Голем дел од младите во Македонија се осамостојуваат доцна – родителскиот дом го напуштаат во просек на околу 30 години, или дури четири години подоцна од европскиот просек, кој изнесува 26 години.

Но, што ги задржува младите дома – високите цени на становите и кириите, ниските примања, несигурното вработување или, пак, навиката подолго да се живее со семејството?

Податоците на Евростат за 2025 година покажуваат големи разлики низ Европа. Најдоцна од родителскиот дом си заминуваат младите во Хрватска – на 31,5 години, а потоа следуваат Грција и Словачка со по 30,9 години. На другиот крај се Финска, каде младите се осамостојуваат во просек на 21,4 години, и Данска на 21,8.

И земјите од регионот се поблиску до македонската слика – во Србија младите остануваат со родителите во просек до 30,1 година, во Босна и Херцеговина до 29,5, додека во Бугарија до 27,9 години.

Социолозите причините ги анализираат и низ економските услови и можностите за вработување, но посочуваат и на културолошкиот елемент – семејните и општествените навики кај нас, кои придонесуваат младите подолго да остануваат во домот на родителите.

Евростат посочува дека подолгото останување на младите во родителскиот дом е тенденција присутна низ Европа, а една од важните разлики меѓу земјите се гледа во вработеноста. Таму каде што младите порано се осамостојуваат, најчесто е повисока и нивната стапка на вработеност, додека во земјите каде подолго остануваат со родителите таа е пониска.

Во ЕУ во 2025 година биле вработени 65,5 проценти од младите на возраст од 20 до 29 години, додека во Македонија стапката изнесувала 50,2 проценти.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Камерите ќе се користат на три гранични премини - Табановце, Ќафасан и Блаце. Првиот човек на царинската управа Бобан Николовски рече дека камерите кои веќе од денеска се пуштени во употреба, претставуваат значаен чекор напред во борбата против корупцијата.

– Ова е заштита за двете страни во постапката – камерите ќе го забележат секое можно несоодветно однесување од царинскиот службеник, но исто така ќе го забележат и односнот од страна на патниците, превозниците и економските оператори. Второ, добиваме превенција и борба против корупција. Царинската управа има јасна определба – нема место за корупција и злоупотрба на службените овластувања. Телесните камери се уште една алатка во исполнување на оваа определба,- Бобан Николовски, директор на Царинска управа.

Телесните камери се донација од американската меѓународна програма за обука и помош при водење на криминалистички истраги, а американските претставници во земјава очекуваат камерите дополнително да го зајакнат интегритетот на царинските службеници.

– Царинските службеници се на првата одбранбена линија кога станува збор за нелегални супстанци, криминални стоки и криминални дејствија кога се преминуваат границите. Опремувајќи ги царинскиет службеници со модерна технологија, ги оспособуваме да ги извршуваат своите должности со поголем интегритет и ефикасност,- Никол Варнс, вршител на должноста амбасадор на Соединетите Американски Држави во Македонија.

Овој тип на телесни камери за царинските службеници беа презентирани денеска на настан на граничниот премин Табановце, каде голем број на службеници на лице место ја тестираа новата опрема, а дел нив од започнаа и да ги применуваат камерите во текот на редовниот преглед при влез и излез на возила во земјава.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Министерот за дигитална трансформација Стефан Андоновски вели дека проектот е во финална фаза на дефинирање на локацијата, која посочува дека е на неискористено државно земјиште, во близина на автопат и оптичка инфраструктура. Во втората фаза од проектот се планира и изградба на фотонапонска централа, која како што објаснува Андоновски, би обезбедувала 30 до 40% од потребната електрична енергија..

-Имавме многу квалитетни разговори во изминатите неколку дена со потенцијални финансиери на на овој проект и исто така разговараме со Министерството за транспорт за утврдување на потребната процедура за употреба на таа конкретна локација и изработка на проект. Веќе ја спомнав локацијата ќе биде во близина на Скопје, веднаш до една од индустриските развојни зони, тоа е државно земјиште кое што не се употребува за земјоделство или за нешто друго, неискористено е, така што овој простор ќе го искористиме,- Стефан Андоновски – министер за дигитална трансформација.

Паралелно, Андоновски вели дека се работи и на воспоставување законска рамка која ќе го следи забрзаниот развој на ВИ и ќе обезбеди нејзино безбедно, етичко и одговорно користење. Првата нацрт-верзија Националната стратегија за вештачка интелигенција ќе биде презентиран утре, а планот е документот да биде донесен до крајот на годинава. Како што посочува Андоновски, Националната стратегија ќе содржи и акциски план со конкретни задачи за институциите. Како една од активностите за 2027 година се разгледува и носење посебен закон за употреба на ВИ, област која во земјава во моментов не е уредена со посебна законска рамка.

- Се надевам дека потоа ќе го, ќе ја закачиме истата на ЕНЕР и ќе организираме неколку јавни расправи. Очекувам дека до крајот на годината ќе ја донесеме и една од активностите на стратегијата ќе биде и можеби, размислуваме за донесување на еден закон за употреба на вештачката интелигенција, значи не регулирање на производство или на создавање на вештачка интелигенција, туку повеќе на правилно, етичко и принципиелно користење за добро на вештачката интелигенција, така што тоа е нешто на што размислуваме за 2027 година,- Стефан Андоновски – министер за дигитална трансформација.

Инаку, според претходните најави на Андоновски, изградбата на Националниот дата-центар во првата фаза би чинела околу 20 милиони евра и би траела околу две години, а крајната цел е на едно место да се обединат системите и податоците на државните институции и да се обезбеди поголема безбедност и контрола врз нив.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.