Меѓународен ден на мајчиниот јазик: „Матица“ и „Алкалоид“ со донација за првиот македонистички центар на универзитет надвор од Македонија - Канал 5

Меѓународен ден на мајчиниот јазик: „Матица“ и „Алкалоид“ со донација за првиот македонистички центар на универзитет надвор од Македонија

На Меѓународниот ден на мајчиниот јазик денеска во рамките на иницијативата „Подари книга, подари свет“, донација од голем број клучни книги за македонскиот јазик, книжевност, култура и историја тргнува кон Љубљана., соопштија од „Матица македонса“.

Меѓународен ден на мајчиниот јазик: „Матица“ и „Алкалоид“ со донација за првиот македонистички центар на универзитет надвор од Македонија

На Меѓународниот ден на мајчиниот јазик денеска во рамките на иницијативата „Подари книга, подари свет“, донација од голем број клучни книги за македонскиот јазик, книжевност, култура и историја тргнува кон Љубљана., соопштија од „Матица македонска“.

Од „Матица македонска“, од каде што и почна иницијативата за дарување книги и „Алкалоид“, првата општествено одговорна компанија што се приклучи кон иницијативата, заеднички донираат капитални дела за македонистиката на Катедрата за македонски јазик и книжевност на Филолозофскиот факултет при Универзитетот во Љубљана.

Во академската 1961/1962 година, во Љубљана беше отворен првиот лекторат по македонски јазик во светот, за потоа, во академската 1984/85 година да прерасне во Катедра за македонски јазик и книжевност, којашто и денес успешно функционира во рамките на Одделот за славистика. Во пресрет на јубилејот 65 години од отворањето на првиот лекторат по македонски јазик во светот, се вели во соопштението, оваа донација од „Матица“ и „Алкалоид“ е и првата поддршка во ваков формат упатена од Македонија до љубљанската македонистичка Катедра по овој повод.

- Катедрата за македонски јазик и книжевност при Одделот за славистика на Филозофскиот факултет при Универзитетот во Љубљана ѝ го честита на „Матица македонска“ јубилејот 35 години од основањето и ѝ посакува и натамошни успеси и што повеќе читатели и читателки. Со прекрасната иницијатива „Подари книга, подари свет“, тоа сигурно ќе се оствари. Ни претставува голема чест и многу сме благодарни за богатата книжна донација што во рамките на оваа иницијатива ни ја доделуваат првата издавачка куќа во самостојна Македонија и „Алкалоид“. Квалитетните современи изданија секако ќе ја збогатат нашата библиотека и ќе овозможиат потемелно изучување и истражување на македонскиот јазик, книжевност и култура на нашиот факултет. Овие изданија не само што ќе бидат од корист за студентите што ја изучуваат македонистиката во раките на трите циклуси на студии, туку ќе бидат и поттик за нови истражувања, анализи и научни согледби и ќе ни овозможат нови перспективи за афирмација на македонскиот јазик и на вредностите на македонската книжевност и култура. Онака како што и во изминатите децении, изданија на „Матица македонска“ беа референци во нашите проучувања и во пренесувањето на љубовта кон македонистиката кај нашите студенти. Посакуваме овој пример да го следат и другите оштествено одговорни компании, вклучително и за другите универзитетски центри низ светот на коишто се изучува македонистиката, истакнала раководителката на Катедрата за македонски јазик и книжевност во Љубљана, проф. д-р Намита Субиото.

Инаку, Филозофскиот факултет во Љубљана, прв во некогашниот заеднички југословенски образовен систем има распишано конкурс за лектор по македонски јазик, уште во 1960 година, иако и претходно, во рамките на студиите по јужнославистика, македонистиката официјално се изучувала и на универзитети во други земи. Академиците Блаже Конески и Харалампие Поленаковиќ, како тогашни раководители на македнистичките катедри на Универзитетот во Скопје, до Деканатот на Филозофскиот факултет во Љубљана ја имаат испратено својата стручна оценка за кандидатот Блаже Ристовски – првиот лектор по македонски јазик, којшто ја има почнато историјата на словенечката македонистика во академската 1961/62 година. Под палката на вториот лектор, проф. д-р Драги Стефанија, инаку ученик на Блаже Конески којшто повеќе од три децении ја водел љубљанската македонистика, Лекторатот има прераснато во самостојна Катедра за македонски јазик и книжевност, којашто денес, речиси дваесет и пет години под раководство на проф. д-р Намита Субиото се издвојува не само како прв академски македонистички центар надвор од Македонија, туку и како еден од најактивните во светот.

Донацијата од „Матица македонска“ и „Алкалод“ го вклучува речиси целото творештво на првиот лектор по македонски јазик, академик Блаже Ристовски, а опфаќа и огромен број други книги – клучни студии за македонскиот јазик и за македонската книжевност, монографии за македонската култура, избори од творештвото на дел од најзначајните македонски писатели, антологии на современата македонска поезија, проза и драма и историографска литература.

Иницијативата „Подари книга, подари свет“ беше почната од „Матица македонска“ неодамна, во рамките на чествувањето на 35-годишнината од нејзиното основање, заради поттикнување на љубовта кон читањето и за овозможување пристап до книги на читатели секаде каде што е потребно. Со оваа иницијатива, за првпат на ваков начин во Македонија се одбележа и Меѓународниот ден на дарувањето книги. Интересот за приклучување кон иницијативата на „Матица македонска“ е голем. Институции, општествено одговорни компании, јавни личности од повеќе сфери на општествениот живот и читатели од сите генерации искажуваат интерес за приклучување кон иницијативата на „Матица македонска“ за којашто засега е најавено дека активностите траат до крајот на месецов, при што кон неа и натаму можат да се приклучат сите што се заинтересирани да придонесат за овозможување пристап до книги во секој дом, во секоја институција и секаде каде што има сегашни и идни читатели, се додава во соопштението.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Дневен хороскоп за 4. јуни 2026 година

Дневен хороскоп за четврток, 4. јуни 2026 година. 

Дневен хороскоп за 4. јуни 2026 година

Близнаци 21.5.-21.6.

Љубов

Ќе копнеете консвојот љубовен идеал, но како што ќе минува денот , така ќе бидете свесни дека тој е далеку од вас.

Кариера

Ќе чувствувате преодна потреба да се повлечете , па ако е некако можно ќе се обидете да делувате од сенка.

Здравје и совет

Грижите што ќе се појават се обична илузија.

Рак 22.6-22.7.

Љубов

Доколку излезете, има голема веројатностубаво да си поминете. Сепак , внимавајте што зборувате за да не направите збрка.

Кариера

На работното место нема да бидете кој знае колку ангажирани. Се ќе одработите рутински и ќе ви недостига мотив.

Здравје и совет

Вежбајте јога за подобра концентрација.

Лав 23.7-22.8.

Љубов

На моменти ќе имате потреба да пресечете и да избегнете некои напори или мали проблеми во врската, но тоа нема да биде потребно. Се е во ред.

Кариера

Мали недоразбирања во односите со соработниците ќе имаат преоден карактер, па не им придавајте значење.

Здравје и совет

Останете мирни.

Девица 23.8.-23.9.

Љубов

Вашиот партнер ќе покажува потреба за повеќе нежности , па без проблеми ќе го направите тоа. Добро е.

Кариера

Повремено во главата ќе си ги анализирате претходните работни денови и предизвиците што сте успеале да ги совладате. Потоа ќе се опуштите.

Здравје и совет

Вежбајте на отворено.

Вага 24.9.-23.10

Љубов

Ќе имате потреба да ги покажете своите емоции и ќе ја доживеете саканата личност на нов начин. Ќе има малку немир ,но врската е во ред.

Кариера

Ве очекува непромиослено однесување на вашите надредени , поради што ќе се чувствувате повредени.

Здравје и совет

Не ги земајте работите при срце. Ќе помине.

Шкорпија 24.10-22.11.

Љубов

Денеска наоѓате вистински начин некому да ги покажете своите чувства , било да станува збор за погледи или само за зборови.

Кариера

Поради добро завршената работа , некои денеска би биле малку под заштита и пуштени дома пред крајот на работното време.

Здравје и совет

Имате право да уживате.

Стрелец 23.11.-21.12.

Љубов

Вашиот стил на забава надалеку е познат по оригиналноста. Денеска дури и ќе претерате.

Кариера

Можно е дека ќе изјавите нешто што ќе повреди некого од вашите колеги. Затоа контролирајте си го јазикот.

Здравје и совет

Бидете умерени.

Јарец 22.12.-20.1.

Љубов

Денот е идеален за да останете дома , било во двојка или сами. Многумина нема да сакаат да излезат со друштво.

Кариера

Со олеснување ќе го прифатите фактот дека се наближува викендот. Тоа ќе ви ги олесни работните часови.

Здравје и совет

Наспијте се добро.

Водолија 21.1.-19.2.

Љубов

Некои денеска би можеле да се покажат како вистински сонувачи. Ќе сонуваат за љубовта што ја нема или ќе ги малтретираат другите со такви приказни.

Кариера

Кога ќе ги сведете сите сметки , ќе видите дека има нови трошоци , но и нови добивки. Пак сте на исто , не се нервирајте.

Здравје и совет

Одморете се.

Риби 20.2.- 20.3.

Љубов

Ќе дојде до мало подобрување на вашите лични односи, но и натаму тешко ќе наоѓате вистински зборови во комуникацијата со партнерот.

Кариера

За да ги ослободите новите идеи , поврзете се со младите соработници . Тие ќе ви помогнат за да се изразите.

Здравје и совет

Следете ги своите сништа.

Овен 21.3-20.4.

Љубов

Повторно ќе најдете рамнотежа во личните односи . На некои во тоа ќе им помогнат пријателите. Саканата личност сепак ве сака.

Кариера

На работното место ќе чувствувате мир и стабилност. Тајните остануваат за некој друг да ги решава.

Здравје и совет

Продолжете да го градите започнатото.

Бик 21.4- 20.5.

Љубов

Веројатно ќе ја споите саканата личност со друштвото и така ќе минете една убава вечер или попладне.

Кариера

Веќе ништо поврзано со работата нема да ве загрижува. Вашите задачи ви се целосно јасни и тоа ви е доволно.

Здравје и совет

Вежбајте гимнастика.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Димитар Ковачевски во „Само интервју“

Почитувани, вечерва во Само Интервју ќе гостува поранешниот премиер од СДСМ, Димитар Ковачевски.

Димитар Ковачевски во „Само интервју“

4 години откако неговата влада го прифати францускиот предлог, Македонија тапка во место – Кошта порача - договореното мора да се исполни – ќе го отвори ли тоа патот кон членство во ЕУ или ќе биде вовед во бесконечни бугарски барања? Зошто првично НЕ во Брисел, стана ДА во Скопје?

Какви сценарија се правеле во кабинетот на Пендаровски и дали Груевски бил џокерот на власта за 2/3 мнозинство?

По поразот си даде оставка во СДСМ, но колку новото раководство успеа да ја консолидира партијата во овие 2 години?

Научивме ли нешто од енергетската криза во 2022 и колку успешно се справуваме со сегашната?

Вечерва во Само Интервју кај Гоце Михајлоски гостува екс-премиерот Димитар Ковачевски, веднаш по централните вести.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Хаос во главата и потреба да биде сè да биде „под конец“

Дали сте премногу уредни или имате опсесивно-компулсивно нарушување?

Хаос во главата и потреба да биде сè да биде „под конец“

Опсесивно-компулсивно нарушување (ОКН) е состојба на менталното здравје која се карактеризира со наметливи, вознемирувачки мисли (опсесии) и повторувачки дејства или ритуали (компулсии). Тоа е дел од групата анксиозни растројства и може значително да влијае на секојдневното функционирање и квалитетот на животот.

Зошто мозокот не „пушта“ одредени мисли?

Проценките покажуваат дека околу 2 проценти од населението има ОКН, а кај дури половина од засегнатите, симптомите започнуваат во детството или адолесценцијата. Ретко се појавува по 40-годишна возраст.

Истражувањата покажуваат дека мозокот на луѓето со опсесивно-компулсивно нарушување ги обработува информациите различно, особено делот од мозокот одговорен за контрола на грешки и носење одлуки. Ова значи дека мозокот „сигнализира проблем“ дури и кога нема реална опасност, што може да предизвика лицето да чувствува постојана потреба да проверува, повторува или „поправа“ работи.

Како изгледа ОКН во секојдневниот живот

Лицето со ОКН често се чувствува како да не може да ги контролира своите мисли или постапки. Опсесиите можат да предизвикаат интензивни емоции како што се страв, гадење или сомневање, додека компулсиите се обид да се ублажи таа непријатност. Ова може да доведе до ситуација во која лицето поминува часови повторувајќи одредени дејства, што ја попречуваат работата, односите и секојдневните активности.

Најчести форми на опсесивно-компулсивно нарушување

ОКН може да се манифестира на различни начини.

Проверка

Лицето може да има потреба постојано да проверува брави, шпорети, славини или електрични апарати поради стравот од несреќи.

Страв од контаминација

Честото миење раце, чистење и избегнување контакт со „валкани“ предмети или луѓе може да биде доминантен модел на однесување.

Наметливи мисли

Ова се несакани и вознемирувачки мисли што лицето не може да ги запре. Иако може да изгледаат екстремно, важно е да се знае дека луѓето со ОКН ретко дејствуваат според овие мисли.

Потреба за симетрија и ред

Предметите мора да бидат распоредени на специфичен начин за да се избегне чувство на непријатност.

Неможност за фрлање работи

Држењето непотребни предмети може да биде уште еден знак на нарушувањето.

Што се опсесии и компулсии?

Опсесиите се постојани, несакани мисли, слики или нагони што предизвикуваат вознемиреност. Кај луѓето со OCD, овие мисли можат да станат доминантни и да го отежнат функционирањето во секојдневниот живот. Компулсиите се повторувачки дејства или ментални ритуали што лицето ги користи за да се обиде да ја намали вознемиреноста. Ова може да вклучува миење, броење, проверка или повторување на одредени дејства.

Важно е да се напомене дека овие однесувања можат да одземат многу време и да бидат исцрпувачки.

OCD кај деца и млади луѓе

Првите симптоми често се појавуваат во адолесценцијата, но можат да започнат порано. Кај децата, OCD може да влијае на училиштето, самодовербата и социјалните односи. Интересно е што се јавува почесто кај момчињата во детството, додека во зрелоста е подеднакво честа кај двата пола.

Како се поставува дијагнозата и кои методи се користат за лекување на ова нарушување?

Дијагнозата се поставува кога опсесиите и компулсиите зафаќаат значително време, предизвикуваат стрес и се мешаат во секојдневниот живот. Експертите, исто така, проценуваат дали се присутни други нарушувања како што се депресија или анксиозност.

Добрата вест е дека OCD може успешно да се лекува. Терапијата е прилагодена на секоја индивидуа и најчесто вклучува:

Когнитивно-бихевиорална терапија (КБТ)

Овој вид психотерапија му помага на лицето да го промени начинот на размислување и реагирање на опсесивните мисли. Посебен фокус е ставен на соочување со стравови без извршување компулсивни дејства.

Фармакотерапија

Најчесто користените антидепресиви се од групата лекови SSRI. Ефектите од терапијата може да се видат по неколку недели, а понекогаш и по три месеци.

Животот со опсесивно-компулсивно нарушување може да биде квалитетен

Иако опсесивно-компулсивното нарушување може да исцрпува, со навремена дијагноза и соодветен третман, можно е значително подобрување на квалитетот на животот. Клучот е да се препознаат симптомите и да се побара стручна помош.

Важно е да се запомни дека опсесивното нарушување не е навика или личен избор, туку медицинска состојба која бара разбирање и поддршка.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер