Економија

Која економија беше најдобра во 2025 година?

Невработеноста останува ниска речиси насекаде. Берзите забележаа уште една година со солидни добивки. Единствената вистинска грижа е инфлацијата. Во земјите од ОЕЦД таа сè уште е над целта од 2% што ја поставуваат централните банки.

Економист - Лондон

Можеше да биде многу полошо. Во април, кога претседателот Доналд Трамп ја започна трговската војна, инвеститорите и многу економисти се подготвуваа за остра глобална рецесија. На крајот, глобалниот БДП веројатно ќе порасне за околу 3 отсто оваа година, исто како и лани.

Невработеноста останува ниска речиси насекаде. Берзите забележаа уште една година со солидни добивки. Единствената вистинска грижа е инфлацијата. Во земјите од ОЕЦД таа сè уште е над целта од 2% што ја поставуваат централните банки.

Оваа збирно постигнување крие големи разлики. Затоа, по петти пат по ред, Економист (The Economist) ја бара „економијата на годината“.

Собравме податоци за пет показатели — инфлација, „ширина на инфлацијата“, БДП, вработување и перформанси на берзата — за 36 претежно богати земји. Ги рангиравме според тоа колку добро поминале на секој показател, создавајќи вкупен резултат за економскиот успех во 2025 година. Табелата подолу ги покажува позициите.

Уште една добра економска вест за јужна Европа. По минатогодишната победа на Шпанија, овој пат на првото место е Португалија. Во 2025 година таа комбинираше силен раст на БДП, ниска инфлација и растечка берза. Други членки на еврозоната што се мачеа во 2010-тите, вклучувајќи ги Грција (најголемиот победник во 2022 и 2023) и Шпанија, исто така се близу до врвот. Израел продолжи со силното закрепнување од хаосот во 2023 година. Ирска само за малку го пропушти првото место.

Оние кои заостануваат, пак, се главно од Северна Европа. На дното се туркаат Естонија, Финска и Словачка. Германија постигнува малку подобри резултати од претходните години, но сѐ уште не е добра. Истото важи и за Британија. Франција, и покрај својот политички хаос, постигнува прилично добри резултати. Преку Атлантикот, САД се рангира само во средината — и минува полошо од Италија. Нејзиниот пазар на труд е силен, но не спектакуларен. Релативно високата инфлација го повлекува надолу целокупниот резултат на САД.

Всушност, нашиот прв показател е базичната инфлација (core inflation), која ги исклучува цените на храната и енергијата бидејќи тие се нестабилни. Една земја постигнува подобар резултат на нашето рангирање колку што нејзината годишна стапка е поблиску до 2%, што е типична цел за централните банкари. Инфлацијата во Турција е сѐ уште милји надвор од она што се среќава насекаде на друго место, поради лудата економска политика на нејзиниот претседател, Реџеп Тајип Ердоган. Естонија е втора најлоша, со основна инфлација од речиси 7% во третиот квартал на 2025 година, бидејќи сѐ уште се опоравува од огромниот енергетски шок од 2022 година. Многу други земји имаат свои сопствени потешкотии. Основната стапка на инфлација во Британија е пониска отколку што беше во овој период лани. Но, со 4%, таа е сѐ уште далеку над нивото каде што би сакала да биде Банката на Англија.

Во некои земји основната инфлација е премногу ниска. Тука спаѓа и Шведска, каде што таа е речиси непостоечка. За многу домаќинства, кои се уморни по четири години нагло растечки цени, тоа можеби звучи прекрасно. Сепак, во такво сценарио економистите се загрижени за дефлација, која го обесхрабрува трошењето и го зголемува реалниот должнички товар. Подобро е да се има малку инфлација отколку воопшто да ја нема. Група други земји, вклучувајќи ги Финска и Швајцарија, имаат слично анемични податоци (читања). Јапонија има повисока инфлација отколку во 2010-тите, но ништо слично на прегревањето забележано на друго место.

„Ширината на инфлацијата“ (Inflation breadth) раскажува слична приказна. Таа го следи уделот на артикли во потрошувачката кошничка каде што цените растат за повеќе од 2% годишно. Во некои земји таа скокна, вклучувајќи ја и Америка, можеби како резултат на агресивната фискална политика. Дури и денес, цената на повеќе од 85% од артиклите во потрошувачките кошнички на Австралијците расте за повеќе од 2% годишно.

Што е со растот и работните места — другите работи за кои гласачите длабоко се грижат? Тука, Португалија се истакнува. Туризмот доживеа бум, додека многу богати странци се преселуваат во земјата за да ги искористат ниските даночни стапки. Растот на БДП е далеку над европскиот просек. Чешката Република и Колумбија бележат пристојни зголемувања и на производството и на вработеноста, туркајќи ги во горната третина од нашето рангирање. Наспроти тоа, Јужна Кореја губи работни места. Норвешка, која е во голема мера изложена на суровини и бродски превоз, се бореше со забавувањето на глобалната трговија.

Во третото тромесечје оваа година Ирска забележа годишен раст на БДП од над 12% — што е спектакуларно, но и погрешно. Многуте големи мултинационални компании што ги евидентираат профитите во Ирска ги искривуваат националните сметки на земјата. Ирските економисти преферираат да ја користат „модифицираната вкупна домашна побарувачка“, што ја објавува националниот завод за статистика и ги отстранува повеќето од овие искривувања, па ние го користевме истиот показател.

Берзите го заокружуваат нашиот преглед. Можно е да очекувате американските акции да бидат убедливи победници. Мешутоа, добивките на цените на акциите се само солидни. Нивните високи нивоа главно ја одразуваат успешноста од претходните години. Франција е слично просечна, при што акциите на нејзината највредна компанија, LVMH, стагнираат. Во однос на овој показател никој не е полош од Данска. Во изминатата година цената на акциите на Ново Нордиск, производителот на Оземпик (Ozempic), падна за 60%, откако компанијата ја загуби водечката позиција на пазарот на лекови за слабеење.

За одлични приноси од берзата, погледнете на друго место. Иако чешките и јужнокорејските фирми добро се снаоѓаа во 2025 година, никаде не се снаоѓа подобро (во однос на локалната валута) од Израел. Во изминатата година, цената на акциите на највредната котирана компанија во земјата, Банка Леуми, се зголеми за околу 70 отсто. Португалските инвеститори исто така се снаоѓаа добро, при што берзата порасна за повеќе од 20 отсто во 2025 година. Може да има уште повеќе во иднина. Според нашите пресметки, берзата на земјата што ја номинираме за „економија на годината“ се зголемува во просек за 20 отсто во следната година. Ние не даваме инвестициски совети, но…

Тагови: економијата

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Судбина

Генерал ѝ купил стан на љубовницата блиску до куќата каде што живеел со сопругата- го пронашле со куршум во глава (ВИДЕО)

Се појавуваат нови информации во случајот со генералот Дорин Јоница, кој си го одзеде животот по конфликт со жената со која наводно имал вонбрачна врска.

Двајцата, според изворите, биле заедно околу седум години, а жената живеела во стан што генералот наводно го купил од семејството на војник.

Според информациите добиени од изворите, врската меѓу генералот и жената не била неодамнешна. Нивната врска траела околу седум години, а во тој период имало чести конфликти меѓу нив. Според истите извори, наводниот напад што претходел на полициската интервенција не бил прв пат жената да биде нападната.

Станот во кој живеела жената наводно го купил Дорин Јоница. Според изворите, генералот сакал жената со која бил во врска да живее во негова близина, поради што го купил станот недалеку од куќата каде што живеел со сопругата.

Сепак, во семејството, купувањето на станот било претставено како инвестиција наменета за иднината на двајцата генерали и децата на неговата сопруга. Станот наводно им бил оставен на децата како наследство. Всушност, според изворите, имотот го користела жената со која генералот имал вонбрачна врска.

Генералот и жената се познавале неколку години, а според достапните информации, тие биле и колеги во Командата на здружените сили, структура на романската армија што Дорин Јоница ја водеше неколку години.

Се тврди и дека сопругата на генералот наводно знаела за неговата вонбрачна врска и дека двете жени се познавале.

Љубовницата го пријавила откако ја претепал

Вечерта на инцидентот, генералот наводно пристигнал во куќата на жената со семејниот автомобил, но, според изворите, тој не бил зад воланот.

Во 20:17 часот, жената се јавила на 112 и пријавила дека била нападната. Таа изјавила дека била удирана со тупаници и клоци.

View this post on Instagram

A post shared by Observator News (@observatorantena1)

Полициските службеници кои пристигнале на местото на настанот утврдиле дека жената е во опасна ситуација. Затоа, издале привремена заштитна наредба.

Според оваа наредба, на Дорин Јоница не му било дозволено да се приближи повеќе од 200 метри до својата сопруга во следните пет дена.

Потоа Дорин Јоница си го одзел животот.

Истрагата на надлежните органи треба да ги утврди сите околности под кои се случиле настаните, како и точниот редослед на настаните што претходеле на неговата смрт.

Новите информации укажуваат дека постоела долгогодишна врска помеѓу генералот и љубовницата, и дека проблемите и конфликтите меѓу нив траеле долго време. Сепак, конечната слика за случајот треба да ја даде истрагата на надлежните институции.

Тагови: Генерал љубовница

Забава

Секси рекламата на Сидни Свини предизвика критики, таа одговори со фотографии (ВИДЕО)

Актерката Сидни Свини одговори на критиките за нејзината нова кампања за Новиг, платформа за спортски предвидувања и обложување.

Во видеото и фотографиите со спортска тематика, Свини позира гола и ги покрива интимните делови од телото со спортски реквизити, вклучувајќи топки и друга спортска опрема. Кампањата предизвика бројни реакции, а особено беше критикувана од спортистките.

Спортистките ја критикуваа кампањата

Кампањата беше претставена на 9 септември, а не беше критикувана само од корисниците на социјалните мрежи. Голем број спортистки се огласија и веруваат дека женските спортови се непотребно сексуализирани. Британската атлетичарка Ејми Хант по својот настап на Светското првенство во атлетика изјави: „Сидни Свини, вака изгледа женскиот спорт!“

View this post on Instagram

A post shared by Brianna Throssell (@briannathrossell)

Американската гимнастичарка Грејси Крамер објави видео на Инстаграм со пораката: „Не знам што направи Сидни Свини, но вака изгледа жена во спортот“. Австралискиот голман на хокеј на трева, Џок Бартрам, исто така се огласи, велејќи дека е разочарана од сексуализацијата на женските спортови.

„Во време кога се чини дека женскиот спорт конечно се цени поради талентот и вештината, а не поради сексуализацијата на жените, оваа нова реклама за Сидни Свини е целосен промашување“, рече таа.

View this post on Instagram

A post shared by Sydney Sweeney (@sydney_sweeney)

Сидни одговори со фотографии од други спортистки

Свини одговори на критиките со објави на нејзината приказна на Инстаграм. Таа сподели голи фотографии од претходни уреднички статии на познати спортистки, вклучувајќи ги Серена Вилијамс, Ронда Раузи, Сју Берд, Меган Рапино и Каролин Возњацки.

Таа објави и слични фотографии од машки спортисти, вклучувајќи ги Мајлс Гарет, Роб Гронковски, Карл-Ентони Таунс и Џејсон Келс. Со тоа, без директно да коментира за критичарите, таа истакна дека голите фотографии на спортисти и спортистки не се новина.

View this post on Instagram

A post shared by Sydney Sweeney (@sydney_sweeney)

Зошто се согласила на кампањата?

Основачот и извршен директор на Новиг, Џејкоб Фортински, за „Фронт офис спортс“ изјави дека Свини бил привлечен од платформата токму поради нејзиниот фокус на спортот. Според него, актерката му рекла: „Не се чувствувам удобно на други платформи кои нудат облози за тоа каква боја на долна облека ќе носам. Има нешто чисто во спортот.“

Свини, исто така, објасни дека ја замислувала кампањата како забавна и разиграна. „Концептот е едноставен: отстранете го целиот непотребен шум и фокусирајте се исклучиво на спортот. Кампањата ја оживува таа идеја со самодоверба, хумор и допир на разиграност“, рече таа. Свини не е само лицето на Новиго. Таа има сопственички удел во компанијата и е нејзин стратешки партнер.

Тагови: Сидни Свини

Европа

Криминален клан од БиХ дневно заработува по 25.000 евра- прават пустош низ Париз, децата им се викаат Диор и Ал Капоне

Седум члена на семејството Хамидовиќ, по потекло од Босна и Херцеговина, треба да се појават пред Кривичниот суд во Париз од 15 до 23 септември под обвинение за организирање мрежа на малолетни џепчии.

Според француските истражители, најмалку 50 малолетници, на возраст меѓу 10 и 18 години, наводно биле вклучени во мрежата, која дејствувала на популарни локации како што се Дизниленд, париското метро и областа на аеродромот Роаси, пишува Аваз.

Истражителите тврдат дека групата заработувала до 25.000 евра дневно, додека жени, девојчиња и деца наводно биле подложени на закани и насилство доколку не украле однапред одредени суми.

Обвинетите се товарат за кражба во организирана група, перење пари, заговор за извршување кривични дела и трговија со луѓе.

Меѓу нив е и Роберто Џуниор Хамидовиќ (22), познат по прекарот Гони, кој е во притвор во Нантер две години.

Француските истражители се сомневаат дека тој играл улога на еден вид менаџер, односно дека ја контролирал работата на младите џепчии во име на својот татко, Роберт Хамидовиќ, за кого се сомневаат дека бил водач на криминалната мрежа.

Според францускиот весник „Ле Монд“, името Хамидовиќ не се однесува само на едно семејство, туку на поширока криминална организација чии фракции се менувале по браковите, апсењата и конфликтите околу територијата.

Истражителите велат дека девојките и младите жени наводно биле „купувани“ за неколку илјади евра, по што, како што се сомнева, биле принудени да крадат за семејството, пишува

Целта биле туристите

Според истрагата, малолетните џепчии избирале места каде што се собираат голем број туристи.

Тие биле особено фокусирани на Дизниленд, париското метро и областа на аеродромот Роаси, а туристите им биле интересни бидејќи често имале готовина со себе и го познавале градот помалку добро.

Француските истражители тврдат дека мрежата работела според строга семејна хиерархија, при што мажите ги контролирале парите и одредувале колку секое девојче или дете требало да украде.

За време на истрагата, полицијата со месеци ги прислушкувала телефонските разговори на членовите на семејството. Според француските медиуми, на снимките се евидентирани и смртни закани и насилство врз жени и деца кои не носеле доволно пари.

Наводно, една од жените им рекла на истражителите дека била удрена со чекан откако се обидела да ги извлече своите деца од мрежата, додека друга тврдела дека се плашела дека ќе биде избричена и злоупотребена ако проговори.

Во еден случај, осомничениот бил уапсен во Париз, според истрагата, додека физички злоупотребувал 13-годишно девојче, кое наводно го казнил затоа што не украл одредена сума пари.

Истражителите се сомневаат дека Роберто Хамидовиќ и неговата сопруга стекнале имот во вредност од речиси два милиони евра, додека дел од парите наводно биле скриени во странство.

Семејството, според француските медиуми, било познато и по својот раскошен начин на живот. Членовите возеле Порше, носеле скапа облека и организирале големи забави каде што се фалеле со купишта банкноти.

Истражителите, исто така, посветија посебно внимание на имињата што некои членови на семејството им ги дале на своите деца, како што се Диор и Ал Капоне, што француските медиуми ги поврзаа со нивната склоност кон луксузни брендови и криминална симболика.

Роберто Хамидовиќ негира дека водел каква било криминална мрежа. Тој тврди дека бил вмешан во препродажба на половни автомобили.

Кривичниот суд во Париз ќе одлучи дали обвиненијата се основани и дали членовите на семејството се виновни.

Тагови: Ал Капоне Париз