Македонија

МОН за уписите во средно образование

Првото пријавување на учениците се реализираше преку електронско аплицирање од 14 до 17 јуни 2025 година и доставување на потребната документација од 18 јуни до 19 јуни 2025 година. Ранг листи се објавија на 20 јуни 2025 година.

Согласно Конкурсот за запишување ученици во јавните средни училишта за учебната 2025/2026 година во Република Северна Македонија, кој е објавен во месец март 2025 година, предвидено е во училиштата каде во ранг листата има поголем број ученици со исти бодови, да се организира квалификациско тестирање по наставниот материјал од осмо и деветто одделение по наставните предмети и тоа:

- за гимназиско образование – мајчин јазик и математика

- за здравствена струка – биологија и хемија

- за другите струки – мајчин јазик и математика.

Оваа година квалификациското тестирање ќе се организира на 23 јуни 2025 година во следниве училишта:

· СУГС „Д-р Панче Караѓозов“ – Скопје, здравствена струка за образовните профили медицинска сестра и забен техничар на албански наставен јазик.

· СУГС „Георги Димитров“ – Скопје, гимназиско образование, на македонски наставен јазик.

· СОМУ „Гостивар“ – Гостивар, здравствена струка за образовните профили медицинска сестра на албански наставен јазик.

Конечните ранг листи со резултатите за учениците кои ќе полагаат квалификациско тестирање ќе се објават на 23 јуни 2025 година.

Врз основа на финализираните ранг листи за првото пријавување добиени се следните податоци:

****************************************************************************

Во првото пријавување вкупно се пријавија 16 601 ученици од кои:

· 11 709 ученици за настава на македонски наставен јазик,

· 4 533 ученици за настава на албански наставен јазик,

· 346 ученици за настава на турски наставен јазик и

· 13 ученици за настава на српски наставен јазик.

Во првото пријавување вкупно се запишаа 13 712 ученици од кои:

· 10 172 ученици за настава на македонски наставен јазик,

· 3 248 ученици за настава на албански наставен јазик,

· 279 ученици за настава на турски наставен јазик и

· 13 ученици за настава на српски наставен јазик.

Според видот на образованието, во првото пријавување запишани се вкупно:

· 4 243 ученици во гимназиско образование

· 9 469 ученици во стручно образование

Конкурсот за запишување ученици е завршен за гимназиско образование во:

- СОУ Гимназија „Јосип Броз Тито“ - Битола

- СУГС Гимназија „Никола Карев“ - Скопје

Конкурсот за запишување ученици е завршен во стручно образование во следниве сектори/квалификации и училишта:

СЕКТОР ГРАДЕЖНИШТВО И ГЕОДЕЗИЈА:

· СГГУГС „Здравко Цветковски“- Скопје

- архитектонски техничар на македонски наставен јазик.

СЕКТОР ГРАФИЧАРСТВО:

· СОУ „Таки Даскало“- Битола

- графички уредник – дизајнер/графички техничар на македонски наставен јазик.

СЕКТОР ЕКОНОМИЈА, ПРАВО И ТРГОВИЈА:

· СОУ „Јосиф Јосифовски“-Гевгелија

- економски техничар/ бизнис администратор на македонски наставен јазик;

· СОУ „Љупчо Сантов“ - Кочани,

- бизнис администратор,

- техничар за е – трговија и дигитален маркетинг и

- економски техничар, сите на македонски наставен јазик;

· СОСУ „Св. Кирил и Методиј“ – Охрид

- техничар за е – трговија и дигитален маркетинг на македонски наставен јазик;

· СУГС „Цветан Димов“ – Град Скопје

- продавач референт на продажни услуги, на албански наставен јазик;

- економски техничар, на албански наставен јазик

· СУГС „Јане Сандански“ – Струмица

- техничар за е – трговија и дигитален маркетинг и

· СОУ „Перо Наков“-Куманово

- економски техничар/бизнис администратор на македонски наставен јазик;

- техничар за е – трговија и дигитален маркетинг на македонски наставен јазик;

· СОУ „Ѓорче Петров“- Крива Паланка

- техничар за е – трговија и дигитален маркетинг на македонски наставен јазик;

· СЕПТУГС „Васил Антевски Дрен“ - Скопје

- техничар за е – трговија и дигитален маркетинг на македонски наставен јазик;

- економски техничар, на македонски наставен јазик

· СУГС „Шаип Јусуф“ – Скопје

- продавач референт на продажни услуги, на македонски наставен јазик

· ОСЕУ „8 Септември“-Тетово

-економски техничар, на албански наставен јазик

СЕКТОР ЕЛЕКТРОТЕХНИКА И ИНФОРМАТИЧКИ ТЕХНОЛОГИИ:

· ДСУРЦСОО „Коле Неделковски“ – Велес

- техничар за индустриска мехатроника/електротехничар-енергетичар (дуално) на македонски наставен јазик;

· ОСТУ „Гостивар“ - Гостивар

- техничар за индустриска мехатроника/електротехничар-енергетичар (дуално) на македонски наставен јазик,

· СОУ „Ѓорче Петров“-Крива Паланка

- електротехничар за компјутерска техника и автоматика/електротехничар- енергетичар (дуална) на македонски наставен јазик;

· СОУ „Ристе Ристески Ричко“-Прилеп

- техничар за индустриска мехатроника/електротехничар-енергетичар (дуално) на македонски наставен јазик;

· СУГС „Владо Тасевски“ – Град Скопје

- електротехничар за електроника и телекомуникации на македонски наставен јазик;

- електротехничар за компјутерска техника и автоматика на македонски наставен јазик

· СОУ „Никола Карев“-Струмица

- електротехничар за компјутерска техника и автоматика на македонски наставен јазик.

СЕКТОР ЗДРАВСТВО И СОЦИЈАЛНА ЗАШТИТА:

СОУ „Мирко Милески“-Кичево, за образовниот профил:

- медицинска сестра на македонски наставен јазик;

· СОУ „Исмет Јашари“-Липково, за образовниот профил:

- медицинска сестра на албански наставен јазик;

· СУГС „Д-р Панче Караѓозов“ Скопје за образовниот профил:

- забен техничар на македонски наставен јазик;

- физиотерапевски техничар на македонски наставен јазик;

- фармацевски техничар на албански наставен јазик;

- физиотерапевски техничар на албански наставен јазик;

- гинеколошко акушерска сестра на албански наставен јазик

· СУГС „Цветан Димов“ СКопје

-медицинска сестра на албански наставен јазик;

-фармацевски техничар на албански наставен јазик;

· СУГС „Марија Кири Склодоска“ Скопје

-фармацевски техничар на македонски наставен јазик;

-медицински лабораториски санитарен техничар на македонски наставен јазик;

· -СОУ „Димитар Влахов“ Струмица

-медицинска сестра на македонски наставен јазик

· СОУ „Јане Сандански“ Штип

-забен техничар на македонски наставен јазик

СЕКТОР ЛИЧНИ УСЛУГИ:

· СУГС „Димитар Влахов“ - Скопје

- техничар за козметичка нега и убавина на македонски наставен јазик;

· СУГС „Сарај“-Скопје, за образовниот профил:

- фризер на албански наставен јазик;

СЕКТОР СООБРАЌАЈ, ТРАНСПОРТ И СКЛАДИРАЊЕ:

· ОЕМУЦ „Св. Наум Охридски“ – Охрид

- техничар за патен сообраќај на македонски наставен јазик;

· ДСУРЦСОО „Коле Неделковски“ – Велес

- техничар за транспорт и шпедиција на македонски наставен јазик;

· СУГС „Владо Тасевски“ - Скопје

- техничар за транспорт и шпедиција на македонски наставен јазик;

- техничар за логистика во сообраќајот на македонски наставен јазик;

СЕКТОР УГОСТИТЕЛСТВО И ТУРИЗАМ:

· СОУ „Коле Неделковски“-Велес

- келнер/ готвач на македонски наставен јазик;

· СОУ „Јосиф Јосифовски“ – Гевгелија

- хотелско-туристички техничар на македонски наставен јазик;

СЕКТОР ХЕМИЈА И ТЕХНОЛОГИЈА:

· СУГС „Марија Кири Склодовска“- Скопје

- хемиски лабораториски техничар, на македонски наставен јазик;

· СОУД „Димитар Влахов“ – Струмица

- прехранбен техничар/хемиско лабораториски техничар на македонски наставен јазик

- техничар за козметички и хемиски производи, на македонски наставен јазик

· СОУ „Нико Нестор“ - Струга

- хемиски лабораториски техничар, на македонски наставен јазик;

СЕКТОР ШУМАРСТВО И ОБРАБОТКА НА ДРВО:

· СУГС „Георги Димитров“ - Скопје

- техничар за мебел и ентериер на македонски наставен јазик.

Слободни места за второто пријавување има за вкупно 16 034 ученици од кои:

· 10 758 слободни места за настава на македонски наставен јазик,

· 4 781 слободни места за настава на албански наставен јазик,

· 474 слободни места за настава на турски наставен јазик и

· 21 слободни места на српски наставен јазик.

Слободни места по вид на образование за второ пријавување има:

во гимназиско образование 3 727 слободни места од кои:

· 2 117 за ученици на македонски наставен јазик,

· 1 432 за ученици на албански наставен јазик,

· 157 за ученици на турски наставен јазик и

· 21 за ученици на српски наставен јазик.

во стручно образование 12 307 слободни места од кои:

· 8 641 за ученици на македонски наставен јазик,

· 3 349 за ученици на албански наставен јазик,

· 317 за ученици на турски наставен јазик и

Второто пријавување на учениците ќе се врши електронски на 30 јуни.

Доставувањето на потребената документација до училиштата ќе се врши на 1 јули.

Ранг листа на запишани ученици се објавува на 2 јули 2025 година на јавно место во училиштето и/или на училишната интернет страница, до 12:00 часот.

Квалификациско тестирање ќе се организира во училиштата за средно образование на 4 јули 2025 година, а конечните ранг листи со резултатите ќе се објават на 4 јули 2025 година, на огласната табла на училиштето.

Министерство за образование и наука (МОН)

Тагови: МОН

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Живот

Може ли да се предвиди колку ќе живееме? – научниците развија нова метода

Научниците развија нов биолошки часовник базиран на генска активност кој прецизно ја проценува биолошката возраст и ризикот од смртност и открива индикатори за хронични болести.

Иако оваа алатка не може точно да предвиди кога некој ќе умре, се покажа како многу успешна во проценката на стадиумот на животниот век на една личност или животно, пишува Science Alert.

Според истражувачкиот тим, алгоритмот базиран на биомаркери ќе биде корисен за анализа на стапките на биолошко стареење кај различни видови, вклучувајќи ги и луѓето, и за разбирање кога тоа стареење се забрзува или забавува.

Нов пристап кон мерење на стареењето

Сегашните алатки за проценка на биолошкото стареење, таканаречените епигенетски часовници, ги следат хемиските ознаки на ДНК кои се акумулираат со возраста, но тие не се секогаш сигурни. Новиот часовник е транскриптомски, што значи дека ги анализира молекулите на РНК кои ги носат генетските инструкции за создавање протеини. Ова одредува кои гени се активни, а кои се неактивни, и бидејќи оваа активност се менува со возраста, овие податоци можат да се користат како индикатор за стареење.

Истражување на четири видови цицачи

Една од клучните иновации на истражувањето беше фактот дека научниците собраа огромен сет на податоци за четири видови - глувци, стаорци, макаки и луѓе - и ги споредија процесите на стареење помеѓу животните и различните делови од телото.

„Стареењето и надворешните влијанија влијаат на здравјето и смртноста, но основните молекуларни механизми на овие процеси остануваат нејасни“, наведуваат истражувачите во својот труд.

„Развивме транскриптомски часовници за хронолошка возраст и ризик од смртност за повеќе видови и ткива, врз основа на повеќе од 11.000 примероци од четири цицачи. Така одговоривме на потребата за биомаркери на стареење што можат да се применат на различни органи и видови, а во исто време да ја одразуваат здравствената состојба.“

Што откриваат гените за стареењето?

Тимот откри дека гените поврзани со здрава клеточна делба и заздравување на раните се знак на побавно молекуларно стареење. Од друга страна, гените поврзани со клеточната смрт и воспалението се индикатори за побрзо стареење и постара биолошка возраст.

Новиот молекуларен часовник, прилагоден на овие наоди, се покажа како точен во проценката на побавното или побрзото биолошко стареење, како и на ризикот од смртност. Во примероци од човечка крв, тој го процени ризикот од смртност исто толку успешно како и најдобрите постоечки епигенетски часовници.

Покрај тоа, тој идентификуваше познати фактори кои придонесуваат за стареење, како што се хроничните болести, кај животински модели и примероци од ткива од човечки пациенти.

Изненадувачка сличност меѓу видовите

Научниците беа изненадени од фактот дека генетските индикатори за стареење беа многу слични кај сите четири набљудувани видови. Оваа конзистентност е покажана и кај различни типови клетки, вклучувајќи мускулни и крвни клетки.

„Истите гени се поврзани со стареењето, на пример, во црниот дроб и срцето на стаорци и луѓе“, изјави за Scientific American водечкиот автор на студијата, биоинформатичарот Александар Тишковски од Медицинскиот факултет Харвард.

„Иако клетките имаат сосема различни функции и потекло, тие сепак ги делат истите биомаркери поврзани со стареењето.“

Причина, последица или адаптација?

Овие заеднички карактеристики сугерираат дека овие биомаркери може да бидат вистински маркери на стареење, иако сè уште не е јасно дали тие придонесуваат за самиот процес на стареење.

„Одамна е познато дека активноста на гените што штитат и реагираат на клеточниот стрес се зголемува со возраста, што укажува на адаптација, а не на предизвикувачки двигатели“, напиша молекуларниот биолог Жоао Педро де Магаљаес од Универзитетот во Бирмингем во коментар за студијата.

„Затоа, не е сигурно дали транскриптомските маркери го поттикнуваат стареењето, се резултат на него или претставуваат компензаторни механизми.“

Потенцијална примена на новата алатка

Иако не можеме да влијаеме на поголемиот дел од процесот на стареење, некои фактори, како што се исхраната, болестите или загадувањето, можат да го забрзаат или забават нашиот биолошки часовник. Новата аналитичка алатка би можела да биде корисна токму за тестирање на ефектите од различни интервенции.

Може да се користи за следење на тоа како промените во животниот стил или лековите влијаат на биолошкото стареење, без потреба од долгорочни клинички испитувања. Сепак, важно е да се напомене дека ова е сè уште алатка за проценка што во многу случаи нема да го замени класичното тестирање, но би служела за рани проценки.

Научниците сè уште имаат многу работа да направат за да ја развијат оваа техника, вклучително и понатамошно тестирање на поразновидни човечки популации и попрецизно дефинирање на мерењето на стареењето. Сепак, се чини дека ова би можело да биде уште една важна алатка во истражувањето на стареењето.

Истражувачите веруваат дека откриле заеднички модели на биолошко стареење кај различни видови и ткива.

„Оваа студија открива зачувани модели и модуларна архитектура на регулирање на смртта, обезбедувајќи рамка за квантифицирање и таргетирање на стареењето на клеточните подсистеми кај различни видови и ткива“, заклучуваат истражувачите во труд објавен во списанието Nature.

Тагови: научниците

Европа

Украинците тестираа опасен проектил: Треба да биде исто толку добар, но поевтин од американскиот

„Фајер Поинт“, најголемиот украински производител на ракети и беспилотни летала, спроведе пробен лет на балистичка ракета што ќе биде основа за нов проект за систем за ракетна одбрана.

„Фајер Поинт“, најголемиот украински производител на ракети и беспилотни летала, спроведе пробен лет на балистичка ракета што ќе биде основа за нов проект за систем за ракетна одбрана, изјави директорката на компанијата, Ирина Терек.

„Неодамна спроведовме исклучително важен тест: целосно контролиран маневар на летот на ракетата FP-7.X, што ќе биде основа на идниот пресретнувач на антибалистички ракети „Фреј“, објави Терек на платформата X, пренесува Ројтерс.

FP-7.X е варијанта на пресретнувачот на балистички ракети FP7 на „Фајер Поинт“, кој моментално е во фаза на развој и, според раководството на компанијата, ќе може да погодува и копнени цели.

Коосновачот на „Фајер Поинт“, Денис Штилерман, во април изјави за Ројтерс дека компанијата е во преговори со „некои европски компании“ за лансирање на нов систем за воздушна одбрана способен да соборува суперсонични балистички ракети, создавајќи поевтина алтернатива на американскиот систем за воздушна одбрана „Патриот“.

Самата ракета е само еден дел од системот за воздушна одбрана, а аналитичарите посочуваат дека најсложените делови од системот се копнената радарска мрежа и системот за водење инсталиран во проектилот.

Од почетокот на војната во Украина во 2022 година, Русија често извршува напади со балистички ракети.

Украинскиот претседател Володимир Зеленски денес изјави дека Европа мора да ја забрза својата програма за антибалистичка ракетна одбрана.

Официјален Киев со месеци се жали на критичен недостиг на пресретнувачки ракети за системот за воздушна одбрана „Патриот“, единственото сигурно оружје за одбрана од балистички закани.

Тагови: проектил

Бизарно

Кумот се струполи пред шокираните младенци, матичарот продолжи како ништо да не било (ВИДЕО)

Снимка од свадба во Тексас на која кумот се онесвестил среде церемонијата додека матичарот продолжил како ништо да не се случило стана вирален хит со повеќе од седум милиони прегледи.

Драматичниот момент е забележан на свадба на отворено.

Кумот се струполил среде церемонијата

Видеото е објавено на TikTok од кумот, 28-годишниот претприемач Дрејтон Вилијамс од Остин. „Луѓе, не клекнувајте“, се пошегува тој во описот на објавата. Во видеото, Вилијамс прво почнува да се ниша зад младоженецот, а потоа одеднаш паѓа со лицето надолу на земја со силен удар.

Додека гостите воздивнуваа во шок, младоженецот и вториот кум веднаш му притрчаа на помош. Матичарот, сепак, продолжи да зборува речиси без пауза.

Младоженецот набрзо се врати кај својата свршеница, додека таа и деверушите изгледаа видливо загрижени. Другите членови на свадбената придружба го поддржаа Вилијамс, додека матичарот изговори: „Но, кога љубовта е вистинска и вистинита, таа трае“.

„Зошто не престана?“

Видеото собра повеќе од седум илјади коментари, а многумина беа изненадени што матичарот не ја прекина церемонијата за да може кумот да се опорави. Коментарот „Зошто не престана?“ собра повеќе од 452.000 лајкови.

„Зошто никој не реагираше веднаш? Зошто продолжи да зборува?“ праша еден корисник. „Сигурно имале навистина густ распоред“, се пошегува друг, додека некој додаде: „Дефиницијата за „шоуто мора да продолжи“.“

@draytonw Don’t lock your knees folks #wedding #groomsmen #bridesmaids #fail ♬ original sound - Drayton Williams

Кумот објасни што се случило

Вилијамс објасни за американскиот портал Newsflare дека за време на церемонијата стоел на вкочанети колена и дека топлината и нервозата заедно предизвикале вртоглавица. „Мислев дека е само трема од сцената, а не дека ќе се срушам“, рече тој.

„Следното нешто што го паметам беше како моите пријатели ме кренаа и како се обидував да станам откако накратко ја изгубив свеста“, додаде тој.

Тој, исто така, изјави за списанието People дека младенците не биле лути поради инцидентот. Откако јаделе и пиеле, подоцна одржал говор на свадбената вечера. „Искрено се смееја затоа што ми беше срам, па сакаа да ме развеселат“, рече тој.

Тагови: матичарот младенците