Особено од областа на психологијата, каде што термините „нарцис“, „гаслајтинг“ и „токсична позитивност“ станаа дел од секојдневниот говор. Но, иако изгледаат корисно и достапно, важно е да се разбере нивното ограничување и последиците од потенцијалната несоодветна употреба.

Што е популарна психологија?

Популарната психологија поедноставно ги претставува психолошките теории и концепти на пошироката јавност. Најчесто се појавува во книги за самопомош, магазини, содржини на социјалните медиуми и телевизиските емисии. Иако може да биде корисен вовед во психолошки теми, важно е да се биде свесен за нејзините ограничувања.

Нејзин главен проблем – претерано поедноставување на сложени проблеми

Менталното здравје е исклучително комплексна област. Еден од главните недостатоци на популарната психологија е сведување на сложените психолошки состојби на едноставни и честопати неточни дефиниции.

Стручните термини во психологијата имаат прецизно значење и се користат во контекст на дијагноза и третман. Дијагнозата се поставува со земање предвид на личната историја на пациентот, животните околности и поширокиот психолошки контекст. Кога овие термини се користат надвор од стручната рамка, доаѓа до погрешно толкување и погрешна проценка.

На пример, едно лице може да каже дека е „опсесивно-компулсивно“ само затоа што сака ред и чистота. Сепак, опсесивно-компулсивното нарушување е сериозна состојба што вклучува наметливи мисли и присилни дејства, честопати придружени со интензивен психолошки дистрес.

Ваквото користење на термините може да ја намали сериозноста на менталните нарушувања и да го отежне барањето соодветна помош.

2. Генерализации кои не важат за сите

Популарната психологија често се базира на генерализации кои не важат за сите.

На пример, тврдењето дека сите луѓе со анксиозност се плашат од неуспех не е точно. Анксиозноста може да се манифестира на многу различни начини: страв од јавно говорење, страв од височина или страв од медицински процедури. И покрај овие стравови, многу луѓе функционираат совршено нормално во секојдневниот живот.

3. Погрешни пораки и „брзи решенија“

Популарната психологија често промовира едноставни „рецепти за живот“, како што е идејата дека постојат неколку универзални правила за среќа или успех.

На пример, често се сугерира дека клучот до среќата е да се „размислува позитивно“. Сепак, овој пристап ги игнорира околностите од реалниот живот. Тешко е за лице кое се соочува со сиромаштија или основни егзистенцијални проблеми да ја види ситуацијата позитивно.

4. Погрешно разбирање на менталните нарушувања

Една од последиците од популарната психологија е создавањето лажни уверувања, како што е претпоставката дека луѓето со ментални нарушувања се склони кон насилство.

Истражувањата го покажуваат спротивното: луѓето со ментални попречености почесто се жртви отколку сторители на насилство. Исто така, погрешно е сфаќањето дека менталните нарушувања се неизлечиви или дека не се сериозни, што дополнително го комплицира пристапот до соодветна терапија.

5. Погрешно „дијагностицирање“ на секојдневното однесување

Популарната психологија често ги претвора нормалните однесувања во „дијагнози“. На пример:

оптимизмот се нарекува „токсична позитивност“

уредноста се означува како опсесивно-компулсивно нарушување

тремата пред интервју за работа станува „анксиозно нарушување“

тагата поради загуба може погрешно да се протолкува како ПТСН(посттрауматски стрес, кој, пак, се однесува на специфични реакции на трауматски настан).

Овој пристап може да доведе до погрешна перцепција за сопствената ментална состојба.

Зошто е важна внимателна и прецизна перспектива

Менталното здравје бара внимателно детално разбирање. Користењето термини од популарната психологија може да нè оддалечи од отворена дискусија за емоциите, реално разбирање на однесувањето и увид во сложеноста на човечката психа.

Негативни последици од популарната психологија

Некритичкото прифаќање на популарната психологија може да го отежни пристапот до стручна помош, да ги зајакне негативните стереотипи, да ги обесхрабри луѓето да бараат терапија и да доведе до самодијагноза и самолекување.

Ваквата пракса може да биде ризична и штетна за здравјето.

Како да се развие поздрав пристап?

Еден од првите чекори е да обрнете внимание на сопствениот начин на изразување во секојдневната комуникација. Размислете дали со користење на овие термини поедноставувате сериозни теми.

Исто така е важно да се проверат изворите на информации:

Ако некој совет изгледа премногу едноставен или „премногу добар за да биде вистинит“, постои голема веројатност дека не се базира на научни факти.

Популарната психологија може да биде корисен вовед во разбирањето на менталното здравје, но не може да ја замени професионалната проценка и терапијата, пишува e-klinika.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.