот на државата Ѓорге Иванов беше одликувана и со „Орден за заслуги на Македонија“. Есма беше и политички активна - членуваше во поранешната партија Демократска алтернатива, а почина како актуелен советник во Советот на Град Скопје од редовите на коалицијата предводена од ВМРО-ДПМНЕ. Оваа година беше објавена монографија за неа и нејзиниот животен сопатник и музички соработник Стево Теодосиевски од публицистот Славе Николовски-Катин. Изданието, насловено „Есма“, го објавија „Македонска искра“ и асоцијацијата „Кралицата Есма и Стево Теодосиевски“ од Скопје, со поддршка на Министерството за култура. Есма Реџепова е родена во Скопје на 8 август 1943.

2017.- Во Скопје почина Иван Карадак, креаторот на најстарата и уникатна сатирична емисија, своевиден бренд на Македонското радио, „Хихирику“. Карадак беше познат на пошироката јавност по емисијата „Хихирику“ што секоја недела, цели 40 години одеше на првата програма на Македонското радио, во 11 часот. Големиот мајстор на сатирата велеше дека таа е коректор на власта, па која и да е и дека е здрава за секое општество: „И Господ да е на власт, сатирата е литература на отпорот и ќе најде за што да зборува“. Карадак беше автор на театарските претстави: „Угоре високо – Удолу длабоко“, „Хумористична партија“, адаптацијата на текстот „Како да ја убиеш сопругата и зошто“, три новогодишни претстави за деца, првонаградената радио-драма „Мајче“ и многу други. Беше автор и на неколку книги: афоризмите „Коприварник“, сатиричните песни „Талкач по душата“, сатиричните песни „Записи врз водата“, куси сценарија „Лајач на месечина“ и најновата книга афоризми „Мисли со Боцки“. Беше автор и на многу телевизиски драми и серии, меѓу кои: првонаградената „Цвеќе на карпата“, познатите „Камчевци“, „Алф од Ново Лисиче“, „Ало Ало“, „Агенција осамени срца“, „Балканбенд ”. Добитник е на повеќе награди, меѓу кои државната награда „Св. Климент Охридски“. /МИА

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Украински воен авион урна моќен руски млазен дрон (ВИДЕО)

На социјалните мрежи се појави фасцинантно видео на кое се гледа како украински воен авион МиГ-29 пресретнува и соборува руски камикази дрон Геран-4, објавија украинските медиуми. 

Украински воен авион урна моќен руски млазен дрон (ВИДЕО)

Воздушниот судир е снимен директно од пилотската кабина на украинскиот борбен авион.

Видеото го прикажува украинскиот борбен авион како изведува маневри во воздух додека пред него се појавуваат траги од испукани ракети и воздушна цел. Камерата го снимила точниот момент на погодување на целта, проследено со моќен блесок од експлозија на небото, густа трага од чад и паѓање на остатоци од уништениот авион. Снимките од пилотската кабина нудат редок поглед во пресретнувањето на опасни воздушни цели директно од перспектива на украинскиот пилот.

Зошто новите млазни беспилотни летала се толку поопасни од старите „Шахеди“?

Појавата на млазните беспилотни летала Геран-4 (руска верзија базирана на напредни ирански платформи со млазен погон) претставува значително поголема закана за воздушната одбрана на Украина отколку претходните модели.

Додека постарите модели како „Шахед-136“ (означен како „Геран-2“ во Русија) користеа клипни мотори со препознатлив звук на „косач“ и летаа релативно бавно - со брзина од околу 180 до 200 км/ч - новите млазни верзии развиваат брзина од над 500 км/ч, а Русите ги користат со месеци за да ги тероризираат украинските градови, првенствено Киев.

Оваа драстична разлика во брзината драматично го скратува времето на украинските бранители за тревога и реакција. Уште поважно, мобилните борбени групи опремени со тешки митралези и рефлектори, кои досега успешно и евтино ги соборуваа повеќето бавни беспилотни летала од земјата, стануваат речиси немоќни против такви брзи млазни цели. Поради оваа причина, за да ги уништи, Украина е принудена да подига борбени авиони како што се „МиГ-29“ и „Ф-16“, или да троши екстремно скапи и дефицитарни ракети од западните противвоздушни системи.

Тагови: воен авион дрон

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Автомобилизам

Лавина реакции на Тесла што „лета“: Научната фантастика стана реалност (ВИДЕО)

Илон Маск го претстави новиот Тесла Роудстер, електричен спортски автомобил за кој тврди дека може накратко да полетува, да изведува воздушни акробации, па дури и да вози наопаку. 

Лавина реакции на Тесла што „лета“: Научната фантастика стана реалност (ВИДЕО)

Демонстрацијата се одржа во четврток во Тексас, а снимките брзо се проширија на социјалните мрежи. Додека некои се воодушевени од она што го видоа, други се прашуваат колку е безбедно сето тоа, за што всушност служи и дали Роудстерот некогаш ќе стигне до клиентите.

Познат Јутјубер: „Дали е ова шега?“

Видеата веднаш предизвикаа бројни реакции, а познатиот технолошки Јутјубер Маркес Браунли, попознат како MKBHD, беше меѓу првите што проговори. На социјалната мрежа X изрази неверица во тврдењата на Тесла и најавеното започнување на производството.

„Тие навистина излегоа на сцената и рекоа дека овој новодизајниран автомобил, тежок повеќе од 1.800 килограми, може да изведува салто, да достигне брзина од повеќе од 610 километри на час и дека ќе почнат да го испорачуваат во 2028 година. Дали е ова шега?“, напиша тој.

Неговата најава предизвика дебата меѓу фановите на Тесла. Додека некои го критикуваа за намалување на важноста на демонстрацијата, други се согласија дека ветувањата на Маск треба да се земат со резерва.

Џон Кармак, познат развивач и поранешен технички директор на одделот за виртуелна реалност на Мета, исто така беше скептичен. Тој предупреди дека постои можност нешто да тргне наопаку за време на демонстрацијата. Додаде дека лично би се одлучил за основниот модел Роудстер бидејќи скоковите со помош на ракетни погони се сè уште надвор од неговата зона на удобност.

„Изгледа како научна фантастика“

Од друга страна, инвеститорот Џејсон Калаканис не го криеше својот ентузијазам. Тој напиша дека снимката изгледа како научна фантастика, иако е вистинска. Тој исто така се прашуваше што би се случило ако автомобилот, наместо неколку секунди, може да остане во воздух пет, десет или дури триесет минути.

Американскиот коментатор Колин Раг сподели видео од Роудстерот како полетува од рампата и безбедно слетува и напиша дека тоа е едно од најлудите нешта што некогаш ги видел. Неговата објава собра милиони прегледи.

„Иднината е тука“, но многумина се прашуваат за што се работи

Имаше и интересни реакции под објавите на Тесла на Инстаграм. Некои корисници беа воодушевени од она што го видоа, а некои ги споредија сцените со научнофантастични филмови. „Толку добро! Научната фантастика стана реалност“, напиша еден корисник, додавајќи дека звукот на погоните го потсетува на вселенското летало од филмот „Интерстелар“.

„Иднината пристигна“, кратко рече друг.

Но, не сите беа подеднакво ентузијастични. „Погоните на SpaceX во Роудстер, но зошто?“, праша еден корисник. Друг го доведе во прашање тврдењето дека автомобилот може да лета, тврдејќи дека прикажаните маневри повеќе личеа на скокови со помош на погони отколку на вистински лет.

Шегите и критиките продолжија под објавата на популарниот Инстаграм профил 6ixBuzz. „Тоа е вештачка интелигенција човеку“, напиша еден корисник, додека друг се пошегува: „Како Спајдермен да стана автомобил...“

Некои се прашуваа која е целта на таков автомобил. „Се прашувам која е поентата на ваков Роудстер“, напиша еден корисник. Друг верува дека способноста за летање е само маркетиншки трик, а не нешто што возачите всушност ќе можат да го користат во секојдневниот сообраќај.

На интернет се шегуваат за сообраќајните правила и осигурувањето

Корисниците на социјалната мрежа X брзо почнаа да се шегуваат за тоа каков би бил секојдневниот живот со автомобили што би можеле да скокаат преку други возила. Еден корисник се пошегува дека Roadster би бил идеално решение за бавните возачи во левата лента. Наместо да чека можност да престигне, тој едноставно би можел да го прескокне автомобилот пред него.

Други се забавуваа замислувајќи ги реакциите на сообраќајните полицајци кога автомобил одеднаш ќе полета во средината на контролата. Имаше и шеги за новите сообраќајни знаци што би предупредувале за автомобили што изведуваат акробации во воздухот.

Некои се прашуваа и како би реагирале осигурителните компании на сето ова. Еден корисник објави хумористичен опис на нивната реакција на идејата дека возачите би можеле да почнат да прават акробации со своите автомобили.

Не недостасуваа споредби со култниот филм „Назад во иднината“, во кој летачките автомобили долго време не се ништо необично.

„Тој го кажа истото за Cybertruck“

Дебатата продолжи на Reddit, каде што корисниците го оценија најавата на Маск дека претставувањето на Roadster може да биде едно од најдобрите лансирања на производи на сите времиња. „Тој го кажа истото кога го претстави Cybertruck“, напиша еден корисник.

Друг го потсети дека претставувањето на Cybertruck беше навистина незаборавно, но не на начинот на кој Тесла го планираше. „Не грешеше. Количината на шеги на интернет откако се скршија прозорците беше урнебесна“, одговори тој.

Потсетете се дека за време на претставувањето на Cybertruck во 2019 година, главниот дизајнер на Тесла фрли метална топка во прозорецот на возилото за да покаже колку е издржливо стаклото. Но, стаклото пукна, а истото се случи и со другиот прозорец. Видеото наскоро стана предмет на бројни шеги на интернет.

Сепак, не сите корисници на Reddit беа скептични. Во една дискусија, корисник кој пред претставувањето се потсмеваше на можноста Roadster да вози наопаку по демото призна дека грешел. „Колку грешев, беше спектакуларно“, напиша тој.

Автомобилот чека речиси девет години

Додека на социјалните мрежи се дебатира дали новиот Roadster е технолошко чудо или само спектакуларен маркетиншки трик, странските медиуми потсетуваат на еден важен детаљ. Тесла ја претстави новата генерација на овој автомобил за прв пат уште во 2017 година, а според најавите во тоа време, производството требаше да започне во 2020 година.

По бројни одложувања, Маск сега го најавува почетокот на производството во 2028 година, но конечната цена на автомобилот сè уште не е позната. Автомобилскиот портал Electrek истакна дека Тесла извела импресивни акробации за време на презентацијата, но открила многу малку конкретни информации за тоа кога клиентите всушност ќе ги добијат своите автомобили.

Останува прашањето дали сите опции прикажани за време на презентацијата ќе им бидат достапни на клиентите. Roadster е опремен со специјални потисоци кои користат гас под висок притисок, благодарение на што може накратко да се одвои од земјата и да изведува акробации во воздух. Сепак, ваквите можности отвораат прашања за безбедноста и дали на автомобилот воопшто ќе му биде дозволено да изведува вакви маневри на јавни патишта.

Маск претходно изјави дека безбедноста не е главна цел на новиот Роудстер и рече дека оние на кои таа им е најважна не треба да го купуваат тој автомобил.

Тагови: тесла

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Израелски доселеници претепаа американска новинарка, ОН бара истрага (ВИДЕО)

Обединетите Нации повикаа на темелна истрага за нападот врз фотографката на „Вашингтон пост“, Хајди Левин, на окупираниот Западен Брег. 

Израелски доселеници претепаа американска новинарка, ОН бара истрага (ВИДЕО)

ОН нагласи дека новинарите мора да можат да ја работат својата работа без вознемирување. Левин известувал за кражбата на маслинки на Западниот Брег во времето на нападот, каде што израелските доселеници сè повеќе напаѓаат палестински земјоделци и им ги крадат посевите.

Заменик-портпаролот на ОН, Фархан Хак, изјави дека е запознаен со инцидентот. „Ова е очигледно уште еден случај во кој е прекршено правото на новинарите да ја извршуваат својата работа без мешање“, изјави тој за новинарите. Хак додаде дека ОН повикува на истрага за инцидентот и да се спречи какво било понатамошно вознемирување на новинарите на терен.

Реакција на ОН дојде откако „Вашингтон пост“ го осуди нападот врз нивната новинарка. „Утрово, израелските доселеници ја нападнаа фотографката на „Вашингтон пост“, Хајди Левин, додека таа известуваше на Западниот Брег“, изјави извршниот уредник на весникот, Мет Мареј. Мареј истакна дека Левин носела видливи ознаки што јасно укажуваат дека е новинарка.

Заштитни мерки

Кога беше прашан за одговорот на ОН на насилството на доселениците во окупираниот Западен Брег, Хак рече дека организацијата го покренува прашањето со земјите-членки. Тој објасни дека ОН работи и преку своите тела за човекови права и специјализирани агенции.

„Ги повикуваме сите земји-членки да ги почитуваат правата на новинарите“, рече Хак. Тој ја спомена работата на телата за човекови права на ОН, како и Организацијата за образование, наука и култура (УНЕСКО), која игра водечка улога во промовирањето на правата и безбедноста на новинарите.

Тагови: доселеници новинарка

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер