Истражување: Светските езера се загрозени од ширење на големи инвазивни животни - Канал 5

Живот

Истражување: Светските езера се загрозени од ширење на големи инвазивни животни

Светските слатководни езера се сè повеќе загрозени од ширењето на десетици инвазивни видови на големи животни, покажува првата глобална проценка за овој проблем.

Истражување: Светските езера се загрозени од ширење на големи инвазивни животни

Од нилски коњи во Колумбија до кајмани со очила во Кина, истражувачи во Берлин идентификувале вкупно 93 видови слатководна „мегафауна“ кои биле внесени надвор од нивниот природен ареал и сега му нанесуваат штета на кревкиот екосистем на новите живеалишта.

Ова претставува речиси половина – 43 проценти – од вкупно 216 видови опфатени со истражувањето, кое се однесува на нововнесени животни со тежина од 30 килограми или повеќе, соопшти Институтот „Лајбниц“ за екологија на слатководни води и рибарство во внатрешни води (IGB) во студијата објавена во научното списание „One Earth“.

Ваквите внесувања на видови влијаат врз 142 држави и региони на сите континенти, освен Антарктикот, наведува истражувачкиот тим, посочува германската агенција ДПА.

САД имаат најголем број внесени слатководни видови мегафауна – 52, по што следуваат Кина (28), Канада (23), Русија (19) и Белгија (18). Германија е веднаш зад нив со 17 такви инвазивни видови.

За разлика од помалите животни, кои често незабележано се пренесуваат во нови води – на пример закачени за трупови на бродови или пренесени од птици – големите видови најчесто намерно се внесуваат во нови подрачја, често поради претпоставени економски придобивки.

Според студијата, од 59 неавтохтони големи слатководни животни за кои се документирани одредени придобивки, дури 26 имаат и негативни последици – речиси половина. Тоа особено се однесува на големи рибни видови како крап, лососовидни риби и сом.

Истражувачите го наведуваат примерот со нилскиот костур (Lates niloticus) во езерото Викторија во Африка, каде што видот бил внесен во 1960-тите за поддршка на локалната рибарска индустрија.

Наместо тоа, брзото ширење на овие грабливци, кои можат да достигнат тежина до 200 килограми, довело до драматично намалување на популацијата на автохтони риби.

Многу рибари останале без средства за егзистенција, а според истражувачите, во околните заедници се зголемила хроничната неухранетост кај децата и мајките.

Покрај намалената безбедност на храната, студијата наведува и ризици во Европа од агресивни или отровни видови, штети врз имот и инфраструктура и опасности за здравјето на луѓето.

Во Германија и Франција се забележани повреди предизвикани од отровната паунска ража (Potamotrygon motoro), која е увезена од Јужна Америка и е популарна меѓу љубителите на аквариуми.

Лидерот на истражувањето, Фенгџи Хе, изјави дека штетните ефекти од внесувањето на големи слатководни животни – особено врз ранливите или маргинализирани локални заедници – често се сложени и бараат долгорочно набљудување за да се разбере нивниот вистински обем.

Според него, негативните последици врз локалното население во многу региони можеби се потценети во однос на потенцијалните економски придобивки.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Шоу биз

Актери во Белград ја прекинаа претставата по победата на студентите: „Луѓе, готово е!“

Синоќа, изведбата на претставата „Ода на радоста“ во белградскиот театар „Ателје 212“ беше прекината откако актерите дознаа за победата на студентската листа на парламентарните избори во Србија. 

Актери во Белград ја прекинаа претставата по победата на студентите: „Луѓе, готово е!“

Од сцената одекна извикот: „Луѓе, готово е!“, по што и актерите и публиката започнаа со славење.

Актерка сподели снимка од прославата

Актерката Тамара Драгичевиќ на Инстаграм сподели снимка од тој момент.

„А ова е моментот за време на претставата кога дознавме дека победивме – едвај стоевме на нозе“, напиша таа покрај видеото.

Таа додаде дека актерите требало да ја одиграат претставата таа вечер, но настанот се претворил во голема прослава. Драгичевиќ исто така укажа на симболиката на насловот на претставата, „Ода на радоста“, кој таа вечер доби посебно значење.

Вучиќ го призна поразот

За потсетување, студентската листа „Студентите победуваат“ извојува победа на вонредните парламентарни избори во Србија, освојувајќи 52,54 отсто од гласовите, додека листата „Обединета Србија“ на Александар Вучиќ доби 39,29 отсто.

Во своето обраќање до јавноста, Вучиќ го призна поразот. За загубата ги обвини медиумите и „американската длабока држава“. По признавањето на поразот, граѓани ширум Србија излегоа на улиците за да слават до доцна во ноќта.

Тагови: актерите Белград

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Лула Да Силва со пресврт до победа на претседателските избори во Бразил, противкандидатот Болсонаро најави оспорување на резултатите

Заостануваше со над 2 милиони гласови во првиот, победи со предност од 4,5 милиони во вториот круг, Луис Инасио Лула да Силва со историски пресрврт на претседателските избори во Бразил дојде до вториот последователен мандат. 

Лула Да Силва со пресврт до победа на претседателските избори во Бразил, противкандидатот Болсонаро најави оспорување на резултатите

Кандидатот на левичарската работничка партија, победата, во која освои 51,79% од гласовите ја оцени како пораз на лагите и одбрана на демократијата. Противкандидатот од десничарската конзервативна партија Флавио Болсонаро, кој освои 48% од гласовите, одби да признае пораз и најави дека ќе бара поништување на резултатите, повикувајќи се на одлуката од Врховниот суд со која времето на за гласање беше продолжено за два часа. Лула Да Силва по резултатот на овие избори освои, четврти, историски мандат, односно втор последователен.

YouTube video

Тагови: Бразил

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Здравје

Министерството за здравство обезбедува континуитет во снабдувањето со сензори за гликемија

МЗ ја проширува достапноста на современата терапија за лицата со дијабетес.

Министерството за здравство обезбедува континуитет во снабдувањето со сензори за гликемија

Министерството за здравство континуирано работи на унапредување на грижата за лицата со дијабетес, преку обезбедување современа терапија, медицински помагала и подобри услови за следење и контролирање на болеста.

Со последната јавна набавка, сензори за следење гликемија се обезбедени за 800 лица со дијабетес тип 1, согласно Програмата за дијабетес и заклучоците на националната комисија за дијабетес. Јавната набавка, склучена во април, годинава, важи до април 2028 година. Со последната јавна набавка е обезбедена современа инсулинска и антидијабетична терапија со зголемени количини.

Во тек на мај и јуни, годинава, е извршена и замена на сите трансмитери согласно протоколот, а на пациентите вклучени во Програмата им се распределени количини на сензори за шестмесечен период, односно до декември 2026 година. Пациентите ги подигнуваат сензорите во инсулинските аптеки, согласно утврдениот режим.

Со сензори се опфатени лицата со дијабетес тип 1 до 25-годишна возраст, бремени жени со дијабетес тип 1, слепи лица со дијабетес тип 1, како и лица со дијабетес тип 1 кои имаат најтешки компликации и коморбидитети.

На овој начин, согласно расположливите буџетски средства, приоритетно се опфатени најранливите категории пациенти за да се обезбеди континуирано следење на нивото на гликемија и подобро управување со болеста.

Потсетуваме дека сензорите за континуирано следење на гликемијата првпат беа обезбедени во 2023 година за 650 пациенти, додека со јавната набавка во 2026 година бројот на опфатени лица е зголемен на 800.

Министерството за здравство останува отворено за комуникација со пациентските организации и ќе продолжи со напорите за подобрување на грижата за лицата со дијабетес.

Тагови: министерство за здравство

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер