Здравје

Испитани илјадници примероци – ниту еден не потврдил дека милениците шират Ковид-19

Наместо да стравуваат и да паничат, сопствениците да уживаат во друштвото на своите миленичиња, посебно во овој период на самоизолација и седење дома. Кучињата и мачките не пренесуваат коронавирус.

Барем така покажуваат досегашните истражувања, вели науката.

На сопствениците кои имаат Ковид-19 им се порачува да го ограничат контактот со своето куче или маче, да не го бакнуваат и да не споделуваат храна со него. Да ангажираат друг член од семејството да се грижи за миленикот, а ако нема кој, заболениот сопственик да ги мие рацете пред и по секоја интеракција со кучето или мачето. Дополнително, ако е можно, да носи и маска за лице. Ова е мерка на претпазливост заради здравјето на животното, додека не се дознаат повеќе информации за вирусот.

– Во светот, но и кај нас се појавија многу заблуди и погрешни информации дека миленичињата би можеле да шират Ковид-19 или дека можат да заболат од овој вирус. Има и многу непознаници – како сопствениците да се однесуваат кон своите миленици кога се во самоизолација, карантин или се инфицирани од вирусот САРС-Ков-2. Но, нема докази дека Ковид-19 може да се пренесе од домашни миленици. Меѓународниот снабдувач за ветеринарна дијагностика и софтвер „IDEXX Laboratories" на 13 март објави дека досега испитал илјадници примероци од кучиња и мачки при валидацијата на новиот систем за ветеринарно тестирање за САРС-Ков-2 (вирус на Ковид-19) и притоа не утврдил ниту еден позитивен резултат, што потврдува дека домашните миленици не ја пренесуваат болеста Ковид-19, вели за МИА претседателот на Ветеринарната комора на Република Македонија, Томислав Николовски.

И според Светската организација за здравје на животните, нема докази дека домашните миленици можат да ја шират болеста или дека може да заболат. Сегашното ширење на Ковид-19 е резултат на пренос на инфекцијата од „човек на човек". Затоа, потенцира претседателот на Комората, не постои оправдување во преземањето мерки против домашните миленици што можат да ја загрозат нивната благосостојба.

– Од Светската ветеринарна асоцијација за мали животни (WSAVA) изразуваат загриженост од извештаите дека многу животни низ светот се напуштени, убиени или однесени во засолништа, зашто нивните сопственици се плашат дека нивните миленици можат да бидат носители на вирусот, иако тоа не е поткрепено со докази. Покрај страдањата што им се предизвикуваат на засегнатите животни, нивните сопственици исто така ќе престанат да имаат корист од сите позитивни аспекти на сопственик на домашно милениче, што е уште поважно зашто многумина од нас сега треба да ги ограничат контактите со други луѓе. WSAVA ги повикува сопствениците на миленичиња да не паничат и, наместо тоа, да продолжат да се грижат за своите домашни миленици и да уживаат во нивното друштво, истакнува Николовски.

Според него, во тешките периоди, како овој со кој се соочуваме денес, миленичињата можат да играат многу позитивна улога, обезбедувајќи придружба на луѓето во самоизолација и оние кои се осамени.

– Научниот комитет и Комитетот за „Едно здравје" на WSAVA им препорачува на сопствениците да ги чуваат своите домашни миленици со нив доколку се во самоизолација или карантин, да одржуваат добри хигиенски практики, вклучително и миење на рацете при интеракција со нивните миленици, да организираат грижа за какви било домашни миленици што останале во домаќинство или кај пријатели кои треба да бидат хоспитализирани и веднаш да контактираат со нивниот ветеринар доколку имаат прашања или проблеми, вели Николовски.

Препораките, пак, за сопствениците на домашни миленици кои имаат Ковид-19 се поинакви.

– Чувајте ги мачките во своите домови (затворен простор), а ако е можно, обидете се да договорите некој друг да ги шета вашите кучиња, внимавајќи лицето што ги шета да го ограничи секој контакт со вашето куче и бидете сигурни дека практикува добра хигиенска пракса. Ова е за да се намали веројатноста вашето домашно милениче да ја шири болеста преку загадената животната средина, преку неговото крзно (иако досега не е докажано дека постои случај на пренос на вирусот од куче на човек). Ако вашето домашно милениче покажува некакви клинички знаци, прво информирајте се телефонски кај вашиот ветеринар, не го носете непотребно во амбуланта. Ако миленичето бара итен третман, повикајте го вашиот ветеринар за натамошен совет. Не го носете миленичето на хируршки третман, освен ако вашиот ветеринар не ве упати. Можеби ќе треба да договорите некој друг да го транспортира на лекување, порачува научниот тим на Светската ветеринарна асоцијација за мали животни./МИА.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Наука

Големо откритие во Босна и Херцеговина: Пронајден нов вид на човечка рипка

Новите истражувања покажаа дека човечката рипка не е еден вид, туку дека постојат девет вида. Меѓу нив е и босанската човечка риба од Краина.

Човечката рипка , еден од најпознатите жители на подземните води на Динарскиот карст, со децении се сметаше за единствен вид.

Сепак, новите меѓународни истражувања покажауваат дека зад тековното име *Proteus anguinus* всушност се кријат дури девет различни видови.

Три од нив се сосема нови за науката, а меѓу нив е и босанската човечка рипка (*Proteus bosniensis*), чие издвојување како посебен вид е од особено значење за Босна и Херцеговина.

Во истражувањето, објавено во списанието *Amphibia-Reptilia*, учествувале и босанските биолози Емина Шуње од Природно-математичкиот факултет при Универзитетот во Сараево и Аднан Зимиќ од Националниот музеј на Босна и Херцеговина.

*Proteus bosniensis* е поврзан со подземните водни системи на Краина, особено со областа под планината Грмеч во Босна и Херцеговина.

Како и другите единки од видот „човечка рипка“, тој го поминува поголемиот дел од својот живот во целосна темнина на подземните води. Поради тоа, многу е тешко да се истражи неговата распространетост и прецизно да се утврди големината на популацијата.

Важно е да се напомене дека тоа не значи оти животното е тукушто откриено.

„Човечката рипка“ во областа на Краина е позната со децении, но дури современите истражувања потврдиле дека таа претставува посебен вид – *Proteus bosniensis*.

Покрај босанската „човечка рипка“, на територијата на Босна и Херцеговина живее уште еден вид, *Proteus carrarae*, кој е поврзан со подземните води на херцеговскиот карст.

„Човечките рипки“ се многу слични меѓу себе. Имаат издолжено тело, закржлавени очи и бледа кожа, а животот во целосна темнина го обликувал нивниот изглед.

Поради големата сличност, било речиси невозможно да се утврди колку различни еволутивни линии се кријат зад името *Proteus anguinus* врз основа само на надворешните карактеристики.

Современите генетски и морфолошки анализи покажаа дека некои од овие лози еволуирале независно во текот на милиони години. Иако по изглед се речиси идентични, тие претставуваат различни видови.

Според тоа, *Proteus bosniensis* е пример за таканаречената криптична разновидност – појава при која различни видови изгледаат толку слично, што нивните разлики долго време остануваат незабележани.

Балкан

Неофицијално: Уапсени тројца хрватски државјани и една странска државјанка поради подметнување пожар во Хрватска

Четири лица се уапсени на поширокото подрачје на Бенковац под сомнение дека се поврзани со подметнување пожар, соопшти денеска Полициската управа на Задар ,Хрватска.

Полицијата интервенирала откако граѓаните пријавија сомнителни активности синоќа, по 20 часот.

Полицијата брзо го лоцирала и го запрела возилото во кое се наоѓале осомничените.

Сите четири лица биле одведени во службени простории на криминалистичка обработка, со цел да се утврдат околностите на нивното движење и евентуалната поврзаност со пожарите во областа на Задар.

Како што неофицијално дознава хрватскиот RTL, уапсени се тројца хрватски државјани и еден странски државјанин.

Наводно, брачен пар ги забележал во близина на Раштевиќ, недалеку од Бенковац, токму додека палеле оган, по што веднаш ја повикале полицијата.

Истражителите се сомневаат дека четворицата можеби се поврзани со неколку пожари што избувнале во тој крај во изминатите денови. И HRT известува дека, според нивните неофицијални информации, станува збор за хрватски државјани.

Македонија

Спасен маж скршеници на двете нозе на Пелистер

Центарот за управување со кризи информира дека денеска во 12:04 часот била примена пријава за лице кое се наоѓало над Мало Езеро, под антените на Пелистер. Повредениот се здобил со скршеници на двете потколеници и бил свесен

Спасувачките екипи од неколку институции успешно извлекле повредено лице од непристапен терен на Пелистер, откако преку бројот 112 била пријавена несреќата.

Центарот за управување со кризи информира дека денеска во 12:04 часот била примена пријава за лице кое се наоѓало над Мало Езеро, под антените на Пелистер. Повредениот се здобил со скршеници на двете потколеници и бил свесен, но при движењето имал и крварење.

По пријавата биле известени Итната медицинска помош, СВР Битола, Дирекцијата за заштита и спасување, Територијалната противпожарна единица Битола и Националниот парк „Пелистер“.

Екипа на ДЗС Битола веднаш се упатила кон повредениот, а ренџерската служба на Националниот парк „Пелистер“ била активирана за помош при интервенцијата. Поради тешко пристапниот терен била побарана и воздушна поддршка, но во меѓувреме екипата на ДЗС успеала да стигне до повредениот и со теренско возило да започне неговиот транспорт.

Во 13:45 часот екипите на ДЗС Битола и Националниот парк „Пелистер“ се пресретнале кај месноста Ловечка куќа, каде што лекар од Итната медицинска помош му укажал медицинска помош на повредениот.

Потоа лицето треба да биде пренесено до Инфоцентарот на Пелистер, каде што ќе го преземе екипа на Итната медицинска помош и ќе го транспортира до Клиничката болница во Битола за понатамошно лекување.