Денес, од древната градба остануваат само две дупки во земјата, но истражувачите веруваат дека во нив некогаш имало дрвени столбови, кои, како и Стоунхенџ, биле порамнети со Сонцето за време на летната и зимската краткоденица, т.е. најдолгиот и најкраткиот ден во годината.

Локацијата е датирана приближно 5.000 години стара, што значи дека е околу 500 години постара од Стоунхенџ. На локацијата се пронајдени и бројни предмети, вклучувајќи керамика, кремени алатки и животински коски, што укажува дека таму се собирале праисториски заедници.

Фил Хардинг од Весекс Археологија, кој го водеше ископувањето, рече дека тоа е едно од најважните откритија во неговата долга кариера. „Двете дупки за столбови ми кажуваат многу повеќе за луѓето што живееле пред 5.000 години. Ова ми кажува за целата заедница, како размислувале, како живееле и како го обожавале небото“, истакна тој.

Столбовите биле оддалечени 120 метри

Огромните камени блокови на Стоунхенџ се прецизно поставени за да одговараат на положбата на Сонцето, пишува Би-Би-Си.

Ако стоите во центарот на камениот круг во зори за време на летната краткоденица, Сонцето изгрева над камен познат како Камен на петицата, кој се наоѓа североисточно од споменикот. За време на зимската краткоденица, набљудувачот во центарот на кругот го гледа сонцето како заоѓа над олтарниот камен на југозападната страна од локацијата.

Новооткриената структура е пронајдена во селото Булфорд и била многу поедноставна. Се состоела само од два дрвени столба кои скапувале во текот на милениумите. Столбовите биле оддалечени околу 120 метри, а се проценува дека биле високи помеѓу два и четири метри.

Кога Хардинг ги открил необичните дупки, забележал дека тие изгледаат како да се насочени кон сонцето, исто како Стоунхенџ на неколку километри оддалеченост. „Зедов молив и линијар и ги поврзав со линија. Сфатив дека тие се насочени приближно кон точката на изгрејсонце за време на летната краткоденица“, нагласи тој.

Реконструкција на изгледот на небото пред 5000 години

Траги од древната градба беа пронајдени пред десет години за време на подготовката на теренот за изградба на нови воени станбени објекти во Булфорд. Дури сега е извршена детална анализа на нивното астрономско усогласување, што вклучуваше реконструкција на изгледот на небото пред 5000 години.

„Позициите на Сонцето, Месечината, планетите и ѕвездите се менуваат многу бавно со вековите. За време на човечкиот живот, ние едвај ги забележуваме овие промени“, објасни д-р Фабио Силва, археоастроном од Универзитетот Борнмут и Академијата Скајскејп.

„Моравме да го реконструираме небото и да утврдиме како изгледало точно пред 5000 години, каде изгревало сонцето и во кое време. Ако се земе предвид ширината на столбовите, усогласувањето е целосно точно. Совршено одговара на изгрејсонцето за време на летната краткоденица и зајдисонцето во текот на зимата“, рече Силва.

Дупките за столбови не беа единственото откритие. Околу нив беа пронајдени десетици други јами што содржат предмети што им припаѓале на праисториските жители на Булфорд.

Токму овие наоди помогнаа да се утврди староста на локацијата. Научниците користеа радиојаглеродно датирање, метод што ги следи промените во посебна форма на јаглерод со текот на времето, и утврдија дека локацијата е стара околу 5.000 години.

Откриен редок неолитски нож

Меѓу пронајдените предмети беше еленски рог што се користеше за копање, резбани животински коски и богато украсени керамички фрагменти. Откриени се и кремени алатки, вклучувајќи редок неолитски нож обликуван во кружна форма слична на диск.

„Мислам дека ова е нашето најважно откритие. Она што го прави посебен е исклучителниот квалитет на изработка. Тоа е дело на вистински мајстор“, тврди Хардинг.

Тој додаде дека ножот е пронајден исправен, како да бил намерно поставен таму, поради што претпоставува дека имал симболично значење. „Можеби таа форма на диск го претставува Сонцето. Кој знае?“, рече тој.

Споменикот Булфорд е создаден во исто време со најраната фаза на активност во Стоунхенџ, кога таму биле преземени првите земјени работи, околу половина милениум пред да бидат поставени камените блокови.

„Откритието во Булфорд сугерира дека луѓето што ги изградиле првите фази од Стоунхенџ можеби живееле таму или барем се собирале сезонски за да учествуваат во изградбата“, вели д-р Џенифер Векслер, кустос по историја во Англиското наследство.

Пред 5000 години, зимската краткоденица имала поголемо значење

Таа се осврна на прашањето зошто праисториските луѓе биле толку фасцинирани од Сонцето. „Луѓето што го изградиле Стоунхенџ и оние што живееле во Булфорд биле рани земјоделци, а нивниот опстанок во голема мера зависел од годишните времиња и сончевиот циклус“, објасни Векслер.

Денес, летната краткоденица е најголемата атракција на Стоунхенџ и секоја година привлекува илјадници луѓе кои доаѓаат да го гледаат изгрејсонцето над споменикот. Но, според Векслер, пред 5000 години зимската краткоденица, најкраткиот ден во годината, имала поголемо значење.

„Зимата веројатно била особено важна затоа што тоа е време од годината кога светлината буквално умира. Можеби луѓето чувствувале потреба да го одбележат нејзиното враќање или да ја повикаат со ритуали, бидејќи по тоа доаѓа пролетта, време кога земјоделските култури и добитокот повторно напредуваат“, заклучи Векслер.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.