Здравје

Храна која го чува здравјето на мозокот

Овие 10 намирници се клучни за зачување на функциите на мозокот!

Тој управува со сите витални активности неопходни за организмот да преживее.

Мозокот е најважен и најкомплексен орган во човечкото тело. Тој управува со сите витални функции кои се неопходни за опстанок на организмот. Ги контролира нашите емоции, меморијата и сите други активности преку испраќање безброј сигнали од останатите делови на телото и надворешното опкружување. Мозокот нè прави свесни, емотивни и интелигентни суштества.

Човечкиот мозок е составен од околу 10 милијарди нервни клетки (неврони), кои се единствени во телото без способност да се регенерираат, освен невроните за мирис кои се обновуваат на секои два месеци. Затоа е исклучително важно да го зачуваме функционирањето на нашиот мозок, особено на постара возраст.

Бројни научни студии докажале дека следниве 10 намирници го штитат мозокот и неговите функции, а за тоа пишуваше и веб-страницата UnityPoint Health.

1. Јаткасти плодови и семиња

Јаткастите плодови, бадемите, оревите, кикиритките, индиските ореви, како и семките од сончоглед и тиква се храна за мозокот богата со протеини и омега масни киселини. Протеинот е втора по големина материја во мозокот, по водата, па затоа е важно мозокот да се храни со намирници богати со протеини кои им помагаат на невроните во мозокот да комуницираат меѓу себе преку невротрансмитерите сочинети од аминокиселини. Аминокиселините кои се наоѓаат во протеините, содржат омега 3 и омега 6 масни киселини кои нашето тело не ги произведува, па затоа мораме да ги внесуваме преку храната.

2. Лосос

Масните риби, како лососот, се богати со омега 3 масни киселини, особено со DHA (докозахексаеноинска киселина) која ја подобрува функцијата на мозокот. Се покажало дека поголемото внесување на оваа омега 3 масна киселина ја подобрува меморијата дури и кај пациентите со Алцхајмерова болест.

3. Грав

Гравот е богат со растителни влакна, витамини од групата Б и омега масни киселини. Влакната ни помагаат подолго време да останеме сити и постепено го ослободуваат шеќерот, помагајќи во концентрацијата и меморијата. Витамините Б помагаат да се конвертира хемиското соединение, хомоцистеин, во други важни хемиски соединенија за мозокот, како што е ацетилхолинот, кој помага во формирањето на нови сеќавања. И секако, омега масните киселини се неопходни за развој на мозокот.

4. Боровинки

Боровинките и другите темни бобинки се богати со антиоксиданси, кои го штитат организмот од слободните радикали, што ги прави одлична храна за мозокот. Тие исто така помагаат во борбата против дегенеративни промени во мозокот и го подобруваат невронското функционирањето и комуникација.

5. Зелен зеленчук

Темнозелениот зеленчук како кељ, спанаќ и брокула е богат со витамин Е, како и со фолати. Витаминот Е помага да се заштитат клеточните мембрани од слободните радикали кои ги напаѓаат клетките во нашето тело. Причини за настанување на слободните радикали се стресот, загадувањето, радијацијата и преработената храна.

6. Црвено вино и грозје

Црвеното вино не само што има добар вкус, туку и содржи ресвератрол, антиоксиданс кој помага за подобрување на протокот на крв во мозокот и поволно влијае на концентрацијата. Умереноста е клучна кога станува збор за консумирањето алкохол, вклучително и вино. Ресвератролот во виното доаѓа од лушпата на грозјето, па затоа е добро да се јаде грозје.

7. Темно чоколадо

Темното чоколадо содржи антиоксиданси кои го штитат организмот од слободните радикали. Тоа помага во подобрувањето на когнитивните функции на мозокот, меморијата и учењето.

8. Киноа

Киноата е богата со сложени јаглехидрати, железо и витамини од групата Б. Мозокот користи 20% од внесените јаглехидрати, кои обезбедуваат стабилно снабдување на енергијата потребна за нормално функционирање на мозокот. Железото помага за полесен транспорт на кислородот низ крвта и е важен за одржување на вниманието и концентрацијата.

9. Зелен чај

Зелениот чај исто така содржи антиоксиданси кои помагаат во заштитата на организмот од слободните радикали, штитејќи го на тој начин од болести.

10. Авокадо

Авокадото има кремаста структура и е богато со омега масни киселини, како и со витамин Е. Омега масните киселини се неопходни за раст на клетките и развој на мозокот, а витаминот Е помага во заштитата на клеточните мембрани од слободните радикали. Овој витамин ја забавува прогресијата на дегенеративните болести, како што е Алцхајмеровата болест.

Извор: srecna.republika.rs

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Рецепти

„Гответе со Дракче“ - Пилешко во соја сос

Во четврток (28.05.2026) во емисијата гостин ни бeше Андријана Ади Костадиновски

Состојки за денешниот рецепт:

250 гр. пилешки стек

1 морков

1 тиквичка

1 главица кромид

1 страк праз

200 гр. шампињони

3 лажици соја сос

малку буковка

малку сусам

масло

сол и др. зачини по избор

Погледнете како се подготвува овој рецепт:

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Економија

УЈП ја започнува третата фаза од проектот е-фактура!

Во првата фаза се тестираше интеграцијата на ЕРП системите на компаниите со системот е-Фактура.

Стартува третата фаза од проектот е-Фактура, во рамки на која Управата за јавни приходи овозможува тестирање на системот е-Фактура преку веб апликација, со цел компаниите да добијат пристап до практична тест околина за електронска размена на фактури.

Во првата фаза се тестираше интеграцијата на ЕРП системите на компаниите со системот е-Фактура.

Во втората фаза се додадени API сервиси за преземање, прифаќање, одбивање и сторнирање на е-Фактура и се овозможи тестирање на повеќе даночни индикатори. Со овие измени се промени структурата на API повиците и JSON форматот, поради што компаниите повторно ги прилагодија своите системи согласно новите спецификации објавени на https://efakturawiki.ujp.gov.mk

Во третата фаза, се преминува на веб апликација, преку која секоја компанија – мала, средна или голема, може едноставно да тестира креирање на документ, испраќање, прифаќање, одбивање и сторнирање. Апликацијата овозможува тестирање на општата фактура со 12 даночни индикатори. Со веб апликацијата се овозможува поедноставен пристап до тест околина за сите деловни субјекти, независно од нивната големина или техничка подготвеност, а воедно се поттикнува постепена подготовка за примена на системот за е-Фактура.

Воедно, со цел тестирањето да биде структуирано, Управата за јавни приходи воспостави соработка со околу 200 компании - избрани тестирачи, коишто во соработка со назначени даночни агенти од УЈП ќе спроведуваат структуирано тестирање. Притоа, ќе се тестираат избрани тест сценарија и компаниите континуирано ќе доставуваат повратни информации до Управата за јавни приходи.

Управата за јавни приходи континуирано спроведува едукативни средби за компаниите преку стопанските комори, бизнис заедницата и останати здруженија. Досега се одржани приближно 30 информативно-едукативни средби, на кои беа презентирани клучните аспекти на системот и процесите поврзани со е-Фактура.

Во соработка со Стопанските комори, во наредниот период предвидено е организирање дополнителни средби со компании во повеќе региони низ државата, со цел нивно подетално запознавање со функционалностите и начинот на користење на системот е-Фактура.

Во наредниот период исто така ќе бидат објавени и вебинар и детално упатство, кои ќе им послужат како дополнителна поддршка на сите компании што самостојно ќе ги тестираат процесите за креирање и размена на е-Фактури.

Управата за јавни приходи ги повикува компаниите активно да ја тестираат веб-апликацијата и да доставуваат забелешки, предлози и препораки за нејзино понатамошно подобрување, како и предлози за дополнување и унапредување на даночните индикатори и функционалностите на системот.

Особено е важно да потенцираме дека и оние компании кои немаат назначено даночен агент, ги охрабруваме да пробуваат и да пристапат кон тестирање на функционалноста на системот, како и навремено да пријават евентуални забелешки или технички потешкотии.

Корисни информации за тестирањето:

• Потребна документација: https://efakturawiki.ujp.gov.mk

• Регистрација и доделување привилегии: https://eujptest.ujp.gov.mk/ureg

• Тест платформа за е-Фактура: https://efakturatest.ujp.gov.mk

• Контакт за поддршка: [email protected]

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Кошарка

Српскиот тренер Александар Саша Ѓорѓевиќ се враќа во Турција

По двегодишна пауза, српскиот тренер Александар Саша Ѓорѓевиќ се враќа на тренерската работа и го презема турскиот Бахчешехир.

Како што објави Eurohoops, поранешниот селектор на Србија и Кина веќе ги договорил сите детали за соработката со клубот од Истанбул.

Ѓорѓевиќ ќе го наследи српскиот стручњак Марко Бараќ на клупата, а главна цел на клубот во следната сезона ќе биде пласман во Евролигата. Иако во изминатите недели се шпекулираше дека би можел да го преземе амбициозниот проект во Рим, кој го поддржува Лука Дончиќ, Ѓорѓевиќ на крајот реши да ја прифати понудата од Турција.

Неговиот последен ангажман беше на клупата на кинеската репрезентација, која ја напушти во 2024 година.

Во меѓувреме, тој беше поврзуван со неколку европски клубови и проектот Дубаи, но чекаше соодветно враќање на тренерската сцена. Ова ќе биде негово враќање во Истанбул, каде што веќе го водеше Фенербахче и ја освои титулата турски шампион во текот на сезоната 2021/22.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.