Македонскиот тутун се бара во светот, но нема кој да го работи - Канал 5

Живот

Македонскиот тутун се бара во светот, но нема кој да го работи

На прагот на уште една откупна сезона на тутунот, за производителите е пресудно по која цена „ќе натежне вагата“. 

Македонскиот тутун се бара во светот, но нема кој да го работи

Тие со откупните претпријатија (во земјава се 10-тина) се во вечна „битка“ за откупните цени, особено сега, во ситуација на инфлација, скапи трошоци на производство и скапа работната рака.

Во вакви моментални состојби се отвора прашањето: Колку е рентабилно македонското производство на тутун кое носи и девизен прилив, којшто според податоците, изнесува 100-тина милиона евра.

Мирослав Димитриевски од Институтот за тутун во Прилеп, единствена научна институција што се занимава со проучување на состојбите во тутунопроизводството, анализи и производство на тутунов семенски материјал за потребите за земјава и за странство, вели дека до лани проиводството на тутун имало континуитет. Во периодот од 2010 до 2022 година годишното производство е околу 25 000 тони тутун, стабилизирано на 22 000 до 23 000 тони годишно.

Според Димитриевски, имаме континуитет во производството на тутун за разлика од соседните земји каде се забалежува намалување и тоа треба да се искористи.

-Намаленото производство во соседните земји како Грција, Бугарија, па и Турција, треба да го искористиме како држава за да го заштитиме производството на ориентален тутун, бидејќи на светскиот пазар имаме доста конкурентни сорти, препознатливи и реномирани чија тутунска суровина е ценета. По типот „Измир“, типот „Прилеп“ е на второ место на светско ниво во пласман како тип на тутун, посочува Димитриевски.

И професорот Златко Арсов од Факултетот за земјоделски науки и храна од Скопје потврдува дека македонскиот ориентален тип на тутун е баран на светскиот пазар, особено во ситуација кога светското производство стагнира, најмногу на ориенталските типови што се и најпроизведувани кај нас.

-Последниве неколку години се забележува стагнација на производството на суров тутун во светот за околу шест милиони тони, од сите типови. Најголемо учество во светското производство имаат типовите „Вирџинија“, „Берлеј“, некои други типови, па и ориенталските. Од сите овие, најголемо опаѓање има кај ориенталскиот тип тутун и од некогашните 300 000 тони, светското производство е паднато на 120 000 тони. Засега, македонското производство не е доведено во опасност, бидејќи повеќе години имаме некое стандардно производство, со исклучок на оваа година. Тоа засега не претставува опасност, бидејќи има поголемо намалување во другите земји, на пример во Бугарија, Грција, Турција. Сѐ уште има место за нашиот тутун на светскиот пазар, објаснува Арсов.

Се посочуваат два главни проблеми за рентабилноста на македонското производство на тутун и тоа откупната цена, која мора да ги следи скапите трошоци на производство и инфлацијата и промената на демографската структура поради иселувањето. Со други зборови - да се плати и да има кој да произведува. Тоа може да донесе стагнација на производството кај нас.

-Нашите производители на тутун најмногу ги мачи откупната цена. Сметаат дека е ниска, и со право, ако се гледа од аспект на трошоците: горивото, вештачките ѓубрива се скапи, а веќе и работната рака стана скапа. Да се донесе аргат веќе е скапа работа. Од тој аспект, ќе има стагнација во нашето производство, освен ако нешто не се промени во откупните цени: да се зголемат, да бидат на некое ниво, да се следи оваа инфлација што владее овој период. Државата дава субвенција по килограм тутун, дава и други мерки како купување механизација, но, државната помош не треба да биде пресудна. Треба откупните претпријатија да ја зголемат цената. Според мене, тука лежи проблемот. Како да се натераат да ги зголемат откупните цени. Ако има мало количество тутун, мора да ја зголемат цената, па и да го зголемиме производството, да стане рентабилно, вели Арсов.

Она што загрижува, според професорот Димитриевски од Институтот за тутун во Прилеп, е демографската структура на населението затоа што во последно време има нагло иселување на населението.

- Тоа би бил еден од моментите што треба да нѐ загрижува и треба да се најде начин да се задржат младите луѓе и да продолжи континуитетот на ова производство, вели Димитриевски.

Експертите предлагаат и други мерки за рентабилност на македонското тутунопроизводство како што се зголемени субвенции и окрупнување на површините.

-Ќе помогнат зголемени субвенции од државата и окрупнување на површините под тутун. Тоа ќе овозможи поголеми површини, поголема примена на механизација за поголема продуктивност во тутунопроизводството, појаснува Гордана Мицеска од прилепскиот Институт за тутун.

Научната фела во земјава посочува дека квалитетните сорти тутун можат да обезбедат продуктивност и рентабилност.

-Секое наше недоволно внимание во поглед на изборот на сортата, воведувањето и одржувањето на сортите како и зачувувањето на сортната структура во примарното производство, може да има мошне негативен импакт со несогледливи последици за целото тутунско стопанство. Сепак, одговорноста е на нас, стручните лица и на откупувачите, вели Димитриески.

Оваа производствена година никој не сака да ја земе за репер. Уште во текот на бербата, тутунарите и Сојузот на земјоделски здруженија предупредија дека производството ќе се намали за 30 до 40 проценти.

- Годинава, состојбата со тутунот е катастрофа. Минатата година ако од 15 декари имав три тони, годинава се околу тон и половина. Немаме вода. Хидросистемот не стигнува до нас иако вештачкото прилепско езеро годинава е полно. Ако сакаме да го задржиме тутунопроизводството, треба државата и Министерството за земјоделство да нѝ овозможат дупчења за вода. Мора да се наводнат површините, зашто со овие временски промени ништо не правиме, вели Драге Касниоски, тутунопроизводител од прилепското село Големо Коњари.

Претседателот на Сојузот на земјоделски здруженија Менде Стомнароски посочува дека родот е мал.

- Пролетта имаше многу дождови кои предизвикаа болести кај тутунот. Тутунот многу се изретчи. Потоа го фати сушата која си го направи своето и оваа година имаме одличен квалитет на тоа што е произведено и набрано, ама килажата ќе биде многу помала во споредба со лани, вели Стомнароски.

Сојузот на земјоделски здруженија се надева на поддршка од Министерството за земјоделство и на конструктивен дијалог со откупувачите за повисока цена на тутунот, поради инфлацијата, зголемените трошоци за репроматеријали и нискиот стандард за живот.

Годинава со откупните претпријатија се потпишани 29 400 договори за 26 600 тони тутун. Со оглед на намалената реколта тутун, би се очекувале и повисоки откупни цени на тутунот. Но, и на неполн месец од почетокот на откупната кампања (најрано може да почне на 15 ноември, а најдоцна на 15 декември) неизвесно е колку ќе се плати маката на тутунарите. Со оглед дека старосната граница на тутунарите е висока, а ретко има подмладок, остануваат недоодговорени двете клучни прашања за рентабилното македонско тутунопроизводство - исплатливоста и работната сила. /МИА

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Балкан

Седмиот ден од протестите во Тирана кулминираше со напад врз Апелациониот суд

Седмиот ден од протестите во Тирана повторно ескалираше со судири меѓу демонстрантите и полицијата, што кулминираше со напад врз Апелациониот суд во главниот град на Албанија .

Седмиот ден од протестите во Тирана кулминираше со напад врз Апелациониот суд

Маскирани лица упаднале во зградата, кршеле врати и прозорци со тврди предмети, а некои успеале да влезат и во внатрешноста, каде што во тој момент биле присутни и вработени.

По нападот, полицијата интервенираше за да ги растера демонстрантите, бркајќи ги низ улиците на главниот град.. Собирот започна со песни и ора, исто како и претходниот ден, а имаше и повици „соблечете ги униформите“ упатени до полицајците.

Тензиите ескалираа кога врз полицајците беа фрлени камења и канистри. Полицијата употреби солзавец и водени топови за да ги растера демонстрантите и да ги отстрани од областа во близина на министерството за образование.

Пред почетокот на собирот, реагираше и премиерот на Албанија Еди Рама, повикувајќи на „безусловен“ дијалог и барајќи дистанцирање од насилство.Од друга страна, лидерот на Демократската партија, Сали Бериша, ја изјави поддршката на опозицијата за протестот и го повтори барањето за оставка на владата.Протестот не беше ограничен само на Тирана. Митинзи и маршеви беа одржани и во други градови, додека во Курбин беа пријавени судири и фрлање молотови коктели кон зградата на градското собрание, каде што беа предизвикани пожари на влезот.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Се шират шпекулации дека Ким Џонг Ун е мртов. Северна Кореја објави нови негови фотографии.

Државните медиуми на Северна Кореја објавија нови фотографии од лидерот Ким Џонг Ун, откако на интернет се проширија непотврдени извештаи за неговата смрт. 

Се шират шпекулации дека Ким Џонг Ун е мртов. Северна Кореја објави нови негови фотографии.

На фотографиите се гледа како Ким разгледува детски обувки и женска облека. Оваа објава доаѓа во време на шпекулации за здравствената состојба на 42-годишниот лидер и за можна криза околу наследувањето на власта во оваа изолирана земја, пренесува „Тајмс оф Индија“ (Times of India).

Севернокорејската новинска агенција КЦНА (KCNA) објави дека Ким ја посетил изложбата во понеделникот. Автентичноста на фотографиите не е независно потврдена, а не е познато ниту точно кога се направени.

Шпекулациите беа поттикнати од серија објави на Ванџун Сје, кинески дисидент кој живее во САД и е поврзан со Кинеската демократска партија. На социјалната мрежа X, тој тврди дека Ким е мртов и дека власта ја презела неговата сестра, Ким Јо-џонг.

„Гласините за смртта на севернокорејскиот лидер Ким Џонг-ун кружат на интернет веќе неколку дена, но тој се уште не се појавил во јавноста за да ги демантира. Ова индиректно потврдува дека гласините за неговата смрт веројатно се точни“, напиша Сје во понеделникот.

Тој додаде дека, по смртта на Ким, власта не преминала кај неговата ќерка, Ким Џу-ае, туку моментално ја држи неговата сестра, Ким Јо-џонг.

„Откако ја презеде власта, Ким Јо-џонг веднаш ги активираше звучниците насочени кон Јужна Кореја и испука 201 предупредувачки истрел. Таа, исто така, ја предупреди Јужна Кореја дека Северна Кореја размислува за целосно унапредување на своите капацитети за тактички напади“, се наведува во објавата.

Сје смета дека оваа ескалација на закани има за цел да ја зајакне нејзината контрола врз војската. „Ова индиректно ги потврдува гласините дека Ким Џонг-ун е мртов и дека Ким Јо-џонг моментално управува со режимот; овие гласини веројатно се вистинити.“

„Њујорк пост“ пренесува дека тврдењата на Сје станаа вирални во неделата; сепак, не постојат медицински податоци, сведоци по име или други независно проверливи докази кои би ги поткрепиле.

Во втора објава, Кси тврди дека Ким претрпел тешко мозочно крварење, паднал во кома и бил пренесен во Пекинг на итно лекување. Тој напиша дека тим од експерти од болницата „Пекинг Јунион“ отпатувал во Северна Кореја пред Ким да биде однесен во Кина.

„Иако тим од медицински експерти од болницата ’Пекинг Јунион‘ беше испратен во Северна Кореја за да помогне во лекувањето, лошите медицински услови во земјата ги принудија да го префрлат во Пекинг. На крајот, поради сериозноста на неговата состојба и фактот што оптималниот период за лекување веќе беше поминат, Ким Џонг Ун им подлегна на повредите и почина“, изјави Сје. Тој тврди дека неговото тело тајно било вратено во Северна Кореја и дека веста за неговата смрт се крие. Сје исто така наведе дека властите ја кријат смртта и дека кинески војници се распоредени во Пјонгјанг поради страв од криза при наследувањето на власта.

Неговите објави поттикнаа и шпекулации за борба за власт помеѓу ќерката на Ким, Ким Џу-ае, и неговата сестра, Ким Јо Џонг. Тој тврди дека Кина испратила 9.000 војници во Пјонгјанг за да помогнат во стабилизирање на ситуацијата. Сите тврдења во врска со смртта на Ким, распоредувањето на кинески војници и кризата при наследувањето на власта остануваат непотврдени. Севернокорејските власти не се огласија директно по повод овие наводи.

Здравјето на севернокорејскиот лидер долго време е предмет на меѓународни шпекулации. На 30 септември, Националната разузнавачка служба (НИС) на Јужна Кореја ги информираше пратениците дека Ким тежи околу 140 килограми и дека, поради дебелината, е изложен на зголемен ризик од кардиоваскуларни заболувања, пренесува „Њујорк пост“.

Тагови: Ким Џонг Ун

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Метео

Претежно сончево со температура до 26 степени

Претежно сончево. Ќе дува слаб до умерен ветер од југоисточен правец.

Претежно сончево со температура до 26 степени

-1 Берово, 2 Битола, 3 Струмица, 4 Демир Капија, Скопје-Петровец, Тетово, Крива Паланка, Маврови Анови, 5 Попова Шапка, Велес, Штип, Куманово, Прилеп, Претор, 6 Охрид, Гевгелија, Кавадарци, Скопје-Зајчев Рид, 7 Крушево, 8 Виница.

Според УХМР времето денеска ќе биде претежно сончево. Ќе дува слаб до умерен ветер од југоисточен правец. Максималната температура ќе биде во интервал од 20 до 26 степени.

Во Скопје, сончево со слаб до умерен ветер од северен правец. Максималната температура ќе достигне до 25 степени.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер