Живот

Мала жолта билка што помага при борба со „супербактерии“

Пред појавата на антибиотиците, луѓето се потпирале на природата. Растенијата се користеле за рани, инфекции, болка и разни тегоби.

Едно од нив е исправениот петопрст (Potentilla erecta), кое расте низ цела Европа, ниска билка со жолти цветчиња, која со векови има важно место во традиционалната медицина.

За што се користело во народната медицина?

Коренот на оваа билка се користел за лекување на рани, болки во грлото, проблеми со варењето и заболувања на непцата. Токму оваа широка употреба ги навела научниците да претпостават дека ова растение содржи супстанции кои дејствуваат против микроорганизмите.

Може ли да помогне кај бактерии отпорни на антибиотици?

Еден од најголемите проблеми во современата медицина е бактериската отпорност на антибиотици. Ова значи дека инфекциите што некогаш лесно се лекувале стануваат сè потешки за лекување. Затоа научниците интензивно бараат нови решенија - а природата повторно се појавува како важен извор.

Во истражувањето се анализирале екстракти од над 70 растенија, а исправениот петопрст се издвоил. Ова растение покажало способност да го забави растот на бактериите, но и да спречи формирање на биофилмови - заштитен слој што бактериите го користат за да се одбранат од лекови и имунолошкиот систем.

Како всушност делува ова растение

Научниците откриле дека оваа билка содржи природни соединенија како што се елагична киселина и агримонин. Овие супстанции имаат антиоксидантни и антиинфламаторни својства, како и способност да дејствуваат против бактерии. Интересно е што тие не делуваат убивајќи ги директно бактериите, туку им го „одземаат“ железото - елемент што им е потребен за раст и репродукција. Без него, бактериите ослабуваат и не можат да се развијат.

Кога природата и медицината работат заедно

Уште поинтересно е што ова растение може да го подобри ефектот на антибиотиците. Во комбинација со одредени лекови, екстрактот од „петопрстот“ ја зголемува нивната ефикасност, дури и кога станува збор за ниски дози. Ова отвора можност за развој на терапии во иднина кои ќе бидат поефикасни, но и побезбедни за пациентите.

Зошто ова е важно денес

Отпорноста на антибиотици е растечки глобален проблем. Проценките сугерираат дека може да нè врати во време кога вообичаените инфекции беа опасни по живот. Затоа се важни истражувања како ова - бидејќи покажуваат дека решенијата можеби веќе постојат во природата, само што сè уште не сме ги истражиле доволно.

Како традиционално се користи оваа билка?

Во народната медицина, најчесто се користи коренот на ова растение, од кој се подготвува чај.

Подготовка: Една лажичка сушен корен од ова растение се става во чаша вода, потоа се вари околу 10 минути и се остава да отстои уште неколку минути пред да се процеди. Овој напиток традиционално се користи за смирување на воспалението во устата и грлото, но и за проблеми со варењето.

Важно е да се нагласи дека оваа употреба се базира на традиционалната пракса, додека современите истражувања само го испитуваат целосниот потенцијал на ова растение.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Балкан

Судот кој го осуди Тачи, поведе постапка за надомест на штета на жртвите на теророт на лидерите на ОВК

Специјализираните судски совети, кои вчера ги осудија Хашим Тачи и тројцата лидери на ОВК на вкупно 81 година затвор, одлучија да спроведат постапка за обештетување на жртвите во случајот против Хашим Тачи, Кадри Весељи, Реџеп Селими и Јакуп Красниќи.

Специјализираните судски совети, кои вчера ги осудија Хашим Тачи и тројцата лидери на ОВК на вкупно 81 година затвор, одлучија да спроведат постапка за обештетување на жртвите во случајот против Хашим Тачи, Кадри Весељи, Реџеп Селими и Јакуп Красниќи, по објавувањето на пресудата на 16 септември, пишува Индекс онлајн.

Според наредбата на Судскиот совет II, постапката ќе се спроведе пред Специјализираните судски совети и, доколку одбраната не поднесе приговори, жртвите нема да бидат упатени да бараат обештетување преку граѓански тужби во судовите.

Според законската рамка, кога обвинетиот ќе биде прогласен за виновен, судскиот совет може да издаде наредба директно против осуденото лице, утврдувајќи соодветна обештетување за жртвите, поединечно или колективно.

Судскиот совет оцени дека не би било соодветно жртвите да бидат упатени во граѓанска постапка.

Во наредбата се наведува дека граѓанските судови во таканареченото Косово, според Советот, не обезбедуваат „ефикасен и реалистичен“ начин жртвите од овој случај да бараат обештетување за злосторствата за кои обвинетите се прогласени за виновни.

Советот, меѓу другото, го зеде предвид фактот дека на учесниците во постапката - жртвите - им е загарантирана анонимност во однос на јавноста.

Во своето образложение, Советот, исто така, оцени дека упатувањето на жртвите до судовите на таканареченото Косово може да ги загрози мерките за заштита утврдени од Специјализираните комори и негативно да влијае на нивното право на обештетување. Според Советот, Специјализираните комори се најсоодветниот форум за утврдување на обештетувањето што произлегува од кривичните дела за кои се изречени казни.

Сепак, овој чекор сè уште не е конечен. На одбраната ѝ беше дадена можност да поднесе приговори на одлуката жртвите да не се упатуваат до судовите на таканареченото Косово до вторник, 22 септември 2026 година. Претставниците на жртвите и Специјализираното обвинителство (ЗЈО) можат да одговорат на приговорите до 25 септември. Доколку не се поднесат приговори, Советот ќе продолжи со постапката за надомест на штета.

Судскиот совет, исто така, постави рокови за поднесување на докази. Претставниците на жртвите треба да го известат Советот до 22 септември за какви било промени во доказите што имаат намера да ги презентираат. Доколку се држат до претходно објавениот план, трите експертски извештаи од д-р Стефан Лерц, извештајот за можните форми на колективна штета и изјавите на жртвите треба да бидат доставени до 7 октомври 2026 година.

Тимовите на одбраната, исто така, треба да известат до 22 септември дали имаат намера да презентираат докази во постапката за штета.

Во меѓувреме, на претставниците на жртвите им е наредено да поднесат конкретно барање за штета до 14 октомври 2026 година. ЗПС и тимовите на одбраната ќе имаат рок до 4 ноември 2026 година да одговорат на барањето.

Во диспозитивот на наредбата, Судскиот совет II потврдува дека ќе ја спроведе постапката за штета и дека ќе издаде наредба за штета во согласност со член 22(8) и Правило 168, под услов одбраната да не се спротивстави.

Наредбата е издадена на 16 септември 2026 година во Хаг од страна на Судскиот совет II, со кој претседава судијата Чарлс Л. Смит III.

Тагови: ОВК Хашим Тачи

Македонија

Јанев: Сменета единицата за борба против дрогата во Куманово

Директорот на Бирото за јавна безбедност, Александар Јанев, денеска (17.09.2026) оствари работна посета на Секторот за внатрешни работи Куманово.

Директорот на Бирото за јавна безбедност, Александар Јанев, денеска (17.09.2026) оствари работна посета на Секторот за внатрешни работи Куманово, каде што во фокусот беа безбедносната состојба и борбата против нелегалната трговија и дистрибуција на дрога и психотропни супстанции на подрачјето на Куманово, Кратово и Крива Паланка.

По 11 недели од формирањето на Работниот тим за борба против дрогата, констатирани се недоволни резултати. Поради тоа, на предлог на директорот Јанев, со одобрение од министерот за внатрешни работи Панче Тошковски, распуштена е регионалната организациска единица во рамки на криминалистичката полиција при Секторот за внатрешни работи Куманово, задолжена за борба против трговијата со дрога.

Сите членови на единицата се разрешени и упатени на други работни места, а на нивно место се поставени нови полициски службеници.

„Во борбата против криминалот нема простор за работа само на хартија. Потребни се конкретни акции, откриени сторители, запленета дрога и разбиени криминални мрежи. Кога резултатите изостануваат, следува одговорност – без изговори и привилегии“, порача Јанев.

Тој најави дека ќе продолжат одлучните чекори секаде каде што ќе биде констатирано неработење или отсуство на резултати, соопштуваат од МВР.

Македонија

Тошковски на проштална средба со Лосон: Потврдена соработката во борбата против организираниот криминал и илегалната миграција

Проштална средба на министерот Тошковски со британскиот амбасадор Метју Лосон: Потврдена соработката во борбата против организираниот криминал и илегалната миграција.

Министерот за внатрешни работи Панче Тошковски денеска (17.09.2026) оствари проштална средба со амбасадорот на Обединетото Кралство на Велика Британија и Северна Ирска во Македонија, Н.Е. Метју Лосон, по повод завршувањето на неговиот дипломатски мандат во земјава.

На средбата беше изразено заемно задоволство од досегашната конструктивна соработка меѓу двете држави, со посебен осврт на партнерството во областа на безбедноста и борбата против криминалот.

Соговорниците ја истакнаа важноста на зајакнувањето на институционалните капацитети и координираниот одговор на заедничките безбедносни предизвици, особено во справувањето со илегалната миграција и организираниот криминал, кои по својата природа ги надминуваат националните граници и бараат тесна меѓународна соработка.

Министерот Тошковски му се заблагодари на амбасадорот Лосон за неговиот придонес во унапредувањето на билатералните односи и соработката со Министерството за внатрешни работи, посакувајќи му успех во понатамошниот професионален ангажман.

На крајот од средбата, двајцата соговорници изразија очекување дека воспоставеното партнерство ќе продолжи да се развива и со новиот британски амбасадор, кој треба да ја преземе функцијата во средината на октомври 2026 година, соопштуваат од МВР.