Живот

Копија од хомеровата „Илијада“ пронајдена во мумија стара 1.600 години

„Археолозите при ископување во древниот египетски град Оксиринх открија фрагменти од копија на хомеровата епска поема „Илијада“ испишани на папирус.

Копијата била пронајдена во внатрешноста на мумија од римскиот период. Според експертите, ова засега е прв случај грчки книжевен текст да биде дел од процесот на мумификација.

Истражувачкиот тим од Универзитетот во Барселона наведува дека папирусот бил лоциран во пределот на абдоменот на мумијата, која е погребана во гробница стара приближно 1.600 години“, информираше британскиот медиум Индипендент (Independent). Археолошкиот локалитет Оксиринх, кој во античко време бил познат како Пер-Меџед, претставувал еден од најзначајните урбани центри во грчко-римскиот Египет. Денес, локалитетот се наоѓа во близина на современиот град Ал-Бахнаса - околу 190 километри јужно од Каиро.

Според експертите, мумификацијата во овој историски период претставувала сложен културен спој на египетски, грчки и римски традиции. Во процесот на балсамирање, телата често биле исполнувани со различни материјали, меѓу кои и текстови испишани на папирус. Претходни археолошки откритија во регионот покажале дека мумии од истиот период биле пронајдени со папируси напишани на грчки јазик, но тие најчесто содржеле магиски, религиозни или ритуални текстови. Ова откритие, сепак, се издвојува по тоа што станува збор за книжевно дело од висококултуро значење.

- Ова не е првпат да пронајдеме грчки папируси, уредно свиткани, запечатени и вклучени во процесот на мумификација, но досега нивната содржина била „магиска“, изјави Игнаси Ксавиер Адијего, професор на Одделот за класични, романски и семитски јазици. Тој додава дека од крајот на 19 век во Оксиринх се откриени огромен број папируси, меѓу кои и значајни грчки книжевни текстови, но дека ова е првпат грчко книжевно дело да биде пронајдено во мумија.

Хомеровата „Илијада“ е епска поема поделена во 24 книги, а потекнува од уште околу 800 година пр. н. е. Пронајдениот фрагмент припаѓа на втората книга од делото и содржи дел од познатиот „Каталог на бродови“, во кој се набројуваат грчките воени сили собрани пред Тројанската војна. Истражувачите засега немаат јасно објаснување зошто токму овој книжевен текст бил избран да биде дел од погребниот ритуал. Според нив, тоа отвора нови прашања за симболичкото значење на грчката литература во погребните ритуали на римскиот Египет. Според нивните податоци, мумијата е откриена за време на археолошко ископување спроведено меѓу ноември и декември 2025 година од страна на тим од Институтот за студии на древниот Блиски Исток при Универзитетот во Барселона.

Претходните ископувања на истиот локалитет завршиле со откривање на 52 мумии од птоломејскиот период, од кои повеќе од десетина содржеле таканаречени „златни јазици“ – артефакти кои, според истражувачите, имале симболична улога во подготовка за задгробниот живот.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Општина Аеродром: Секојдневно се грижиме за чисти и уредни јавни површини

Екипите на ЈП за комунални дејности на Општина Аеродром секојдневно работат на терен и се грижат за хигиената во општината.

Се косат тревниците, се чистат и уредуваат улиците и пешачките патеки, се собира отпадот, а се средуваат и дрвјата и гранките на повеќе локации.

Паралелно, продолжува расчистувањето на дивите депонии, со цел создавање почиста, поуредна и поздрава животна средина за жителите на Аеродром. Екипите континуирано работат на терен и навремено интервенираат на локациите каде што има потреба.

Во исто време, се поставуваат нови и се обновуваат постојните клупи за седење, создавајќи побезбедна, поуредна и попријатна средина за секојдневно живеење и престој, а се спроведува и реконструкција на детските и спортските игралишта, со што се создаваат подобри услови за игра, спорт и рекреација за најмладите, но и за сите граѓани.

Градоначалникот на Општина Аеродром, Дејан Митески, апелира до граѓаните совесно да го одлагаат отпадот и да не создаваат диви депонии, нагласувајќи дека чистотата на општината е заедничка одговорност.

„Чист и уреден Аеродром е заедничка грижа и придобивка за сите нас. Општината и комуналните служби продолжуваат секојдневно да работат на терен, но за трајно и одржливо решение е неопходно и одговорно однесување од секој поединец“, посочува Митески.

За граѓаните кои имаат поголемо количество отпад од своите домови, ЈП за комунални дејности на Општина Аеродром стои на располагање за негово преземање и правилно депонирање во ЈП „Дрисла“, за минимален паричен надомест. Услугата може да се закаже на телефонскиот број 072 270 886.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Култура

Балетскиот бисер, „Шехерезада“ од Николај Римски-Корсаков на 19 септември во НОБ

На 19 септември 2026 со почеток во 20.00 часот на сцената на Националната опера и балет ќе се изведе балетскиот бисер, „Шехерезада“ од Николај Римски-Корсаков.

На 19 септември 2026 со почеток во 20.00 часот на сцената на Националната опера и балет ќе се изведе балетскиот бисер, „Шехерезада“ од Николај Римски-Корсаков, ремек-дело кое ја обединува магијата на ориенталните приказни со раскошната балетска уметност.

Базирана на мотивите од „Илјада и една ноќ“, оваа балетска класика ќе се изведе под диригентската палка на Бисера Чадловска, кореографијата е на познатиот балет-мајстор од Москва, Михаил Крапивин, со првична постановка на Михаил Фокин. Сценографијата е на Марија Ветероска, а костимите на Маја Бурсаќ од Србија, концерт-мајстор е Верица Ламбевска.

Балетската приказна ќе ни ја раскажат: Наташа Трендафилова Гицев, Балаж Лочеи (Унгарија) заедно со првенците, истакнати солисти, солисти, балетскиот ансамбл и оркестарот на Националната опера и балет.

Балетот „Шехерезада“, инспириран од легендарните приказни од збирката „Илјада и една ноќ“, претставува ремек-дело во балетската литература кое ја спојува магијата на ориенталните приказни, драматичната музика и раскошниот сценски израз. Со богата кореографија, експресивни движења и внимателно избрани сценски детали, делото ја истражува моќта на раскажувањето, страста, љубомората и интригата, а ликот на Шехерезада носи мистерија и вештина што ја фасцинира публиката со секоја сцена.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Герасимовски: Нова водоводна и фекална мрежа за 200 жители на Маџир Маало

Општина Центар изведува градежни активности за поставување на нова водоводна и фекална мрежа на улиците „Анте Хаџи Митков" и „Кеј 13 Ноември" во Маџир Маало.

Со овој зафат се прошируваат капацитетите на водоснабдувањето и одведувањето на фекалните води. Вкупната должина на новите цевководи изнесува 127 метри.

Станува збор за целосно нова инфраструктура која ќе овозможи поефикасно и постабилно водоснабдување на околу 200 жители на населбата, како и подобро одведување на отпадните води.

„Ја подобруваме инфраструктурата во интерес на граѓаните. Со овој проект жителите на Маџир Маало добиваат современо и сигурно водоснабдување и трајно решение за одведување на фекалните води", рече градоначалникот на Општина Центар, Горан Герасимовски.

Општина Центар продолжува со инвестициите во комуналната инфраструктура, со цел сите жители да имаат подобри и поквалитетни услови за живеење.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.