Која економија беше најдобра во 2025 година? - Канал 5

Економија

Која економија беше најдобра во 2025 година?

Невработеноста останува ниска речиси насекаде. Берзите забележаа уште една година со солидни добивки. Единствената вистинска грижа е инфлацијата. Во земјите од ОЕЦД таа сè уште е над целта од 2% што ја поставуваат централните банки.

Која економија беше најдобра во 2025 година?

Економист - Лондон

Можеше да биде многу полошо. Во април, кога претседателот Доналд Трамп ја започна трговската војна, инвеститорите и многу економисти се подготвуваа за остра глобална рецесија. На крајот, глобалниот БДП веројатно ќе порасне за околу 3 отсто оваа година, исто како и лани.

Невработеноста останува ниска речиси насекаде. Берзите забележаа уште една година со солидни добивки. Единствената вистинска грижа е инфлацијата. Во земјите од ОЕЦД таа сè уште е над целта од 2% што ја поставуваат централните банки.

Оваа збирно постигнување крие големи разлики. Затоа, по петти пат по ред, Економист (The Economist) ја бара „економијата на годината“.

Собравме податоци за пет показатели — инфлација, „ширина на инфлацијата“, БДП, вработување и перформанси на берзата — за 36 претежно богати земји. Ги рангиравме според тоа колку добро поминале на секој показател, создавајќи вкупен резултат за економскиот успех во 2025 година. Табелата подолу ги покажува позициите.

Уште една добра економска вест за јужна Европа. По минатогодишната победа на Шпанија, овој пат на првото место е Португалија. Во 2025 година таа комбинираше силен раст на БДП, ниска инфлација и растечка берза. Други членки на еврозоната што се мачеа во 2010-тите, вклучувајќи ги Грција (најголемиот победник во 2022 и 2023) и Шпанија, исто така се близу до врвот. Израел продолжи со силното закрепнување од хаосот во 2023 година. Ирска само за малку го пропушти првото место.

Оние кои заостануваат, пак, се главно од Северна Европа. На дното се туркаат Естонија, Финска и Словачка. Германија постигнува малку подобри резултати од претходните години, но сѐ уште не е добра. Истото важи и за Британија. Франција, и покрај својот политички хаос, постигнува прилично добри резултати. Преку Атлантикот, САД се рангира само во средината — и минува полошо од Италија. Нејзиниот пазар на труд е силен, но не спектакуларен. Релативно високата инфлација го повлекува надолу целокупниот резултат на САД.

Всушност, нашиот прв показател е базичната инфлација (core inflation), која ги исклучува цените на храната и енергијата бидејќи тие се нестабилни. Една земја постигнува подобар резултат на нашето рангирање колку што нејзината годишна стапка е поблиску до 2%, што е типична цел за централните банкари. Инфлацијата во Турција е сѐ уште милји надвор од она што се среќава насекаде на друго место, поради лудата економска политика на нејзиниот претседател, Реџеп Тајип Ердоган. Естонија е втора најлоша, со основна инфлација од речиси 7% во третиот квартал на 2025 година, бидејќи сѐ уште се опоравува од огромниот енергетски шок од 2022 година. Многу други земји имаат свои сопствени потешкотии. Основната стапка на инфлација во Британија е пониска отколку што беше во овој период лани. Но, со 4%, таа е сѐ уште далеку над нивото каде што би сакала да биде Банката на Англија.

Во некои земји основната инфлација е премногу ниска. Тука спаѓа и Шведска, каде што таа е речиси непостоечка. За многу домаќинства, кои се уморни по четири години нагло растечки цени, тоа можеби звучи прекрасно. Сепак, во такво сценарио економистите се загрижени за дефлација, која го обесхрабрува трошењето и го зголемува реалниот должнички товар. Подобро е да се има малку инфлација отколку воопшто да ја нема. Група други земји, вклучувајќи ги Финска и Швајцарија, имаат слично анемични податоци (читања). Јапонија има повисока инфлација отколку во 2010-тите, но ништо слично на прегревањето забележано на друго место.

„Ширината на инфлацијата“ (Inflation breadth) раскажува слична приказна. Таа го следи уделот на артикли во потрошувачката кошничка каде што цените растат за повеќе од 2% годишно. Во некои земји таа скокна, вклучувајќи ја и Америка, можеби како резултат на агресивната фискална политика. Дури и денес, цената на повеќе од 85% од артиклите во потрошувачките кошнички на Австралијците расте за повеќе од 2% годишно.

Што е со растот и работните места — другите работи за кои гласачите длабоко се грижат? Тука, Португалија се истакнува. Туризмот доживеа бум, додека многу богати странци се преселуваат во земјата за да ги искористат ниските даночни стапки. Растот на БДП е далеку над европскиот просек. Чешката Република и Колумбија бележат пристојни зголемувања и на производството и на вработеноста, туркајќи ги во горната третина од нашето рангирање. Наспроти тоа, Јужна Кореја губи работни места. Норвешка, која е во голема мера изложена на суровини и бродски превоз, се бореше со забавувањето на глобалната трговија.

Во третото тромесечје оваа година Ирска забележа годишен раст на БДП од над 12% — што е спектакуларно, но и погрешно. Многуте големи мултинационални компании што ги евидентираат профитите во Ирска ги искривуваат националните сметки на земјата. Ирските економисти преферираат да ја користат „модифицираната вкупна домашна побарувачка“, што ја објавува националниот завод за статистика и ги отстранува повеќето од овие искривувања, па ние го користевме истиот показател.

Берзите го заокружуваат нашиот преглед. Можно е да очекувате американските акции да бидат убедливи победници. Мешутоа, добивките на цените на акциите се само солидни. Нивните високи нивоа главно ја одразуваат успешноста од претходните години. Франција е слично просечна, при што акциите на нејзината највредна компанија, LVMH, стагнираат. Во однос на овој показател никој не е полош од Данска. Во изминатата година цената на акциите на Ново Нордиск, производителот на Оземпик (Ozempic), падна за 60%, откако компанијата ја загуби водечката позиција на пазарот на лекови за слабеење.

За одлични приноси од берзата, погледнете на друго место. Иако чешките и јужнокорејските фирми добро се снаоѓаа во 2025 година, никаде не се снаоѓа подобро (во однос на локалната валута) од Израел. Во изминатата година, цената на акциите на највредната котирана компанија во земјата, Банка Леуми, се зголеми за околу 70 отсто. Португалските инвеститори исто така се снаоѓаа добро, при што берзата порасна за повеќе од 20 отсто во 2025 година. Може да има уште повеќе во иднина. Според нашите пресметки, берзата на земјата што ја номинираме за „економија на годината“ се зголемува во просек за 20 отсто во следната година. Ние не даваме инвестициски совети, но…

Тагови: економијата

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Магазин

Треба ли да се исклучуваат полначите од штекер кога не полнат?

Како работи полначот?

Треба ли да се исклучуваат полначите од штекер кога не полнат?

Д-р Глен Фаривар од Одделот за електротехника и електронско инженерство од Универзитетот во Мелбурн објаснува дека не сите полначи се исти, но типичен полнач зема наизменична струја (AC) од ѕидниот штекер и ја претвора во нисконапонска еднонасочна струја (DC) погодна за батеријата на вашиот уред. Овој процес на конверзија бара неколку електронски компоненти, вклучувајќи трансформатор, исправувач, филтри и контролни кола.

Дали полначите користат електрична енергија дури и кога не полнат?

Краткиот одговор е да. Иако станува збор за многу мала количина, уредот кој е секогаш вклучен во струја сепак троши одредена енергија. Овој феномен се нарекува „вампирска потрошувачка или потрошувачка во состојба на мирување. Дел од таа енергија се користи за напојување на контролните кола во самиот полнач, додека остатокот се губи како топлина.

Иако потрошувачката на еден полнач е занемарлива, кога ќе ги соберете сите полначи и други електронски уреди во домаќинството што се постојано вклучени, како што се телевизорите, годишната потрошувачка може да стане забележлива.

Сепак, добрата вест е дека модерните полначи се дизајнирани да ја минимизираат оваа потрошувачка. Многу од нив имаат паметни компоненти за управување на напојувањето што ги држат во состојба на мирување или „sleep“ начин на работа сè додека на нив не се поврзе уред што треба да се полни.

Дали постои безбедносен ризик?

Висококвалитетните и сертифицирани полначи од реномирани производители се генерално многу безбедни за употреба. Сепак, со текот на времето, тие исто така се трошат, а повремените скокови на напонот во електричната мрежа можат дополнително да ги оптоварат нивните внатрешни компоненти и да го скратат нивниот животен век. Но, благодарение на подобрениот дизајн, ова кај современите уреди не треба да биде алармантно.

Вистински проблем претставуваат евтините, несертифицирани полначи. Тие често немаат соодветна заштита од прегревање и преголем напон и во одредени околности можат да претставуваат сериозна опасност од пожар. Затоа експертите советуваат таквите полначи да се избегнуваат.

Кога е време за нов полнач?

Постојат неколку јасни знаци кои укажуваат дека треба да го замените полначот. Ако забележите дека загрева повеќе од вообичаено, испушта необични звуци или е физички оштетен, тогаш време е за нов. Таквиот полнач не треба да го оставате вклучен во струја.

Заклучок: нема потреба панично да го исклучувате секој полнач штом уредот ќе се наполни. Кај модерните и висококвалитетни модели, ризикот е минимален, а потрошувачката во мирување е занемарлива. Меѓутоа, ако не ви е проблем да го исклучите, долгорочно ќе ја намалите непотребната потрошувачка на енергија и ќе му го продолжите животниот век.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Магазин

Грешки на гостите во ресторан кои ги фрустрираат келнерите

Дури кога немаат лоша намера гостите понекогаш им ја отежнуваат работата на келнерите, пишува Southern Living.

Грешки на гостите во ресторан кои ги фрустрираат келнерите

Редење на чиниите

Според стручњаците за бонтон со искуство во угостителството, редењето на чиниите на куп може да создаде спротивен ефект од помагањето. На овој начин, ако на чиниите има остатоци од храна, персоналот ќе мора да ги отстранува и од долната страна на чиниите, освен тоа сопственикот на ресторанот ако помине покрај масите и го види купот чинии, може да стекне впечаток дека персоналот не си ја врши работата.

Поделба на сметката во последен момент

Кога гостите на крајот од оброкот ќе побараат одделни сметки, келнерот мора повторно да ги отвори нарачките и да изработи поединечни сметки. Ова им одзема време кое инаку би го посветиле на останатите гости. Наместо тоа, одделни сметки најдобро е да се побараат на почетокот од нарачката, или, уште поедноставно, да го поделат трошокот преку некоја од апликациите за плаќање.

Кога не можат да одлучат што да нарачаат

Една од најчестите грешки на гостите е кога чекаат да дојде келнерот, а потоа рамислуваат што ќе нарачаат.

Кога гостите на маса почнуваат да го проучуваат менито, тоа го прави побавно спремањето не само нивниот оброк, туку и услугата на останатите маси.

Промени на нарачката и мобилните телефони

Келнерите ги фрустрира и кога гостите постојано ја менуваат нарачката или кога гостите од една маса нарачуваат во различно време. Проблеми создаваат и мобилните телефони бидејќи келнерите мора неколкупати да доаѓаат до масата бидејќи гостите се задлабочени во својот мобилен телефон. Ваквото однесување ја отежнува координацијата помеѓу кујната и персоналот во салата.

Задоцнета реакција за алергија

Голем проблем настанува и кога информациите за алергија, интолеранција или други прехранбени ограничувања не се спомнуваат навреме, туку откако нарачката веќе е проследена во куната или откако јадењето е веќе послужено.

Недостаток на љубезност

Најдобрите искуства во ресторанот настануваат преку заемна почит на гостите и персоналот. Ресторанот функционира како тим во кој келнерите, кујната и гостите заедно учествуваат во креирањето пријатно доживување.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Судбина

Генерал ѝ купил стан на љубовницата блиску до куќата каде што живеел со сопругата- го пронашле со куршум во глава (ВИДЕО)

Се појавуваат нови информации во случајот со генералот Дорин Јоница, кој си го одзеде животот по конфликт со жената со која наводно имал вонбрачна врска.

Генерал ѝ купил стан на љубовницата блиску до куќата каде што живеел со сопругата- го пронашле со куршум во глава (ВИДЕО)

Двајцата, според изворите, биле заедно околу седум години, а жената живеела во стан што генералот наводно го купил од семејството на војник.

Според информациите добиени од изворите, врската меѓу генералот и жената не била неодамнешна. Нивната врска траела околу седум години, а во тој период имало чести конфликти меѓу нив. Според истите извори, наводниот напад што претходел на полициската интервенција не бил прв пат жената да биде нападната.

Станот во кој живеела жената наводно го купил Дорин Јоница. Според изворите, генералот сакал жената со која бил во врска да живее во негова близина, поради што го купил станот недалеку од куќата каде што живеел со сопругата.

Сепак, во семејството, купувањето на станот било претставено како инвестиција наменета за иднината на двајцата генерали и децата на неговата сопруга. Станот наводно им бил оставен на децата како наследство. Всушност, според изворите, имотот го користела жената со која генералот имал вонбрачна врска.

Генералот и жената се познавале неколку години, а според достапните информации, тие биле и колеги во Командата на здружените сили, структура на романската армија што Дорин Јоница ја водеше неколку години.

Се тврди и дека сопругата на генералот наводно знаела за неговата вонбрачна врска и дека двете жени се познавале.

Љубовницата го пријавила откако ја претепал

Вечерта на инцидентот, генералот наводно пристигнал во куќата на жената со семејниот автомобил, но, според изворите, тој не бил зад воланот.

Во 20:17 часот, жената се јавила на 112 и пријавила дека била нападната. Таа изјавила дека била удирана со тупаници и клоци.

Полициските службеници кои пристигнале на местото на настанот утврдиле дека жената е во опасна ситуација. Затоа, издале привремена заштитна наредба.

Според оваа наредба, на Дорин Јоница не му било дозволено да се приближи повеќе од 200 метри до својата сопруга во следните пет дена.

Потоа Дорин Јоница си го одзел животот.

Истрагата на надлежните органи треба да ги утврди сите околности под кои се случиле настаните, како и точниот редослед на настаните што претходеле на неговата смрт.

Новите информации укажуваат дека постоела долгогодишна врска помеѓу генералот и љубовницата, и дека проблемите и конфликтите меѓу нив траеле долго време. Сепак, конечната слика за случајот треба да ја даде истрагата на надлежните институции.

Тагови: Генерал љубовница

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер