МАНУ промовираше двотомно издание „Фонетика и фонологија на македонскиот стандарден јазик“ - Канал 5

Култура

МАНУ промовираше двотомно издание „Фонетика и фонологија на македонскиот стандарден јазик“

 Истражувачкиот центар на Македонската академија на науките и уметностите (МАНУ) денеска промовираше „Фонетика и фонологија на македонскиот стандарден јазик“ во два тома.

МАНУ промовираше двотомно издание „Фонетика и фонологија на македонскиот стандарден јазик“

Првиот, насловен „Супрасегментална фонетика и фонологија“, се однесува на интонацијата и акцентот, а вториот, „Сегментална фонетика и фонологија“, е посветен на гласовите во македонскиот јазик.

Изданието е финансирано од Полска и авторскиот тим е македонско-полски: Веселинка Лаброска од Институтот за македонски јазик и дописен член на МАНУ, и експертот за акустика – проф. д-р Бранислав Геразов од ФЕИТ, а од Полска биле вклучени Ана Цихнерска и Агата Травињска, како и академик Ирена Савицка од Институтот за славистика при Полската академија на науките, која е координатор на проектот.

Двата тома се создадени по најсовремени методи на фонетски истражувања со експериментални резултати добиени во лабораторија, а материјалот е собран од родени говорители на македонскиот јазик.

Веселинка Лаброска, една од авторите, рече дека во самото издание е нагласено дека современиот македонски јазик во однос на фонетиката е единствен и уникатен во целиот словенски јазичен свет.

Таа изјави дека се работи за ново истражување за кое се труделе да најдат соодветен корпус на говорители за кои сметале дека зборуваат, изговараат правилно македонски, спикери од радио и од телевизија (МРТ), како и нивни колеги лингвисти кои снимале одделни секвенции потребни за истражувањето.

-Сѐ е базирано на снимени материјали на родени говорители на македонскиот јазик кои сметаме дека изговараат така како што треба да звучи македонскиот јазик, со сите негови специфики, со нормален изговор на вокалите, со акцент на третиот слог од крајот на зборот, со акцентски целости итн. Забележавме и нови тенденции во изговорот што, веројатно, е нормално за секој јазик затоа што промените се неодминливи, истакна Лаброска.

Изданието е наменето, пред сѐ, за студенти, но и за стручњаци со оглед на тоа што е напишано на повисоко теоретско ниво.

-Може да го користат не само оние што се занимаваат со јазик, туку и со акустика и со синтеза и анализа на говор, а токму тоа го работеше нашиот колега Геразов од ФЕИТ. Сè што е во допир со изговорот на македонскиот јазик може да биде искористено од нашите анализи и заклучоци, рече Лаброска.

Во однос на тоа колку лингвистите се задоволни од изговорот на македонскиот јазик во општата комуникација и во медиумите, таа смета дека македонскиот како и другите јазици е подложен на промени, но секогаш, рече, може да биде подобро.

-Се разбира дека образовниот систем треба повеќе да води грижа за правилен изговор, правилно акцентирање и токму во таа насока мислам дека нашава книга има посебен придонес. Може многу да се стори, но за да се стори треба да изградиме вистинско патриотско чувство кај нашите деца – да не го потценуваат својот мајчин македонски јазик, туку да се грижат за него во секој поглед. Тоа значи да го зборуваат секаде каде што треба да се зборува, а не англиски или друг јазик. За тоа треба да придонесе образованието, но и родителите односно семејството, рече Лаброска.

Дијалектологот проф. д-р Гоце Цветановски, еден од промоторите, истакна дека новото двотомно издание е фундаментално дело кое, како што рече, ќе направи пресврт во македонската фонетика и фонологија.

-Ова го тврдам затоа што досега истражувањата што се однесуваат на фонетиката и фонологијата во македонската лингвистика се на почетно ниво и ваквите импулси, потпомогнати од врвни стручњаци, како што се академик Ирена Савицка и тимот со кој соработува, придонесе во Македонија да се развие и оваа гранка од лингвистиката. Авторите се потрудиле да ги опфатат сите можни супрасегменти. Станува збор за прозодијата, која е многу малку истражувана и на планот на дијалектите. Интонациската конструкција во македонските дијалекти е неистражена, како и елементите што придонесуваат кон изразот. Затоа мислам дека со ова дело се отвора нова ера во македонската лингвистика, рече Цветановски.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Шоу биз

Барби ѝ оддава почит на Витни Хјустон со нова кукла

Барби ѝ оддаде почит на покојната Витни Хјустон со своја кукла. 

Барби ѝ оддава почит на Витни Хјустон со нова кукла

Таа им се придружува на голем број ѕвезди, вклучувајќи ги Дејвид Боуви и Дајана Рос, кои добија своја кукла како дел од колекцијата „Barbie Signature“. Куклата изгледа исто како Хјустон во музичкото видео за „I Wanna Dance With Somebody (Who Loves Me)“ - облечена во розов, тесен фустан, шарени обетки и бели и сини потпетици, заедно со нејзините препознатливи шишки од 80-тите и долга виткана коса.

Барби ѝ оддава почит на Витни Хјустон

По повод речиси 40-годишнината од објавувањето на песната, како и нејзиниот роденден, куклата ја слави пејачката и нејзиното наследство во музиката, забавата и културата. „Музиката на Витни Хјустон е саундтрак за безброј моменти за обожавателите ширум светот“, рече Натан Бејнард, потпретседател и раководител на брендот Барби во Мател.

„Барби е горда што ѝ оддава почит на нејзиното извонредно наследство со најновото дополнување на колекцијата.“ „Оваа кукла го слави нејзиниот препознатлив стил, радост и дух. Се надеваме дека ќе им обезбеди на обожавателите значаен начин да го прослават уметникот чиј глас и влијание продолжуваат да резонираат низ целиот свет.“

Многу познати личности имаат свои кукли Барби

Куклата беше претставена на петтата годишна гала-вечер Витни Хјустон „Legacy of Love“, која е во корист на фондацијата на покојната пејачка за помагање на младите луѓе. Таа им се придружува на голем број музичари како што се Мајли Сајрус, Кајли Миног, Стиви Никс и Глорија Естефан кои исто така добија своја кукла во колекцијата. Други ѕвезди се Тина Тарнер, Елвис Присли, Елтон Џон и Хуан Габриел.

Хјустон стана еден од најпродаваните изведувачи во историјата на поп-музиката откако потпиша договор како тинејџерка. Таа стоеше зад хитови како „How Will I Know“, „Saving All My Love For You“ и нејзината изведба на „I Will Always Love You“, која се искачи на врвот на топ листите. Таа почина во 2012 година на 48-годишна возраст.

Извор: Индекс.хр

Тагови: Витни Хјустон

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Автомобилизам

Малиот „Smart“ прикажан пред премиерата: Досегот ќе ве изненади

„Smart“ се враќа на малите автомобили, но електричниот „#2“ сега има многу поголем досег на возење.

Малиот „Smart“ прикажан пред премиерата: Досегот ќе ве изненади

Новиот градски автомобил „#2“ на „Smart“ требаше да биде претставен во октомври на Саемот за автомобили во Париз, но кинеските регулаторни документи веќе го открија неговиот изглед и технички податоци.

Моделот „#2“ го претставува враќањето на „Smart“ во сегментот на мали градски автомобили и е развиен во соработка со „Mercedes-Benz“ и „Geely“. Ќе се продава исклучиво како електричен автомобил.

Дизајнот на производствената верзија е многу сличен на концептот претставен во април. Разликите главно се однесуваат на поедноставна решетка и браници, различни светла, класични рачки на вратите и помали тркала со конвенционални гуми.

Купувачите ќе можат да изберат двобојни комбинации на каросерија, различни дизајни на тркала и дополнителни аеродинамични елементи.

Поголем, но сепак исклучително компактен

„Smart #2“ е долг 2,75 метри, што е околу шест сантиметри подолго од претходниот „EQ ForTwo“. Меѓуоскиното растојание останува речиси непроменето, додека кругот на вртење е 6,95 метри.

Автомобилот ја користи новата механичка платформа на „Geely“, „Electric Compact Architecture“, и електричен мотор од 82 КС поставен на задниот дел. Максималната брзина е електронски ограничена на 140 км/ч.

Досег 300-400 километри

Енергијата се обезбедува од „LFP“ батерија произведена од „CATL“, додека „Geely“ е одговорен за нејзиното склопување. „Smart“ наведува „WLTP“ досег од 300 километри, додека според кинескиот „CLTC“ стандард е можно да се поминат дури 400 километри.

Ова е значително повеќе од она што го нудеше претходниот „EQ ForTwo“.

Новиот модел ја поддржува и функцијата „V2L“, како и брзо„ DC“ полнење, при што батеријата се полни од 10 до 80 проценти за помалку од 20 минути.

Внатрешноста на сериската верзија сè уште не е прикажана, но се очекува дигитална инструмент табла, централен дисплеј и модерни детали познати од концептот.

„Smart #2“ ќе се произведува во Кина, а по официјалната премиера во Париз во октомври, треба да стигне до бројни светски пазари, вклучително и Европа. Цената ќе биде објавена подоцна.

Извор:Б92

Тагови: Smart

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Технологија

Нема повеќе ограничувања за бесплатниот „ChatGPT“

„OpenAI“ објави дека бесплатниот „ChatGPT“ ќе добие неограничен број текстуални разговори, како и некои нови функции.

Нема повеќе ограничувања за бесплатниот „ChatGPT“

Американската компанија за вештачка интелигенција „OpenAI“ објави дека сите корисници на бесплатната верзија на алатката „ChatGPT“ ќе добијат неограничен број текстуални разговори, со што се отстранува претходното ограничување за разговор.

Бесплатните корисници и корисниците на пакетот „Go“ во иднина ќе го користат новиот модел „GPT-5.6 Luna“, кој станува стандарден модел наместо претходниот „GPT-5.5“.

Покрај тоа, корисниците ќе имаат пристап и до нова опција за подлабоко размислување (Think) што му овозможува на моделот да користи повеќе компјутерски ресурси при решавање на посложени прашања, објавува „Tech Crunch“.

„OpenAI“ нагласува дека ограничувањата сè уште ќе постојат за функциите што бараат повеќе ресурси, како што се работа со датотеки, гласовна комуникација, обработка на слики и генерирање нови слики.

Промените доаѓаат и кај корисниците со претплата „Plus“ и „Pro“ кои ќе го добијат подобрениот модел „GPT-5.6 Sol“, наменет за брзи задачи како што се одговарање на прашања, пребарување на интернет, планирање, пишување и донесување одлуки.

Новиот модел, според „OpenAI“, обезбедува поконцизни и посигурни одговори.

Дополнително, корисниците на „Plus“ и „Pro“ добиваат можност да го прилагодат нивото на размислување (Thinking Slider), што им овозможува да одредат колку време и компјутерски ресурси моделот ќе посвети на одговорот, во зависност од сложеноста на задачата.

Новиот модел е достапен за корисниците на „Plus“ и „Pro“ веднаш, додека оние кои не се претплатници постепено ќе добијат пристап до неограничени текстуални разговори во текот на оваа и следната недела.

Извор: Б92

Фото:ВИ

Тагови: ChatGPT

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер