Живот

Истражување: Светските езера се загрозени од ширење на големи инвазивни животни

Светските слатководни езера се сè повеќе загрозени од ширењето на десетици инвазивни видови на големи животни, покажува првата глобална проценка за овој проблем.

Од нилски коњи во Колумбија до кајмани со очила во Кина, истражувачи во Берлин идентификувале вкупно 93 видови слатководна „мегафауна“ кои биле внесени надвор од нивниот природен ареал и сега му нанесуваат штета на кревкиот екосистем на новите живеалишта.

Ова претставува речиси половина – 43 проценти – од вкупно 216 видови опфатени со истражувањето, кое се однесува на нововнесени животни со тежина од 30 килограми или повеќе, соопшти Институтот „Лајбниц“ за екологија на слатководни води и рибарство во внатрешни води (IGB) во студијата објавена во научното списание „One Earth“.

Ваквите внесувања на видови влијаат врз 142 држави и региони на сите континенти, освен Антарктикот, наведува истражувачкиот тим, посочува германската агенција ДПА.

САД имаат најголем број внесени слатководни видови мегафауна – 52, по што следуваат Кина (28), Канада (23), Русија (19) и Белгија (18). Германија е веднаш зад нив со 17 такви инвазивни видови.

За разлика од помалите животни, кои често незабележано се пренесуваат во нови води – на пример закачени за трупови на бродови или пренесени од птици – големите видови најчесто намерно се внесуваат во нови подрачја, често поради претпоставени економски придобивки.

Според студијата, од 59 неавтохтони големи слатководни животни за кои се документирани одредени придобивки, дури 26 имаат и негативни последици – речиси половина. Тоа особено се однесува на големи рибни видови како крап, лососовидни риби и сом.

Истражувачите го наведуваат примерот со нилскиот костур (Lates niloticus) во езерото Викторија во Африка, каде што видот бил внесен во 1960-тите за поддршка на локалната рибарска индустрија.

Наместо тоа, брзото ширење на овие грабливци, кои можат да достигнат тежина до 200 килограми, довело до драматично намалување на популацијата на автохтони риби.

Многу рибари останале без средства за егзистенција, а според истражувачите, во околните заедници се зголемила хроничната неухранетост кај децата и мајките.

Покрај намалената безбедност на храната, студијата наведува и ризици во Европа од агресивни или отровни видови, штети врз имот и инфраструктура и опасности за здравјето на луѓето.

Во Германија и Франција се забележани повреди предизвикани од отровната паунска ража (Potamotrygon motoro), која е увезена од Јужна Америка и е популарна меѓу љубителите на аквариуми.

Лидерот на истражувањето, Фенгџи Хе, изјави дека штетните ефекти од внесувањето на големи слатководни животни – особено врз ранливите или маргинализирани локални заедници – често се сложени и бараат долгорочно набљудување за да се разбере нивниот вистински обем.

Според него, негативните последици врз локалното население во многу региони можеби се потценети во однос на потенцијалните економски придобивки.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Живот

Саудиска Арабија се откажува од плановите за градење на стадион за Светското првенство вреден 2,5 милијарди долари

Саудиска Арабија се откажа од плановите за изградба на стадион вреден 2,5 милијарди долари, кој требаше да биде еден од објектите за Светското првенство во фудбал во 2034 година.

Доцнењата во реализацијата на „Неом“ (Neom) – клучен државен проект – поттикнаа сомнежи за иднината на некои од најамбициозните планови на Кралството. Изградбата на стадионот е ставена во мирување, според податоците на „MEED Projects“, платформа што ги следи градежните проекти во регионот.

Платформата го класифицираше проектот како привремено суспендиран, без одреден датум за продолжување на работите. Стадионот требаше да биде лоциран на надморска височина од 350 метри, во рамките на комплексот „Неом“ долг 160 километри, и беше замислен како еден од најсовремените спортски објекти за турнирот.

Саудиска Арабија ја поднесе својата кандидатура за Светското првенство во фудбал во 2034 година, при што стадионот во Неом беше вклучен меѓу 15-те предложени локации. Според тогашните извештаи на MEED, стадионот требаше да има капацитет од 46.000 гледачи и да се гради како дел од проектот „The Line“.

Во декември 2024 година, ФИФА официјално ѝ го додели правото за домаќинство на турнирот на Саудиска Арабија. На настанот ќе учествуваат 48 национални репрезентации, а тоа ќе биде првпат првенството да се одржи целосно во рамките на една земја. Стопирањето на изградбата на стадионот покренува прашања за иднината на „The Line“, централниот елемент од планот „Визија 2030“ на престолонаследникот Мохамед бин Салман.

Овој план предвидува целосна економска трансформација на земјата преку низа футуристички мегапроекти. Јасир Ал-Румајан, гувернерот на Фондот за јавни инвестиции (PIF) – кој управува со Неом – во април изјави дека „The Line“ повеќе не е приоритет и не се смета за клучен проект пред 2030 година. Сепак, тој тогаш не потврди експлицитно дека некој дел од проектот е откажан.

Од друга страна, саудиското тело одговорно за организација на турнирот во 2034 година тврди дека реализацијата на клучните градежни проекти за настанот е веќе во тек, наведувајќи фотографии од работите на другите стадиони како доказ.

Одлуката е донесена неколку месеци откако беше запрена изградбата на „Мукаб“, масивен облакодер во форма на коцка, наменет да биде централен дел од новиот кварт Мураба во Ријад. Според достапните извештаи, PIF се префрла од екстремно скапи мегапроекти кон инвестиции за кои се очекува да донесат побрзи финансиски приноси.

Одлуката во врска со Неом се совпаѓа со растечките економски и безбедносни предизвици за Саудиска Арабија. Извозот на енергија е нарушен поради конфликтот во кој се вклучени САД и Израел против Иран, додека јеменските Хути често ја напаѓаат саудиската инфраструктура.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Трамп: „Гласањето во Америка е корумпирано“

Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, денес изјави дека гласањето во САД е корумпирано, особено кога брзината на утврдување на резултатите ќе се спореди со онаа во Бразил.

„125 милиони луѓе гласаа во првиот круг од претседателските избори во Бразил. Резултатите беа објавени кратко по затворањето на избирачките места – истиот ден“, напиша Трамп во објава на својата социјална мрежа „Трут“ (Truth).

„Во Детроит, Филаделфија, Калифорнија и во бројни други американски градови и сојузни држави, честопати се потребни недели за да се утврдат резултатите – односно да се пребројат – иако станува збор за значително помал број гласови.

Гласањето во Америка е корумпирано“, додаде американскиот претседател.

Десничарскиот кандидат на претседателските избори во Бразил, Флавио Болсонаро, и поранешниот претседател од левицата, Луис Инасио Лула да Силва, се пласираа во вториот круг од претседателските избори во Бразил, кој ќе се одржи на 25 октомври.

Тагови: Доналд Трамп

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

НБА

Видео: Магијата на Никола Јокиќ – феноменална асистенција од агол во агол

Кошаркарите на Денвер Нагетс синоќа загубија од Јута Џез со резултат 109:97 во натпревар од предсезоната во НБА.

Еден од најдобрите светски кошаркари во последните пет години, центарот на Денвер, Никола Јокиќ, одигра само 14 минути и забележа 3 поени, 3 скока и 7 асистенции, но за една од нив особено се зборува.

Додавањето преку целата одбрана е потег што Јокиќ го изведува речиси совршено, а овојпат се надмина себеси.

Тој упати додавање зад грб низ тројца одбранбени играчи поставени на основната линија и го пронајде осамениот Камерон Џонсон во десниот агол за шут за три поени.

NO-LOOK. CROSSCOURT. BEHIND-THE-BACK DIME. ARE YOU SERIOUS, JOKER 🤯 https://t.co/A5upVabWYw
— NBA (@NBA) October 4, 2026

Магија. Едноставно кажано.

Тагови: НБА Никола Јокиќ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.