Здравје

Може ли коронавирусот да делува директно на мозокот?

Главоболка, конфузија и делириум што ги доживеале некои од заболените со ковид-19 може да бидат резултат на директно продирање на коронавирусот во мозокот, според резултатите од студијата објавена вчера.

Истражувањето е прелиминарно, но обезбедува неколку комплети докази во прилог на досега непотврдената теорија.

Според истражувањето предводено од имунологот Акико Ивасаки од универзитетот Јеил, вирусот е способен да се размножува внатре во мозокот и неговото присуство одзема кислород од околните мозочни клетки, но степенот на појавата сè уште не е јасен.

Ендру Џозефсон, раководител на Одделот за неврологија на Универзитетот во Сан Франциско ,Калифорнија, ги пофали техниките што се користеле во истражувањето и рече дека е „исклучително важно да се утврди дали постои или не директно дејство на вирусот во мозокот“.

Сепак, тој додава дека сака да биде внимателен со оглед на тоа што истражувањето не е прегледано, односно заклучоците не ги рецензирани од други експерти од оваа област.

Експертите сметаат дека не е сосема неочекувано САРС-КоВ-2 вирусот, кој предизвикува ковид-19, да помине од крвта во мозочното ткиво и да ја надмине оваа физичка пречка чија задача е да запре пенетрација на туѓи супстанции во мозокот.

Ова успева на пример, кај вирусот зика, што доведува до значително оштетување на мозокот на фетусот.

Докторите досега веруваа дека невролошките ефекти забележани кај половина од заболените од ковид-19 се резултат на прекумерната реакција на имунитетниот систем познат како цитокинска бура, што исто така предизвикува воспаление на мозочното ткиво, наместо директна пенетрација на вирусот.

Ивасаки и неговиот тим решија да и пристапат на оваа загатка на три начина. Инфицирале лабораториски изработен мини-мозок, заразиле глувци и го анализирале мозочното ткиво на луѓето кои починале од ковид-19.

Со проучување на мозочното ткиво изработено во лабораторија, тимот открил дека вирусот САРС-КоВ-2 е способен да инфицира клетки на нервниот систем и потоа да ги користи самите неврони за да се реплицираат.

Инфицираните клетки предизвикале смрт на околните клетки лишувајќи им го кислородот потребен за живот.

Еден од главните аргументи против теоријата за способноста на вирусот да продира директно во мозокот е дека мозокот нема доволно нивоа на ACE2 протеин за кој се врзува коронавирусот и кој го има во други органи како што се белите дробови.

Сепак, тимот откри дека има доволно АЦЕ2 протеин во мозочното ткиво одгледувано во лабораторија за да се олесни пенетрацијата на вирусот и дека овој протеин постои и во мозочното ткиво на мртвите пациенти.

Лумбалната пункција на хоспитализираните пациенти со ковид-19, кои имале симптоми на делириум и кои имале примерок од цереброспинална течност земена од 'рбетниот канал со игла, откриле дека во таа течност има неутрализирачки антитела против вирусот, што е дополнителен доказ за нивната теорија.

Тимот генетски изменил две групи глувци така што едниот имал рецептори за ACE2 во белите дробови, а другиот само во мозокот.

Глувците чии бели дробови биле заразени имале некои знаци на оштетување на белите дробови, а глувците чии мозоци биле заразени брзо изгубиле тежина и починале, што укажува на потенцијална поголема смртност откако вирусот влегол во мозокот.

Конечно, тие го испитале мозокот на тројца пациенти кои починале од тешка форма на ковид-19 проследено со компликации и пронашле докази за присуство на вирусот кај сите во различни степени.

Во заразените области, немало знаци дека се проникнати од клетки на имунитетниот систем, како што се Т-клетките, кои брзаат на места каде што се појавуваат други вируси, како што се вирусот зика или вирусот херпес.

Ова сугерира дека хиперактивниот имунолошки систем познат како цитокинска бура, кој е одговорен за голем дел од оштетувањето на белите дробови кај пациентите со ковид-19, можеби не е главната причина за невролошките симптоми кај овие пациенти.

Една од хипотезите на научниците била дека носот може да претставува пат на влегување на вирусот до мозокот, но авторите на студијата наведуваат дека тоа мора да биде потврдено со истражување.

Тие додадоа дека се потребни повеќе обдукции за да се утврди степенот на оштетување на мозокот кај смртни случаи отколку кај само 19 лица.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Центар за управување со кризи: Информација за пожари на отворен простор до 13:00 часот

На ден 12.08.2026 година, до 13:00 часот, регистрирани се вкупно 9 пожари на отворен простор, од кои активни се 5 пожари, под контрола се 3 пожари, а 1 пожар е изгаснат.

Активни пожари:

Општина Македонски Брод – м.в. Видуш, во близина на с. Драгов Дол (ниска вегетација, нискостеблеста шума и грмушки);

Општина Студеничани – над с. Моране, Вртекица и Рамни Габер (мешана шума);

Општина Илинден – населба Илинден (ниска вегетација);

Општина Желино – с. Чифлик (ниска вегетација и мешана шума);

Општина Битола – с. Букри (ниска вегетација).

Пожари под контрола:

Општина Делчево – градска депонија (депонија);

Општина Ново Село – кај Ново Село, планината Огражден (депонија, мешана деградирана шума и ниска вегетација);

Општина Кичево – с. Зајас (стрниште, борова шума и гуми).

Изгаснат пожар:

Општина Врапчиште – с. Врањовце (ниска вегетација).

Тагови: ЦУК

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Петрушевски: СДС го допре дното, со умисла создава паника и хистерија за тоа дека водата во Скопје не била безбедна за пиење, вистината е сосема спротивна

До сега очекувавме и видовме се од талогот на СДС, но ова веќе ги преминува сите граници.

Вакви пораки на социјалните мрежи биле праќани од страна на активисти на СДС кон граѓаните.

СДС го допре дното и со умисла создава паника и хистерија за тоа дека водата во Скопје не била безбедна за пиење, додека вистината е сосема спротивна.

Ова е смислено сценарио поради финансиско профитерство на фирми блиски до СДС кои работат со продажба на флаширана вода, намерно во договор со структури на СДС создаваат паника и хаос помеѓу граѓаните во Скопје, за да тие заработат денар повеќе, а СДС политички поени.

Граѓаните на главниот град пијат чиста и безбедна вода за пиење, а Филипче од Грција на гости кај Заев каде ги поминува годишните одмори, дал насока до неговите пајташи од СДС да создаваат недоверба кај граѓаните за безбедноста на водата.

До каде дојде некогаш големата СДС? Дојде до талогот, до дното.

Наместо да се извинат за Гостивар, но и за сите други населени места во кои изминатите години додека тие беа на власт, поради Филипче и СДС, граѓаните конзумирале небезбедна вода за пиење, а тогашните власти не ги известувале преку институциите, денес одат чекор повеќе и прават хаос во општеството затоа што не знаат како да дојдат до медиумско и граѓанско влијание.

Ова веќе ја помина секоја граница.

Го повикуваме МВР да ги најде поединците кои по насока на СДС шират дезинформации за водата во Скопје. Го повикуваме и ЈО да се разбуди од длабокиот сон и да почни да работи. Одговорност за тоа што граѓаните се труеле со години, а не дознавале, како и за ширење на лаги и манипулации како оваа денес во Скопје, мора да има.

Бране Петрушевски, пратеник на ВМРО-ДПМНЕ

Тагови: Бране Петрушевски

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Култура

Најавена програмата на првиот фестивал „Битолски чалгиски денови“

Фестивалот е замислен како своевидно враќање на чалгијата во просторот на градот

Битола го добива својот прв фестивал посветен на чалгијата. На 14 и 15 август, градот ќе пулсира во ритамот на традиционалната чалгиска музика, низ настанот „Битолски чалгиски денови“, кој е дел од програмата на Битолското културно лето – БИТ ФЕСТ, во организација на Културно-информативниот центар - Битола.

Фестивалот е замислен како своевидно враќање на чалгијата во просторот на градот - таму каде што со децении се создавале и пренесувале музичките приказни, традициите и духот на некогашна Битола. Преку богата дводневна програма, чалгијата ќе биде претставена не само како музика, туку и како дел од културното наследство и препознатливиот градски идентитет.

Првиот фестивалски ден, 14 август, започнува во 11:00 часот во Офицерскиот дом, со семинарот „Канон - Чалгиска музика“, под менторство на Филип Михајловски. Едукативната содржина ќе биде можност за запознавање со традицијата, структурата и спецификите на чалгиската музика.

Фестивалската атмосфера продолжува во 18:00 часот на Широк Сокак, со пајтонско дефиле, кое низ препознатливиот битолски амбиент ќе го најави големиот музички дел од програмата.

Вечерта, центарот на случувањата се сели во Старата Чаршија кај Монмартр, каде од 20:30 часот ќе настапат Чапче и Тајфата. Во 21:30 часот следува настапот на Филип Шурбевски Езгија Квартет, а во 22:30 часот вечерта продолжува со „Мерак чалгии“, Димитар Андоновски и Бојан Стојков.

На 15 август, чалгиската приказна продолжува во Старата Чаршија. Од 20:30 часот повторно ќе настапат Чапче и Тајфата, додека за 22:00 часот настапуваат Љубојна и Битолскиот Чалгиски Оркестар.

Со својата премиерна фестивалска програма, „Битолски чалгиски денови“ отвора нов простор за афирмација на чалгијата и нејзино приближување до новите генерации, истовремено потсетувајќи на богатото музичко наследство на Битола.

Два дена чалгија. Два дена традиција. Една Битола.

Првиот фестивал на чалгијата во градот е покана за битолчани и гостите на Битола да ја почувствуваат музиката на чаршијата, да ја доживеат традицијата на поинаков начин и заедно да бидат дел од создавањето на една нова фестивалска традиција.

„Битолски чалгиски денови“ - 14 и 15 август, во рамките на БИТ ФЕСТ, во организација на Културно - информативниот центар - Битола.

Тагови: Битолски чалгиски денови

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

На ден 12.08.2026 година, до 13:00 часот, регистрирани се вкупно 9 пожари на отворен простор, од кои активни се 5 пожари, под контрола се 3 пожари, а 1 пожар е изгаснат.

​До сега очекувавме и видовме се од талогот на СДС, но ова веќе ги преминува сите граници.

Фестивалот е замислен како своевидно враќање на чалгијата во просторот на градот

До сега очекувавме и видовме се од талогот на СДС, но ова веќе ги преминува сите граници.