Литванска вечер на „Охридско лето“ со пијано дуото Зубовас и Девејките – Зубовиене - Канал 5

Литванска вечер на „Охридско лето“ со пијано дуото Зубовас и Девејките – Зубовиене

Литванска вечер на „Охридско лето“ со пијано дуото Зубовас и Девејките – Зубовиене и Уметничка изложба на дела на Микалојус Контантинас Чиурлионис.

Литванска вечер на „Охридско лето“ со пијано дуото Зубовас и Девејките  – Зубовиене

Седмиот ден од годинешната програма на Фестивалот „Охридско лето“ резервиран за Литванска вечер на музика и уметност со концерт на пијано дуото Рокас Зубовас и Соната Девејките – Зубовиене, како и Уметничката изложба на репродукции на слики од Микалојус Контантинас Чиурлионис.

Пијанистите Соната Девеикуте-Зубовиене и Рокас Зубовас започнуваат да настапуваат заедно во 1997 година. Обајцата се победници на меѓународни натпревари, а се образуваат на Литванската музичка академија, како и во Швајцарија (Институт „Хајнрих Нојхаус“, Цирих), и во САД (Универзитет „Де Пол“, Чикаго) каде студираат под менторство на Повилас Стравинскас, Јургис Крнавичиус, Естер Јелин, Андриус Купервичиус, Едвард Ауер и Дмитри Паперно.

Дуото Зубовас има остварено настапи во „Палатата на нациите“ во Женева, во Кралската палата во Варшава, како и на меѓународни фестивали во Литванија, Норвешка, Франција, Италија, Германија, Холандија, Украина, на турнеја во Јужна Америка (Аргентина и Уругвај), во САД и Канада и низ Европа. Покрај стандардниот репертоар за две пијана, особен интерес на дуото се делата за четирирачно пијано оригинално напишани од Моцарт, Бетовен, Шуберт, Шуман, Брамс, Регер, Дебиси, Равел, Форе, Рахмањинов, Кориглиано и други, како и транскрипции за пијано на симфониските опуси, како на пример „Посветување на пролетта“ од Стравински, Бранденбуршките концерти на Бах, „Шпанската рапсодија“ на Равел, „Пролет“ и „Море“ од Дебиси, како и гудачкиот квартет од Чурилионис и неговата симфониска поема „Во шумата“, дела од Гершвин и др. Дуото настапува со симфониски оркестри во Литванија и надвор од неа, а досега им се посветени бројни дела од литванските композитори.

Уметникот Микалојус Константинас Чиурлионис (1875-1911) важи за највлијателна уметничка фигура во Ливанија – композитор и сликар чие визионерство остава значајно наследство и покрај неговиот трагично краток живот. Неговите иновативни дела во кои се спојуваат музиката и визуелната уметност продолжуваат да инспирираат и да ја одушевуваат публиката насекаде низ светот. Чиурлионис има уникатно место во европската уметност и во историјата на музиката. Како пионер на симболизмот и модерната уметност, тој воведува нови мистични и космички теми кои се во контекст со модернистичкото движење во Европа. Во сферата на музиката тој ги проширува границите на хармонијата и традиционалната структура како еден вид предвесник на иновациите кои ќе следат во делата на композиторите од почетокот на 20 век. Токму спојот на визуелното и аудитивното доживување го прават да биде еден од водечките авангардни уметници на неговото време, значително поместувајќи ги границите на европската уметност.

Во 1902 година кога се запишал на уметничката школа „Каузик“ во Варшава на 27- годишна возраст, Чиурлионис веќе бил етаблиран композитор со дипломи од конзерваториумите во Варшава и Лајпциг. Неговиот композиторски опус до тогаш го сочинувале неколку крупни дела за симфониски оркестар, камерна музика, хорски дела, кантата за хор и оркестар, дела за соло пијано и други дела.

Веќе неговите први слики кои датираат од 1903-1904 год. ја покажуваат тенденцијата на Чиурлионис да ја збогатува визуелната експресија со музички елементи. Овие рани дела често имаат музички имиња (Погребна симфонија), или пак отсликуваат звучни пејсажи (Шумолењето на шумата), или пак имаат временска инстанца како циклусот „Ден“. Чиурлионис честопати размислувал како композитор додека сликал, на тој начин креирајќи симболични пејзажи кои се поврзани со звук и време. Во неговата слика „Вести“, треперливата свеќа и пеперутката во лет која ја набљудува фигурата во сенка – создаваат атмосфера на резонантна, прогонувачка неизвесност.

Во 1907 година Чиурлионис започнал со создавање циклуси кои се засноваат на структурата на соната во музиката. Овие специфични циклуси на визуелизирана музика во целост ги интегрираат техниките на компонирање во јасен визуелен јазик. Секоја слика е насловена според ставовите во класичната соната (Allegro, Andante, Finale) и дава специфично чувство на „визуелно темпо“ и инкорпорира техники како развој на тема, тонален контраст, прогресија која одговара на развојните делови во сонатната форма – експозиција, развој и рекапитулација.

Целта на оваа изложба е посетителите да ја истражат оваа неверојатна синтеза на звук и слика која Чиурилонис успешно ја постигнува и на тој начин создава неверојатно доживување во кое сликите „звучат“ како симфонии, а тишината говори во хармонија.

Концертот и изложбата ќе се одржат во Катедралната црква „Света Софија“ во стандардниот термин од 21 часот.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Нови американски амбасадори во Србија и БиХ

Вашингтон испраќа нови амбасадори во Србија и во БиХ.

Нови американски амбасадори во Србија и БиХ

На сослушување во сенатскиот одбор Мајкл Јанг и Роналд Џонсон, кандидатите за нови амбасадори во Белград и Сараево, како свои приоритети ги претсавиле зајакнувањето на економските врски, на стабилноста на регионот како и сузбивањето на влијанијата на Русија и Кина на Западен Балкан.

Мајкл Јанг кој е поранешен претседател на универзитетот во Јута, пред сенаторите истакнал дека постои голем потенцијал за американските компании во Србија

Роналд Џонсон кој е кандидат за амбасадор на САД во БиХ, мегудругото ја потврдил американската посветеност на суверенитетот, територијалниот интегритет и мирот воспоставен со дејтонскиот мировен договор. Во контекс на регионалната безбедност тој најавил и заедничка соработка со партнерите за ограничување на малигното влијание на Русија и Кина на тој простор. Во јануари минатата годинаод Србија замина екс амбасадорот на САД Кристофер Хил а во февруари Мајкл Марфи од БиХ. Агелер замина од Македонија во декември 2025-та

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Надвор од контрола: „Gemini“ хакираше три компании

Моделот за вештачка интелигенција на „Google“, „Gemini“, пристапи до интернет и хакираше три компании за време на тест на неговите способности за сајбер-безбедност.

Надвор од контрола: „Gemini“ хакираше три компании

Ова е првиот познат случај во кој системот за вештачка интелигенција на компанијата самостојно извршил таква активност, објави Ројтерс. Хакирањата се случија во мај, за време на тест за сајбер-безбедност спроведен од „Irregular“, независна фирма за проценка на сајбер-безбедноста.

За време на стандардните процедури за тестирање, „Gemini“ пронајде јавно достапни информации на интернет и ги погоди акредитивите за пристап до три веб-страници кои беа дел од опсегот на тестот, изјави Хедер Адкинс, потпретседателка за безбедносно инженерство во „Google“.

„Се погриживме тие три организации да бидат известени и соработувавме со нашиот партнер за тестирање околу промените што тие сега ги имплементираа во своите процеси на тестирање“, рече Адкинс.

Портпарол на „Irregular“ изјави дека инцидентот вклучувал ист проблем што влијаел и врз други лаборатории за вештачка интелигенција и дека сите релевантни лаборатории биле известени кон крајот на јули.

Слични инциденти поврзани со „Irregular“ пријавија и „Meta“, „Anthropic“ и „OpenAI“, што покренува прашања за безбедносните механизми додека агентите со вештачка интелигенција добиваат поголема автономија и пристап до интернет и компјутерски системи.

Во еден случај, „Gemini“ погодуваше лозинки сè додека не доби пристап до заштитен систем. Во другите два случаи, моделот пронајде акредитиви за пристап во јавно достапно складиште, што му овозможи да пристапи до заштитени системи. Адкинс истакна дека во сите три случаи, моделот престанал со хакерската активност.

Извор: Б92

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Производството на делови за авиони станува сè потешко без кинеските минерали

Недостигот на ретки минерали ги поттикна добавувачите во воздухопловната индустрија повторно да ги разгледаат материјалите што се користеле пред неколку децении, во обид да ја намалат зависноста од Кина.

Производството на делови за авиони станува сè потешко без кинеските минерали

Кина има речиси целосен монопол врз продажбата на ретки минерали и други материјали, како што се итриум, индиум фосфид и волфрам. Тие се користат во бројни воздухопловни и воени системи, вклучувајќи премази за млазни мотори, компоненти за турбини и полупроводнички чипови.

Аналитичарите предупредуваат дека ќе бидат потребни уште неколку години за производителите на премази за воздухопловната индустрија да најдат замени за современите материјали базирани на ретки минерали или да обезбедат доволни количества од овие суровини од други извори, вклучително и од САД.

Стравувањата поврзани со прекини во снабдувањето и високите цени доведуваат до преиспитување на материјалите што се користеле пред неколку децении. Всушност, овој проблем би можел да го загрози производството на компоненти за млазни мотори.

„Можеме да се обидеме да ги подобриме овие материјали“

Националниот совет за истражување на Канада (NRC) – главната канадска институција за научно и индустриско истражување и развој – објави дека недостигот на ретки минерали ја поттикнува потрагата по алтернативи за премазите што служат како топлинска бариера во најжешките делови на млазните мотори.

„NRC“ и неколку индустриски партнери истражуваат дали циркониум диоксидот и другите керамички оксиди – материјали што се користеле уште во 1970-тите и 1980-тите години – можат да ги достигнат перформансите на современите премази базирани на ретки минерали. „Сега, 50 години подоцна, располагаме со подобри инструменти и понапредни методи, па можеме да се обидеме да ги подобриме тие материјали“, изјави Роџерио Лима, истражувач во „NRC“.

Решението нема да се најде брзо

Европскиот производител на топлински премази „Oerlikon Metco“ објави дека веќе продава одредени производи што не содржат ретки минерали и дека развива нови. Тие вклучуваат премази што служат како топлинска бариера, базирани на циркониум диоксид со додаток на магнезиум оксид и калциум оксид.

Некои американски добавувачи на топлински премази, исто така, истражуваат алтернативи за делови каде што употребата на такви материјали носи помал ризик, изјави извор од индустријата. Достапноста на суровини би можела да се зголеми и преку рециклирање на вишокот материјали за премази, истакна друг извор од индустријата. Сепак, таквите решенија можат само да ја намалат, но не и целосно да ја елиминираат зависноста на воздухопловната индустрија од Кина. „Дури и според најоптимистичките проценки, ќе бидат потребни години, а не месеци, за да се надмине нашата зависност од Кина во однос на снабдувањето со минерали од групата на ретки земји“, изјави Џефри Герц, поранешен функционер во Советот за национална безбедност на Белата куќа и виш соработник во Центарот за нова американска безбедност. Тоа значи дека Кина ќе продолжи да има значително влијание во трговските преговори со САД, заклучи Герц.

Извор: Индекс.хр

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер