Марс е и динамична планета со годишни времиња, поларни ледени капи, кањони, изгаснати вулкани и докази дека во минатото бил уште поактивен, пишува Дејли Мејл.

Таа е една од најпроучените планети во Сончевиот систем и единствената планета каде луѓето испратиле ровери да истражуваат.

Научниците открија 3,2 километри вода под површината во екваторијалниот регион на планетата, познат како Медјузи Фоси Формација (MFF). Таа вода е замрзната како мраз во слој дебел повеќе од 2 милји (3,2 километри), според новите податоци од вселенското летало Марс експрес.

Доколку се стопи, оваа вода би го прекрила целиот Марс со слој течност длабока до 2,7 метри и би можела да го наполни Црвеното Море на Земјата. Иако топењето на мразот може да бара амбициозна операција на дупчење кога астронаутите ќе стигнат на Марс, би можело да се користи за пиење или одгледување култури.

Врвот на секој слој богат со мраз е најмалку 300 метри под површината, а можеби и дури 600 метри.

Наслагите на MFF се наоѓаат на екваторот на Марс долж границата помеѓу северните низини и висорамнините со кратери - идеално место за слетување на вселенско летало бидејќи пониската надморска височина обезбедува повеќе атмосфера за забавување на спуштање на леталото.

MFF е огромна геолошка формација со вулканско потекло, околу една петтина од големината на главната копнена маса на Соединетите држави. На сателитски снимки, изгледа мазно и малку повлажна, но делумно е обликувано од ветрот во гребени и бразди. Тие линии во облик на ветер се протегаат на стотици километри, со висина од неколку километри.

Тие се веројатно најголемиот извор на прашина на Марс и едно од најобемните наоѓалишта на планетата. Пред повеќе од 15 години, Марс Експрес открил масивни наслаги длабоки до 2,5 километри - но не било јасно што се тие.

Сега новите набљудувања на легендарното летало конечно откриваат дека се работи за замрзната вода.

„Повторно го проучувавме MFF користејќи поновите податоци од радарот MARSIS на Mars Express и откривме дека наслагите се уште подебели отколку што мислевме - до 3,7 километри“, рече Томас Вотерс од Центарот за проучување на планетарни науки на Смитсонијан. „Радарските сигнали се соодветни за ледените плочи и се слични на сигналите од поларните капи на Марс, кои се многу богати со мраз.“

Како и другите планетарни орбитери, Марс Експрес може да емитува радарски бранови за да добие увид во подземјето, што не е веднаш видливо за камерите.

Првичните набљудувања од 2007 година покажале дека густината на MFF е мала и всушност не ги рефлектира радарските бранови назад - карактеристики типични за подземните ледени наслаги. Сепак, тогашните научници не можеле да ја исклучат можноста дека станува збор за длабоки акумулации на прашина разнесена од ветерот, вулканска пепел или талог. Меѓутоа, новите радарски податоци покажуваат дека густината на тие структури е премала за тоа – што укажува на воден мраз.

„Со оглед на длабочината, ако MFF беше само огромен куп прашина, тој ќе биде компресиран под сопствената тежина, создавајќи нешто многу погусто од она што го набљудуваме“, вели Андреа Чикети од Националниот институт за астрофизика во Италија.

Научниците не се сигурни пред колку време се формирале овие ледени слоеви и дали тие би можеле да бидат остатоци од океаните на Марс. Сепак, MFF може да биде исклучителен објект за човечко или роботско истражување, вели Колин Вилсон од Европската вселенска агенција.

„На првите доселеници речиси сигурно ќе им треба извор на вода, а мразот во близина на површината би бил идеален. За жал, оние слоеви богати со вода на кои укажува новото истражување се длабоки стотици метри, така што тие се недостапни додека сериозна опрема за дупчење не стигне на Марс“.

Поголемиот дел од регионот Медјуси Фоси се чини дека е формиран пред повеќе од три милијарди години, така што масивните ледени плочи би можеле да потекнуваат од таа ера. Кога НАСА ќе ги однесе луѓето на Марс еден ден, тие ќе треба да слетаат на дел од планетата богат со вода за да преживеат.

Научниците веруваат дека најголемиот дел од водата што постои на Марс денес е мраз, иако неодамнешните студии тврдат дека и течна вода постои во мали количини. Течната вода е суштински елемент на животот, иако нејзиното присуство не мора да значи дека постои или постоел живот на Црвената планета.

Во 2022 година, професорот Брајан Кокс рече дека најнапредниот живот што некогаш постоел на Марс веројатно се состои од едноклеточни организми „во најдобар случај“.

Сепак, научниците се согласуваат дека течна вода некогаш имало во изобилство на Марс. Пред околу 4,3 милијарди години, Црвената планета имала доволно вода за да ја покрие целата своја површина со течен слој длабок околу 137 метри.

Пред 3,5 милијарди години, сепак, имало помалку вода - во речните канали низ планетата помеѓу езерата во кратери, слични на денешната Земја.

Течната вода можеби ја имало на Марс пред две милијарди години, пред нејзината атмосфера да исчезне и водата да испари.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.