Гугл сака во вселената да ги префрли дата центрите- наскоро го лансираат првиот ВИ сателит (ВИДЕО) - Канал 5

Гугл сака во вселената да ги префрли дата центрите- наскоро го лансираат првиот ВИ сателит (ВИДЕО)

На 1 октомври, Google ќе го лансира својот прв експериментален сателит со чипови за вештачка интелигенција. 

Гугл сака во вселената да ги префрли дата центрите- наскоро го лансираат првиот ВИ сателит (ВИДЕО)

Тоа е првиот конкретен чекор од проектот Suncatcher, со кој технолошкиот гигант тестира дали вештачката интелигенција еден ден би можела да се напојува од центри за податоци во орбитата, напојувани директно од енергијата на Сонцето.

Сателитот со големина на фрижидер наречен MVP ќе се лансира со ракетата Falcon 9 на SpaceX од воздухопловната база Ванденберг во Калифорнија, објави New York Times. Лансиран е неколку месеци пред оригиналниот план. Имено, Гугл првично објави дека прототиповите развиени со Planet Labs ќе летаат на почетокот на 2027 година.

Станува збор за технолошки тест, а не за вистински центар за податоци. MVP носи четири Google TPU чипови, кои заедно имаат приближно компјутерска моќ на сервер во центар за податоци.

Сончевите панели ќе им дадат на чиповите околу еден киловат, што е доволно за фен за коса, но и за проверка на работата и издржливоста на хардверот во вселената. Сателитот сè уште треба да може да одговори на едноставни барања за вештачка интелигенција од орбитата и се очекува да работи околу една година.

Планет Лабс првично се согласи да лансира два сателити за Гугл во 2027 година, но Гугл инсистираше да влезе во орбитата подоцна оваа година и да преземе дополнителен ризик, рече Ерик Стивенс, директор за системско инженерство во Планет Лабс. За да го забрза процесот, Гугл ги инсталираше своите чипови во веќе завршен сателит од Планет Лабс, компанија во која инвестираше.

Ладењето е најголемиот проблем

Најголемиот инженерски предизвик е ладењето. Вентилаторите во вселената не работат, па Гугл разви слоевит систем кој спроведува топлина преку термички материјал, алуминиум и бакар до плочата на радијаторот. Чиповите можат да работат околу 15 минути, а потоа да се исклучат за да се изладат, рече Травис Билс, виш директор за управување со производи на Гугл за Проектот Санчечер.

Гугл го претстави проектот во ноември 2025 година. „Високите трошоци за лансирање историски се голема пречка за големите вселенски системи“, напиша Билс во тоа време. Тој додаде дека податоците за цените на лансирањата сугерираат дека до средината на 2030-тите тие би можеле да паднат толку многу што операциите на вселенските центри за податоци би можеле да станат споредливи со оние на Земјата.

Гугл сè уште планира да лансира два сателити следната година. На долг рок, според истражувачкиот предлог на компанијата, целта е кластер со 81 сателит кои би летале во формација широка околу еден километар и би комуницирале едни со други преку оптички врски. Извршниот директор на Alphabet, Сундар Пичаи, го претстави проектот како еден од потфатите на компанијата на ниво на можното.

„Крајната цел е еден ден да имаме центри за податоци во вселената за подобро да се искористи енергијата на сонцето, која е сто трилиони пати поголема од сè што произведуваме на Земјата денес“, рече Пичаи во интервју за Fox News. „Не се сомневам дека за десет години ќе го сметаме за понормален начин за градење центри за податоци“, рече тој.

Другите раководители на Google се значително повнимателни. „Искрено, не очекуваме да имаме нешто корисно оперативно во следните неколку години“, рече Џејмс Маника, виш потпретседател за истражување на Google, споредувајќи го проектот со раните истражувања на Google за автономни возила.

Позадината на проектот е растечката енергетска глад на вештачката интелигенција. Меѓународната агенција за енергија проценува дека потрошувачката на електрична енергија во центрите за податоци приближно ќе се удвои до крајот на деценијата, на речиси 1.000 терават часови.

Гугл не е сам

SpaceX побара дозвола од Федералната комисија за комуникации на САД за лансирање дури еден милион сателити, а Елон Маск има за цел да лансира орбитални центри за податоци со вештачка интелигенција кон крајот на следната година. Стартапот Starcloud, поддржан од Nvidia, го испрати својот прв сателит со чипот H100 на Nvidia во орбитата во ноември 2025 година.

Основачот на Blue Origin, Џеф Безос, верува дека центрите за податоци ќе завршат во вселената, но само во следните неколку децении.

Меѓу најгласните скептици е шефот на најголемата светска компанија за облак. „Сè уште нема доволно ракети за лансирање милион сателити, па затоа сме далеку. Цената за испраќање товар во вселената денес е огромна“, рече Мет Гарман, извршен директор на Amazon Web Services. „Едноставно не е исплатливо.“

Кетлин Карли, аналитичарка во Центарот за безбедност и технологии во развој (CSET) на Универзитетот Џорџтаун, кој ја проучува вселенската економија на САД, рече дека луѓето се цинични затоа што концептот во моментов е технолошки неизводлив. „Ни велат дека е 2030, 2035 година - и навистина не мислам дека е можно. Но, на долг рок, е можно“, рече таа.

Ребека Рид, поранешна помошничка администраторка на НАСА и помошничка директорка на Програмата за технологии во развој и глобална политика на Харвард, предупреди во есеј за Фајненшл тајмс дека постојат значителни еколошки проблеми, како и отворени прашања за трошоците и работната сила.

Таа го цитираше извршниот директор на OpenAI, Сем Алтман, кој го нарече третирањето на орбитата како заобиколување за енергетски интензивната обука на моделите со вештачка интелигенција „смешно“.

Серија пречки

Аналитичарите, исто така, посочуваат на серија технички пречки: дисипација на топлина во вакуум, заштита на хардверот од зрачење, ризик чиповите да станат застарени пред скапото лансирање да се исплати и потребата од доволно силни врски помеѓу Земјата и вселената. Научниците, исто така, предупредуваат дека толку многу сателити, без оглед на големината, би биле штетни за животната средина, поради загадувањето на атмосферата и ризикот за озонската обвивка.

Постојат и поумерени гласови. Џеф Торнбург, извршен директор на Portal Space Systems и поранешен инженер на SpaceX кој го водеше развојот на моторот Raptor, го гледа преместувањето на центрите за податоци во орбитата за соларна енергија како логичен потег, иако предупредува дека изградбата нема да биде брза или евтина.

„Инженерите ќе најдат начин да го направат тоа да функционира“, изјави тој за Fortune. „На долг рок, само е прашање колку време ќе ни треба.“

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Марко Џорлев го освои светскиот врв – злато за Македонија на СП во Полска

Македонскиот карате репрезентативец во кадетска конкуренција Марко Џорлев го освои златниот медал на Светското првенство во Полска, триумфирајќи во финалето со 4-1 против унгарецот Адам Баги.

Марко Џорлев го освои светскиот врв – злато за Македонија на СП во Полска

Македонското карате доби нов светски шампион! Марко Џорлев се искачи на највисокото место на пиедесталот на Светското првенство за кадети, јуниори и У-21, кое се одржува во Бјелско-Бјала, Полска, откако во финалната борба во кадетската конкуренција до 63 килограми го совлада Адам Баги од Унгарија со 4-1.

Со сигурен настап, одлична тактичка подготвеност и контрола врз финалната борба, Џорлев го потврди својот квалитет и го заокружи настапот на светскиот шампионат на најдобар можен начин. Овој резултат претставува исклучително достигнување за младиот македонски репрезентативец и значаен успех за македонското карате на меѓународната сцена.

Пет победи до светскиот врв

Патот до светската титула беше исполнет со одлични настапи. Џорлев забележа пет победи, совладувајќи ги сите противници со убедливи резултати.

Во почетните фази од натпреварувањето, македонскиот каратист беше поуспешен од Алехандро Перез од Куба со 10-6, Хозе Андрес Гарсија од Гвајана со 6-1 и Леонс Акоповс од Латвија со 6-0.

Во полуфиналето следуваше уште една доминантна изведба, во која Џорлев го совлада Јан Мата од Панама со 8-0, обезбедувајќи пласман во големото финале. Таму, со победата од 4-1 над унгарскиот претставник Адам Баги, македонскиот репрезентативец го потврди својот статус на најдобар во светот во својата возрасна и тежинска категорија.

Резултати на Марко Џорлев – кадети, -63 кг:

Марко Џорлев – Алехандро Перез (Куба) 10-6

Марко Џорлев – Хозе Андрес Гарсија (Гвајана) 6-1

Марко Џорлев – Леонс Акоповс (Латвија) 6-0

Полуфинале: Марко Џорлев – Јан Мата (Панама) 8-0

Финале: Марко Џорлев – Адам Баги (Унгарија) 4-1

Успех зад кој стојат континуитет и квалитетна подготовка

Светската титула е продолжение на одличната натпреварувачка година за Џорлев. Тој претходно го освои златниот медал на натпревар од Светската младинска лига на Светската карате федерација (WKF) во Пореч, а на Европското првенство го освои петтото место. Неговите резултати го позиционираа и на врвот на светската ранг-листа во неговата категорија.

Зад овој успех стојат посветената работа, натпреварувачкиот напредок и искуството стекнато на меѓународните турнири. Со триумфот во Полска, Џорлев направи уште еден голем чекор во својата спортска кариера и испрати силна порака за потенцијалот на младата македонска карате-генерација.

Важна улога на ова светско првенство одигра и неговиот селектор Дејан Ристески

Посебно значајна улога во настапот на македонскиот репрезентативец има селекторот во борби за кадети Дејан Ристески, кој ја предводеше македонската кадетска репрезентација во борби на ова светско првенство и го следеше Џорлев во овој важен натпреварувачки предизвик.

Настапот на најголемата светска младинска сцена бара не само физичка и техничка подготвеност, туку и тактичка зрелост, концентрација и правилен пристап кон секоја борба. Освојувањето на златниот медал е големо признание за самиот натпреварувач, но и значаен момент за стручниот тим што ја подготвува и ја води македонската репрезентација на меѓународните натпреварувања.

Успехот на Џорлев претставува силен поттик за сите македонски каратисти кои настапуваат на шампионатот и потврда дека македонските спортисти можат да се борат за највисоките одличја и во најсилната светска конкуренција.

Македонската репрезентација продолжува со настапите

Светското првенство во Бјелско-Бјала собра 2.022 каратисти, со вкупно 1.970 натпреварувачки влезови, од 114 држави, што дополнително ја нагласува тежината на постигнатиот резултат.

Македонските репрезентативци продолжуваат со своите настапи, а вниманието е насочено и кон Реџеп Рушити, кој во конкуренцијата до 21 година, во категоријата до 84 килограми, ќе се бори за бронзениот медал.

Златото на Марко Џорлев е голем ден за македонското карате и потврда дека со посветена работа, квалитетна подготовка и вистински натпреварувачки пристап може да се стигне до светскиот врв.

Честитки до Марко Џорлев за историскиот успех, до селекторот Дејан Ристески и до сите членови на македонската репрезентација кои ја претставуваат државата на ова големо натпреварување.

Огромен придонес во развојот и подготовката на Џорлев секако имаат и неговите клупски тренери Сашко и Жарко Арсовски, кои со својата долгогодишна работа придонесуваат за напредокот на младите каратисти и за постигнувањето значајни резултати на меѓународната сцена.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Акциски контроли на возачи на електрични тротинети – 871 прекршок констатиран во септември

При спроведените контроли констатирани се вкупно 871 прекршок, од кои најголем дел, односно 377, се однесуваат на некористење заштитен шлем (кацига).

Акциски контроли на возачи на електрични тротинети – 871 прекршок констатиран во септември

Во текот на септември 2026 година, на територијата на целата држава, Секторот за сообраќајни работи при Министерството за внатрешни работи спроведе зајакнати акциски контроли насочени кон откривање и санкционирање на прекршоците што ги прават возачите на лесни електрични возила (електрични тротинети).

При спроведените контроли констатирани се вкупно 871 прекршок, од кои најголем дел, односно 377, се однесуваат на некористење заштитен шлем (кацига).

Најголем број на прекршоци се констатирани на подрачјето на СВР Битола - 290 прекршоци, потоа Мобилната единица за безбедност на сообраќајот на патиштата констатирала 167 прекршоци, СВР Охрид 125 прекршоци, СВР Струмица 113, додека другите прекршоци се констатирани на подрачјето на другите сектори за внатрешни работи.

Во рамки на контролите евидентирани се и осум случаи на кривичното дело „безобѕирно управување со моторно возило“, согласно член 297-а од Кривичниот законик. Исто така, во текот на контролите одземени се 17 електрични тротинети.

Дополнително, констатирани се и 5.362 прекршоци што ги направиле други учесници во сообраќајот.

За сите констатирани прекршоци преземени се соодветни мерки согласно законските прописи.

Министерството за внатрешни работи продолжува со зајакнатите сообраќајни контроли и апелира до возачите на лесни електрични возила задолжително да користат заштитен шлем, да ги почитуваат сообраќајните правила и прописи и да се движат на површините предвидени за нивно безбедно учество во сообраќајот.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Универзитетска клиника за психијатрија: Расте бројот на пациенти кои побарале помош поради претрпено семејно насилство

Во пораст е бројот на пациенти кои побарале помош од ЈЗУ Универзитетската клиника за психијатрија поради стрес поврзан со претрпено семејно или партнерско насилство.

Универзитетска клиника за психијатрија: Расте бројот на пациенти кои побарале помош поради претрпено семејно насилство

Психијатри од клиниката ретроспективно ги прегледуваа електронските здравствени записи во системот „Мој Термин“ за периодот од јануари 2025 до јули 2026 година, за дијагнозите F.43 (растројства поврзани со стрес ), со цел идентификување на случаите на семејно или партнерско насилство поврзани со оваа дијагноза.

Податоците покажуваат дека во 2025 година биле евидентирани 79 лица кои имале потешкотии поврзани со трпење семејно или партнерско насилство, а само во првите седум месеци од 2026 година – 101. Ова покажува дека вкупните 101 случај во првите седум месеци од годинава веќе ја надминуваат бројката за целата 2025 година.

Оваа медицинска евиденција ја претстави проф. д-р Славица Арсова на предавањето „Форензички аспекти на семејното насилство: епидемиологија, последици врз менталното здравје и терапевтската и форензичката улога на психијатарот“, во рамки на Меѓународната конференција за форензичка психијатрија 2026 што викендов се одржува во Охрид.

Најголем број случаи во 2026 година биле евидентирани во март - 27, април - 23 и во јуни - 21. Токму овој период се поклопува со трагичниот настан кога мајка заедно со своето дете скокна од балкон во Скопје, како последица на претрпено долготрајно семејство насилство.

Проф. д-р Арсова посочи дека бројките од Клиниката треба да се толкуваат како податоци за евидентирани случаи во медицинската документација и тие сами по себе не мора да покажуваат дека насилството во општеството се зголемило. Промената може да биде поврзана и со подобро препознавање, документирање или упатување на пациентите или со поголема ажурност на институциите кога станува збор за случаите поврзани со семејно насилство.

Анализираната медицинска документација покажува дека психолошките потешкотии поврзани со семејно или интимно-партнерско насилство, во вид на акутен одговор на стрес ,пострауматско растројство или потешкотии во адаптација се евидентирани кај пациенти од различни возрасни групи. Просечната возраст во анализата е 40 години. Евидентирани се 19 пациенти помлади од 18 години и 29 пациенти на возраст од 60 години или повеќе. Во однос на полот, три пати повеќе се застапени жените.

Податоците од Клиниката за психијатрија се надоврзуваат на пошироката слика во државата. Според статистиката на Министерството за внатрешни работи, пријавите за семејно насилство се зголемиле од 4.421 во 2022 година на 5.436 во 2025 година, што е раст од 23 проценти.

Во 2025 година, во категориите на МВР најчесто како жртви биле евидентирани сопруги – 1.438, родители – 1.000 и поранешни брачни партнери – 708. Во истиот период биле регистрирани 1.195 кривични дела поврзани со семејно насилство, наспроти 1.117 во 2022 година..

Во предавањето беше нагласена потребата здравствените професионалци да поставуваат прашања за безбедноста на пациентите, обезбедувајќи сигурен простор, систематски да ги документираат видот и траењето на насилството и да ги следат протоколите за вклучување на сите надлежни институции. Препознавањето на насилството е важно за соодветна психијатриска поддршка, процена на ризикот и поврзување на пациентите со потребната заштита.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер