Костадиновски: Иднината на уставното судство е во дијалог, а не во натпревар за моќ со Законодавецот - Канал 5

Македонија

Костадиновски: Иднината на уставното судство е во дијалог, а не во натпревар за моќ со Законодавецот

Претседателот на Уставниот суд, д-р Дарко Костадиновски, се обрати на меѓународната конференција „Улогата на уставните судови во заштитата на демократијата и демократското функционирање на институциите“.

Костадиновски: Иднината на уставното судство е во дијалог, а не во натпревар за моќ со Законодавецот

Претседателот на Уставниот суд, д-р Дарко Костадиновски, се обрати на меѓународната конференција „Улогата на уставните судови во заштитата на демократијата и демократското функционирање на институциите“, којашто се одржа на 22 октомври 2026 година во Приштина, по повод 17-годишнината од основањето на Уставниот суд на Република Косово. Дел од делегацијата се судиите проф. д-р Ана Павловска-Данева и м-р Фатмир Скендер.

Костадиновски говореше во рамки на втората панел-сесија, на темата „Уставните судови, демократијата и владеењето на правото“, осврнувајќи се на улогата на уставното судство во заштитата на демократските вредности, институционалната рамнотежа и границите на уставносудската контрола. Во фокус на неговото обраќање е судскиот активизам како гарант за заштита на демократските вредности.

Костадиновски го истакна значењето на уставниот дијалог, меѓусебното почитување на надлежностите и аргументираното толкување на Уставот. Тој нагласи дека уставните судови мора да бидат доволно храбри да носат и непопуларни одлуки кога тоа го налага заштитата на уставните вредности, но истовремено и доволно воздржани за да не ја преземат улогата на законодавецот.

„Силен уставен суд не е оној што има најголема моќ, туку оној што има најголем авторитет да ја заштити уставноста“, истакна Костадиновски, посочувајќи на значењето на правната аргументација, доследноста, независноста и довербата во уставното судство, соопштуваат од Уставниот суд.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Култура

Почина авторот на бестселери, писателот Рју Мураками- неговиот прв роман е продаден во 3,5 милиони примероци

Јапонскиот писател, кој без срам пишуваше за насилството, отуѓеноста и темната страна на општеството, изгради кариера што траеше половина век. 

Почина авторот на бестселери, писателот Рју Мураками- неговиот прв роман е продаден во 3,5 милиони примероци

Покрај неговите најпродавани романи, тој помина две децении интервјуирајќи ги најмоќните бизнисмени во Јапонија, но неговото вкупно богатство никогаш не беше со сигурност објавено.

Јапонскиот писател Рју Мураками почина на 17 октомври на 74-годишна возраст, а веста за неговата смрт беше објавена на 23 октомври. Тој остави зад себе кариера што покажува дека литературата може да биде многу повеќе од уметнички израз: може да стане долгорочен комерцијален производ, извор на приход преку разни медиуми и платформа за влез во светот на телевизијата и бизнисот.

Мураками првпат го привлече вниманието на јавноста во 1976 година, додека сè уште беше студент, со својот дебитантски роман „Скоро транспарентно сино“. Книгата, која се занимаваше со младоста, дрогата, сексот и чувството на загуба, предизвика контроверзии, но во исто време освои две значајни јапонски книжевни награди - наградата Гунчо за нови писатели и престижната награда Акутагава.

Сепак, најважното нешто за економската страна на неговата приказна е тоа што романот стана огромен комерцијален успех. Според извештаите на јапонските медиуми, продадени се околу 3,5 милиони примероци, вклучувајќи изданија со тврди и меки корици.

Милиони продадени книги, но не и познато богатството

Три и пол милиони продадени примероци се импресивен резултат, особено за роман кој е дебитантско дело на млад автор. Сепак, бројот на продадени книги не е ист како парите што ги заработил авторот.

За да се пресмета неговата заработка, би било потребно да се знаат продажните цени на различните изданија, договорените авторски хонорари, приходите на издавачот и дистрибутерот, даноците, трошоците за репрезентација и начинот на кој се организирани приходите. Овие податоци не се достапни во доволни количини за да се направи сигурна проценка на вкупната заработка.

Примерот на Мураками затоа ја покажува другата страна на пазарот на издаваштво: дури и кога е познат тиражот, не е можно едноставно да се помножи бројот на продадени книги со нивната цена и да се припише добиениот износ на авторот. Најголемиот дел од малопродажната цена оди за трошоците на издавачкиот синџир, додека авторот добива договорен дел од приходите.

Не е пронајдена сигурна, официјално потврдена проценка за вкупниот имот или годишниот приход на Мураками. Затоа, секое тврдење дека бил милионер со одредена сума на сметка би било шпекулација, а не потврден економски факт.

Уште еден бестселер: Книга што стана водич за кариера

Комерцијалниот успех на Мураками не беше ограничен само на литературата во потесна смисла. Еден од неговите најпознати проекти беше книгата „13 години - Водич за занимања“ (13-sai no Hello Work), објавена во 2003 година.

За разлика од темните романи по кои стана познат, оваа книга беше наменета за млади луѓе кои размислуваат за својата идна професија и избираат професионален пат. Според официјалната веб-страница на проектот, продадени се околу 1,3 милиони примероци, а книгата е користена во повеќе од 8.000 основни и средни училишта во Јапонија.

Ова е исто така важна информација од деловна перспектива. Мураками успеа да го пренесе своето име и углед од еден жанр во друг, обраќајќи се кон сосема поинаква публика. Книгата не остана само издавачки производ, туку прерасна во долгорочен образовен проект, со официјална веб-страница која продолжи да ја развива својата основна идеја.

Токму ваквите примери покажуваат како брендот на авторот може да преживее надвор од својот оригинален пазар. Кога книгата станува дел од образовниот систем и пошироката општествена дебата, нејзиното влијание повеќе не се мери само со продажбата во книжарниците.

Две децении разговори со најмоќните бизнисмени во Јапонија

Мураками имаше и друга, помалку очекувана професионална улога. Од 2006 година, тој е главен интервјуер за емисијата „Камбрија Палас“ на јапонската телевизија ТВ Токио, економска програма посветена на бизнисот, компаниите и нивните лидери.

Тој остана на оваа позиција приближно 20 години, до март 2026 година. Во збогумската изјава, ТВ Токио рече дека во тој период бил домаќин на повеќе од 1.000 испитаници, првенствено раководители и бизнис лидери, и дека на емисијата ѝ ја дал препознатливата форма благодарение на неговиот авторски пристап и остри прашања.

Ова значи дека професионалниот живот на Мураками не зависел само од продажба на романи. Неговата работа вклучувала литература, филмски проекти, уредување на електронско списание за економија и финансии, како и долгорочен телевизиски ангажман.

За автор од таков профил, постојат неколку можни извори на приход: авторски права, права за нови изданија, преводи и екрански адаптации, како и хонорари за телевизиска работа. Сепак, без договори и финансиски извештаи од неговата компанија, не е можно да се утврди колку пари донел секој од овие извори.

Литературата како долгорочен бизнис

Кариерата на Мураками покажува дека успехот на еден писател не мора да се базира на еден голем хит. Неговиот дебитантски роман стана бестселер, но во текот на следните децении објави и други значајни дела, вклучувајќи ги „Деца од лента за багаж“, „Во мисо супа“ и „Полуостровот излегува“.

Некои од неговите книги се адаптирани во филмови, а неговите дела се преведени и објавени надвор од Јапонија. Таквиот меѓународен живот може да ја продолжи комерцијалната вредност на книгата многу години по нејзиното прво објавување. Сепак, секој превод, филмска адаптација или ново издание вклучува посебни договори, така што приходот на авторот не може да се пресмета само од бројот на објавени наслови.

Неговиот случај е особено интересен бидејќи Мураками беше и писател кој се занимаваше со најтемните страни на современото општество и телевизиски интервјуер кој разговараше со раководителите на големи компании. И во двата света, тој беше заинтересиран за тоа како функционираат луѓето, моќта, парите и општествените промени.

Па колку заработил Рју Мураками?

Нема сигурен јавен запис за неговото вкупно богатство. Она што може да се документира е дека неговиот прв роман се продал во околу 3,5 милиони примероци, дека неговата книга за млади се продала во околу 1,3 милиони примероци и дека тој бил водител на една од најпрепознатливите економски телевизиски емисии во Јапонија две децении.

Ова се мерливи индикатори за кариера што далеку го надминала неговото литературно деби. Неговото богатство можеби не е прецизно пресметано, но неговиот дострел на пазарот останал видлив преку неговите книги, неговиот образовен проект и неговото долгогодишно присуство на телевизија.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

„Свои на своето!“ - Свечена академија по повод Денот на македонската револуционерна борба, 23 Октомври

По повод Денот на македонската револуционерна борба, почна свечената академија насловена „Свои на своето!“ во НУ Македонски народен театар.

„Свои на своето!“ - Свечена академија по повод Денот на македонската револуционерна борба, 23 Октомври

Во Македонија денеска се одбележува 23 Октомври, Денот на македонската револуционерна борба. На овој ден во 1893 година во Солун била основана Внатрешната Македонско-Одринска Револуционерна Организација (ВМОРО), со цел извојување автономија на Македонија преку револуционерна борба.

Кулминација на дејноста на ВМОРО е организирањето на Илинденското востание во 1903 година во Македонија и на Преображенското востание во Одринска Тракија.

Основите на Организацијата се поставени на 5 ноември 1893 година (23 октомври – според стариот календар) во куќата на книжарот Иван Хаџи Николов во Солун. На основачкиот состанок присуствуваат: Д-р Христо Татарчев – лекар, родум од Ресен, Даме Груев – учител, родум од с. Смилево – Битолско, Петар Поп Арсов – учител, родум од с. Богомила – Велешко, Иван Хаџи Николов – книжар во Солун, родум од Кукуш, Антон Димитров – учител, родум од с. Ајватово – Солунско и Христо Батанџиев – учител, родум од с. Гуменџа, Ениџе Вардарско.

Основачите почнуваат да ги шират овие револуционерни идеи меѓу прогресивната младина во Солунската бугарска машка гимназија. Набргу, учениците во гимназијата создаваат кружоци, конспиративни групи и др. По завршувањето одат по своите родни места и таму почнуваат да агитираат. Младите студенти и нивните професори стануваат стожерот, односно движечката сила на македонската револуција. Емисарите вршат обиколки по селата во Македонија и Одринска Тракија и формираат месни комитети. Откако на овој начин се формирала структурата на организацијата, почнал процесот на создавање вооружени чети и почнале набавки на оружје по илегални канали од Бугарија и Грција.

По повод Денот на македонската револуционерна борба, почна свечената академија насловена „Свои на своето!“ во НУ Македонски народен театар.

Свое обраќање ќе има претседателот на Владата, Христијан Мицкоски.

Собраниска делегација, пак, предводена од потпретседателот Антонијо Милошоски, составена од пратениците Велика Стојкова – Серафимовска и Даниела Николова, положи венец свежо цвеќе на Споменик на основачите на ВМРО – Парк „Жена борец“ во Скопје.

Во Кристалната сала на Собранието на Република Македонија е доделена државната награда „23 Октомври“ за 2026 година за долгогодишни остварувања во областа на науката, културата, образованието, заштитата на државните интереси и промоција на државните приоритети, вредности и културно-историското наследство од јавен интерес на Република Македонија.

За остварување во областа на културата и уметноста, наградата му се доделува на Ѓорѓи Јолевски, актер, додека за остварување во областа на науката, наградата им се доделува на проф. д-р Стојко Стојков, историчар и проф. д-р Виктор Лилчиќ Адамс, археолог.

По повод 23 Октомври, во македонскиот Културно-информативен центар во Софија во средата вечер се одржа културно-историски настан посветен на 23-ти Октомври – Денот на македонската револуционерна борба, тематски насловен „Во светлината на слободната“. Настанот беше посветен на историските процеси што го одбележале македонското револуционерно движење, на идеалите за слобода и достоинство, како и на животот и делото на Даме Груев, еден од основачите на Македонската револуционерна организација (МРО), подоцна позната како ВМРО.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Трамп фатен во лага, па ја нападна новинарката: Ти си глупава и работиш за CNN (ВИДЕО)

Американскиот претседател Доналд Трамп вербално се судри со новинарката на CNN, Кетлин Колинс, пред Белата куќа, нарекувајќи ја „низок коефициент на интелигенција“ и „глупава“.

Трамп фатен во лага, па ја нападна новинарката: Ти си глупава и работиш за CNN (ВИДЕО)

Расправијата започна кога Колинс го праша Трамп дали неговата одлука за укинување на санкциите кон Русија е поврзана со ослободувањето на Стивен Хабард, американски професор кој беше притворен во земјата од 2022 година.

„Глупава си и работиш за CNN“

Трамп ги бранеше преговорите со Русија околу ослободувањето, но Колинс инсистираше на одговори. Претседателот тврдеше дека одлуката за санкции била неопходна за преговорите и дека Хабард инаку немаше да биде ослободен. Колинс одговори дека ова всушност значи дека администрацијата ѝ дала на Русија нешто за возврат.

„Немаш поим за што зборуваш“, ѝ рече иритираниот Трамп. „Глупава си. Ти си личност со низок коефициент на интелигенција.“ „Глупав си и работиш за CNN.“

„Ако преговарам да го вратам човекот кого се обидуваме да го вратиме со години, човек кој бил затворен во Сибир или некаде на друго место во Русија, тогаш го враќаме благодарение на мене“, додаде тој.

Колинс повторно праша дали укинувањето на санкциите е поврзано со ослободувањето на Хабард, откако Трамп рече дека не жртвувал ништо за да го обезбеди враќањето на Американецот.

Американскиот претседател го отфрли нејзиното прашање, но повтори дека одлуката помогнала да се обезбеди ослободувањето.

Таа го фати во лага

„Вклучи го мозокот“, рече тој.

Новинарката го фати во директна контрадикција затоа што Трамп прво тврдеше дека Американците не направиле никакви отстапки кон Русија, само за подоцна да признае дека професорот никогаш немаше да биде ослободен ако Вашингтон не ги укинаше санкциите кон Москва.

Тоа беше нов јавен судир меѓу Трамп и Колинс и втора расправија на претседателот со новинарите за само два дена.

Прашајте друг новинар дали е болен

Порано оваа недела, Трамп се судри со друг новинар за време на прес-конференција во Овалната соба. Неговиот брз одговор тимот го идентификуваше како Ендру Фајнберг, дописник на „Индипендент“.

Кавгата се случи додека Трамп одговараше на прашања. Претседателот, видливо иритиран, во еден момент му се обрати директно на новинарот.

„Што ви е?“ праша Трамп. „Дали сте болни?“

„Не знам, господине“, одговори новинарот. „Мислам дека нешто не е во ред со вас“, рече Трамп.

Трамп му рече на новинарот да „биде внимателен“ откако новинарот го праша зошто новата програма за пријавување на невистини нуди провизија од само 1 процент, додека Законот за лажни тврдења бара минимум 10 проценти.

Трамп го даде коментарот „болно лице“ подоцна, кога Фајнберг започна прашање за голф терените на Трамп. Претседателот го прекина и му рече да „молчи“, па прашањето никогаш не беше завршено, ниту пак беше јавно објавено.

Тагови: Доналд Трамп новинарка

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер