КултураЛулето на Валентајн во Mузејот на приказнитеСвештеникот Кембел во 1630 година направил нешто незамисливо. Венчал протестантка со католик, забрането во тоа време. Тоа се случило во Германија, за што дознала инквизицијата. Го мачеле свештеникот седум дена, но никако не кажувал кого венчал, за младенците да имаат време да побегнат. Кога признал, го обесиле. Тогаш, свештеникот го испушил последното луле во името на љубовта. Денеска, кога некој ќе рече Кембелово луле, тоа е оној последен мачен разговор кога дечкото и девојката раскинуваат, кога се растура бракот, или се растура некое друштво. Тој последен разговор се вика Кембелов разговор. Инаку, првото име на Кембел е – Валентајн. Прилепскиот Музеј за тутун го поседува последното луле што го испушил Валентајн Кембел пред бесилката во 1630 година. Вака ја почнува приказната кустосот и етнолог Александар Цветкоски за еден од најраритетните музеи на овие простори, втор во Европа – Музејот за тутун. Сместен во просториите на Институтот за старословенска култура, спроти Институтот за тутун на периферијата во Прилеп, Музејот веќе 47 години раскажува вчудовидувачки приказни. За славни европски луѓе кои ги имале маните и доблестите на „обичниот човек", како руската династија Романови, Ана Хабсбург од австроунгарското царско семејство, Дража Михајловиќ од бурната српска историја, од првите зачетници и пропагатори на уживањето во тутунот во Европа, наргилињата од Отоманското Царство, ретките фотографии, индустриската, мачна обработка на тутунот на најпознатите македонски простори, во Прилепско… И што ли уште не. Прилепскиот Музеј за тутун содржи предмети, фотографии, раритетни експонати, кои ја раскажуваат оваа „скришна", алтернативна, историја на Европа. Ја раскажува приказната за тутунот, растението донесено од Америка, одомаќинето во Европа. Да не речеме, основното растение на прилепските простори. Освен љубовна, една од ретките приказни на Музејот е и политичката. За сер Волтер Рајли, таткото на тутунот, кој прв ја открил „вирџинијата" и го донел тутунот во Англија од Америка. Прилепскиот музеј поседува луле од првиот пушачки клуб од 1700 година, основан во Лондон. Тогаш не знаеле како да го оданочат тутунот, па Рајли се збогатил и го направил тој познат клуб во Лондон. Членови на клубот биле дури и кралот и кралицата. Рајли многу се полакомил по пари, па наплатил долг од кралицата. – Имено, рекол дека може да го измери чадот од тутунот. Го зел лулето, го измерил, го испушил тутунот, па повторно го измерил. Остатокот бил чадот. Ги зел парите од кралицата, но тоа не го преживеал. Кралицата во 1600 година ја предизвикала првата кампања против пушењето, кога била создадена и првата книга против пушењето. Пред да го обесат, сер Рајли го испушил последното луле. Оттогаш останало: кога ќе речат Рајлиево луле или Рајлиева цигара, тоа е оној мачен разговор кога ќе ви ја соопштат лошата вест дека сте исфрлен од политиката или сте сменет од функција, раскажува Цветкоски. Лулиња, наргилиња, каширани фотографии, ретка европска збирка, предмети за уживање на тутунот, кибрити, запалки, историски поврзани со европски славни личности, се дел од раритетната и бесценета збирка на прилепскиот Музеј за тутун. Поседува околу 3 000 артефакти, од кои 2 000 се посебно раритетни. Музејот е најекспониран медиумски во земјава и во светот главно поради ексклузивните историски приказни што ги раскажува преку производството и предметите за уживање на тутунот – порок оспоруван денес, но кој неизбежно ја раскажува историјата на човештвото. – Преку Музејот најексплицитно правиме презентација на културното богатство. Ние во Музејот имаме материјален одраз на нештата. Знаете, да се има луле или чибук од славна личност, тогаш веднаш се отвора приказната и може да разговарате за таа личност и може да ја прераскажете кулоарската историја, која е трета димензија на Музејот, која многу држави официјално не би ја признале, зашто говори за особините на нивните значајни историски личности и владетели преку предметите за уживање на тутунот. Тоа значи ги раскажуваме приказните за славните луѓе низ историјата кои ги имале сите мани и доблести што ги поседувале „обичните луѓе". Токму затоа луѓето кога ќе влезат во Музејот ја гледаат таа димензија, која обично ја гледаат во филмовите, но овој пат приближена, тука, пред витрината, со експонатот што му припаѓал, на пример, на рускиот цар Романов, на Ана Хабсбург, а и на Дража Михајловиќ, личност од балканските простори. Тоа е интересно, раскажува кустосот Цветкоски, кој има бројни приказни за секој музејски експонат. Музејот е мошне богат. Има една од најголемите збирки каширани фотографии на Балканот, прекрасна ликовна збирка, па збирка на предмети за уживање на тутунот, па индустриската збирка. – Сето тоа е мошне интересно. Може да се видат цигарите и цигаретите што некогаш се пушеле во Југославија, а ги нема во продажба. Може да се слушнат приказните за таа прва Југославија преку цигарите. На пример, кралските цигарети што се произведувале во Прилеп, се пакувале во Ниш за династијата Караѓорѓевиќ, а можеле да се пушат само на кралскиот дворец. Има експонати што се поврзани со феноменологијата на тутунот, на палењето оган, од огнилата со кои во средниот век се палеле лулиња, па сè до првите кибрити, до првите запалки и сите приказни што се поврзани со нив, продолжува со својата приказна кустосот Цветкоски. А целата приказна за Музејот почнува во далечната 1972 година. Најбитното е: Музејот на тутун е музеј на приказни. Уште кога е правен, Бошко Бабиќ и Тадеуш Полак сакале да имаат лулиња од познати личности што ја раскажуваат историјата за тутунот и за уживањето во него. Да имаат лулиња од светските изложби во Виена и во Париз каде што биле изложувани. И успеале да ги најдат. Тие плански ги собирале експонатите од цел свет. Сета таа грижа има до денес одраз преку тие приказни. – Сите странци кои знаат нешто за музеите прашуваат: Како е можно еден град во провинција да има толку значаен музеј што е втор по големина во светот? Тогашниот прилепски музеј, од 60-тите години, развил соработка со уметниците од цел свет. Тогаш, Бошко Бабиќ на сите уметници им напишал писма да праќаат експонати и, посебно, приказни. Да испраќаат информации каде може да се купат тие експонати. – Така сме добиле илјадници писма од целиот свет. Тоа е своевиден интернет. Сето тоа дава резултат: Музејот, прво, да биде медиумски многу експониран, луѓето да сакаат да го посетуваат, посебно странците, и да ја почувствуваат европската историја, која, своевидно, е заробена во Музејот, вели кустосот Цветкоски. Музејот за тутун беше влезен во двата најголеми водичи, во францускиот и во германскиот. Сите со водичот в рака прашуваат за Музејот. Бројни љубопитници од Европа и од светот ги слушнаа неверојатните приказни. Магловити во тутунскиот чад на лулињата, но јасно забележани преку артефактите што на алтернативен начин ја забележале човековата историја. И човековата желба да ужива, да го забележи живеењето низ вековите преку една индустриска култура./МИАКрадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Најважни вестиПожарите кај Бигла и Пехчево ставени под контрола, во гасењето вклучени над 300 луѓе20:30Од палење гуми во двор избил голем пожар кај делчевско Бигла19:1510 пожари беснеат низ државата, повторно гори кај мариовско Бонче кое било спасено ноќеска15:00ЦУК: Ангажирани се сите ресурси за ставање под контрола на пожарот во Палиград11:3073-годишен маж е петтата жртва од западнонилска треска18:00
ХороскопДневен хороскоп за 24. август 2026 годинаДневен хороскоп за понеделник, 24. август 2026 година. Девица 23.8.-23.9. Љубов На дневен ред ќе испливаат некои работи од минатото од вашето семејстов , што ќе мора денеска да ги решите. Кариера Подготвени сте привремено да се повлечете , зашто насетувате дека така би ви одговарало.На некој начин сте во право. Здравје и совет Сѐ повеќе работи ве заморуваат. Вага 24.9.-23.10 Љубов Веројатно ќе ви се отворат нови љубовни шанси , а со своето однесување вие ќе ги поттикнувате. Кариера Понекогаш ви се чини дека пред вас се задачи што не сте ги очекувале, но тие ќе ве надополнат и збогатат. Здравје и совет Прифатете сѐ што доаѓа. Шкорпија 24.10-22.11. Љубов Пред вас е уште еден успешен љубовен ден.Секој вид контакт добро е поставен , па обидете се да бидете меѓу тие луѓе. Кариера Вашата драматичност на многумина им е здодевна. Сега ви преостанува нов стил , што значи да работите тивко и професионално. Здравје и совет Јадете помалку , движете се повеќе. Стрелец 23.11.-21.12. Љубов Отворени сте за луѓе и нови познанства , релативно лесно ги среќавате , но емотивното исполнување е многу тешко. Кариера Калкулациите околу млади луѓе или креативност на работата ќе потраат и денеска. Ќе насотјувате да ви биде интересно. Здравје и совет И натаму сте во добра состојба. Јарец 22.12.-20.1. Љубов Можен е разговор за една сериозна тема со блиска личност. Ќе знаете да дадете совет или да пружите поддршка. Кариера На работното место се повеќе покажувате наклоност кон забави , а се помалку кон сериозна работа. Се наоѓате во свој свет и како да не ве интересира ништо друго. Здравје и совет Сконцентрирајте се на целта. Водолија 21.1.-19.2. Љубов Мали нервози малку ќе ви ја разнишаат самодовербата, но само ако вие тоа го дозволите. Контролирајте се и се ќе биде во ред. Кариера Денеска заработените пари ќе ви изгледаат како да се малку , но разберете и дека тие не се цел сама за себе. Поважно е да работите нешто што го сакате. Здравје и совет Се засилува вашиот интерес за козметика. Риби 20.2.- 20.3. Љубов Пред вас е уште еден ден во кој ќе бидете склони кон зголемена чувствителност и се поголеми барања од партнерот. Кариера Не грижете се за малото затишје на работата. Тоа добро ќе ви дојде за малку да се реорганизирате. Здравје и совет Повеќе сон и одмор. Овен 21.3-20.4. Љубов Се што не ви се допаѓа во вашиот љубовен живот ќе се обидете да го турнете под тепих или едноставно да го скриете од другите. Тоа не е добро. Кариера Недостаток на интерес за работата е резултат на вашиот недостаток на енергија. Пробајте подобро да се организирате , па ќе ви се врати желбата за работа. Здравје и совет Треба уредно да живеете. Бик 21.4- 20.5. Љубов Ако денеска се впуштите во њротска авантура , треба да знаете дека сигурно ќе промашите. Затоа задржете ја потребната дистанца. Кариера не се обидувајте со сила да докажувате дека сте во право. Подобро прифатете ги советите на другите , кои се посериозни од вас. Здравје и совет Поважни се зборовите отколку делата. Близнаци 21.5.-21.6. Љубов Трошокот поради вашата организација на заенички ручек или вечера малку ќе ве загрижи. Кариера Се повеќе работи одат во ваша корист и ви го прават работниот ден попријатен. Но , вие и натаму работите со сите сили. Здравје и совет Можете малку да здивнете. Рак 22.6-22.7. Љубов Препознавате нови љубовни шанси , а во тоа ви помагаат вашите пријатели. Денеска немојте да бидете сами , туку излезете. Кариера Можеби ќе ви се чини дека другите не ве поддржуваат , но тоа не е точно. Тие само се внимателни и ви покажуваат каде се грешките. Здравје и совет Немојте да се грижите. Лав 23.7-22.8. Љубов Ќе бидете во фаза на повлекување и најдобро ќе се чувствувате во некое скришно катче самите со себе. Тоа е само преодно расположение. Кариера Обидете се сите поважни работи да ги привршувате , зашто наскоро за нив ќе ви треба двојно поголема енергија од вообичаеното. Здравје и совет Наполнете си ги батериите.Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Бидете информирани следете не на Facebook
МакедонијаСања Лукаревска во „Вести плус“Почитувани, вечерва во „Вести плус“ ќе гостува Сања Лукаревска.Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Бидете информирани следете не на Facebook
ЖивотХобија со речиси ист ефект врз умот како и медитацијатаКога станува збор за медитација, повеќето луѓе замислуваат мирно седење со затворени очи и фокус на дишењето. Иако ова е најпозната форма на медитација, постојат неколку хобија кои можат да го смират умот и да го насочат вниманието на сегашниот момент. Психолозите долго време истакнуваат дека одредени активности можат целосно да го преокупираат нашето внимание, така што секојдневните грижи и брзите мисли привремено исчезнуваат од фокусот, нивото на стрес се намалува. 1. Градинарство Без разлика дали садите цвеќе, полевате зеленчук, плевите коров или ги посматрате растенијата, вниманието спонтано се насочува на она што се случува пред вас. Растенијата растат по свое темпо, а градинарството нè потсетува дека некои работи не можат да се забрзаат, туку бараат грижа и внимание. Затоа ова хоби развива чувство на смиреност и прифаќање на природниот ритам на животот. Особено радува кога ќе видите како вложениот труд во текот на неколку недели или месеци постепено се претвора во цвеќе, плодови или бујни билки. Видливиот напредок смирува, а свежиот воздух, движењето и фокусираното внимание ментално ве ослободува од товарот. 2. Печење од основни состојки Правењето леб, колачи или други печива бара целосна концентрација - од мерењето на состојките и месењето тесто до крајниот производ. За разлика од многу активности каде постојано го префрламе вниманието помеѓу пораките, електронската пошта и социјалните медиуми, печењето нè прави трпеливи. На тестото му треба доволно време да нарасне, а колачите не можат да се печат пред да им дојде времето. Во свет каде што сме навикнати на брзи резултати, печењето нè потсетува на важноста да успориме и да веруваме во процесот. Споделувањето на она што сте го подготвиле со семејството или пријателите додава дополнителна емоционална вредност на ова хоби бидејќи поттикнува поврзување со другите. 3. Набљудување птици Набљудувањето птици е еден од наједноставните начини да го вежбате вниманието. Наместо да размислуваме за утрешните задачи или минатите настани, фокусот се префрла на природата - движењето меѓу гранките, пеењето на птиците или воочувањето разлики меѓу видовите. Ова хоби не бара никакво посебно предзнаење, ниту посета на национални паркови. Многу луѓе кога ќе обрнат внимание откриваат колку е разновиден дивиот свет во соседството, градските паркови, па дури и низ прозорецот. 4. Плетење или хеклање Повторувањето на движењето со рацете има речиси терапевтски ефект. Плетењето и хеклањето бараат доволно концентрација за да го окупираат умот, но не дотолку за да предизвикаат дополнителен стрес. Затоа многу луѓе ги опишуваат овие активности како исклучително смирувачки. Ритмот на движењата создава чувство на предвидливост и сигурност, а грешките не се причина за фрустрација. Доволно е да се расплетат неколку редови и да се продолжи понатаму, што исто така нè потсетува дека напредокот не мора да биде совршен за да биде вреден. Друга предност на овие хобија е што напредокот е лесно видлив. Ред по ред, се создава шал, ќебе или друг предмет, што дава чувство на цел и покажува како малите, доследни чекори со текот на времето произведуваат конкретни резултати. По ментално напорен ден, комбинацијата од повторување, креативност и чувство на исполнетост може да има исклучително релаксирачки ефект. 5. Пешачење Престојот во природа е еден од најприродните начини за смирување на умот. За време на подолга прошетка, вниманието спонтано се насочува кон патеката, пејзажот, временските прилики и на ритамот на сопствените чекори, наместо на мобилниот телефон и листата со обврски. За разлика од вежбањето во затворен простор, природата постојано нуди нови глетки, звуци и мириси што нè враќаат во сегашниот момент и помагаат секојдневните проблеми да добијат поинаква перспектива. 6. Сликање или цртање Изборот на бои, скицирањето форми, мешањето нијанси или испробувањето нови техники бара доволно концентрација што загрижувачките мисли постепено ја губат својата моќ. Во уметноста, честопати не постои еден точен начин на работа, овозможува слобода за истражување, експериментирање и играње. Многу возрасни се откажуваат од цртањето или сликањето зашто веруваат дека не се доволно талентирани или се премногу стари за такво хоби. Но, откажувањето од потребата за совршенство е често она што ги прави овие активности корисни за менталното здравје. Целта не е да се создаде ремек-дело, туку да си дозволите целосно да се посветите на креацијата. Не постои универзален начин за опуштање Важно е да се нагласи дека не постои „вистинско“ хоби или универзален метод на релаксација. Заедничко за сите овие активности е тоа што ни помагаат да го успориме темпото, да го намалиме нивото на стрес и барем накратко, да го стишиме ројот на мисли, токму како медитацијата. Извор: ordinacija.vecernji.hrКрадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.Бидете информирани следете не на Facebook