Година на резултати: МЕРМС гради сигурна, модерна и европска енергетска иднина за Македонија - Канал 5

Македонија

Година на резултати: МЕРМС гради сигурна, модерна и европска енергетска иднина за Македонија

Еден од најзначајните резултати е донесувањето на новиот Закон за енергетика, целосно усогласен со европското законодавство и позитивно оценет од Енергетската заедница.

Година на резултати: МЕРМС гради сигурна, модерна и европска енергетска иднина за Македонија

Во изминатата година Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини реализираше една од најобемните реформски и инвестициски агенди во областа на енергетиката, рударството и управувањето со природните ресурси, поставувајќи цврсти темели за поголема енергетска сигурност, економски развој и подобар животен стандард на граѓаните.

Во периодот јуни 2025 – јуни 2026 година Министерството работеше на повеќе од 700 домашни и меѓународни активности, средби и настани, при што паралелно се спроведуваа крупни законски реформи, стратешки инфраструктурни проекти и политики за зелена и праведна енергетска транзиција.

„Ова беше година на резултати. Година во која создадовме нови закони, започнавме историски инфраструктурни проекти, обезбедивме значајна меѓународна поддршка и воведовме ред, план и транспарентност во секторите кои се од суштинско значење за развојот на државата“, истакна министерката за енергетика, рударство и минерални суровини Сања Божиновска.

Реформи и европски стандарди

Еден од најзначајните резултати е донесувањето на новиот Закон за енергетика, целосно усогласен со европското законодавство и позитивно оценет од Енергетската заедница. Истовремено, усвоен е Интегрираниот национален план за енергија и клима 2025-2030, со кој се предвидени 61 конкретна мерка за декарбонизација и енергетска транзиција.

Паралелно се работеше на новите законски решенија за обновливи извори на енергија, рударство, геологија и јавно-приватни партнерства, со цел создавање современа и предвидлива регулаторна рамка за граѓаните и инвеститорите.

Реформски напредок (2024 vs 2025/2026):

- Пазари и пазарна интеграција: Рaст од 54% на 61%.

- Сигурност во снабдување: Рaст од 21% на 41%.

Историски инфраструктурни проекти

Во областа на нафтата и природниот гас беа реализирани значајни активности за зголемување на енергетската безбедност на државата.

По 13 години повторно беше ставен во функција продуктоводот Солун-Скопје, започна изградбата на гасната интерконекција со Грција, објавен е тендер за интерконекцијата со Србија, а Македонија стана дел од регионалниот проект „Вертикален коридор“. Изработена е и национална Проценка на ризик во снабдувањето со гас согласно европската регулатива.

Обновливи извори и батериски системи – енергијата на иднината

Министерството воспостави нов модел на планирање на инвестициите преку Годишните планови за изградба на енергетски објекти за 2025 и 2026 година.

Само за Планот за 2027 година до Министерството пристигнаа повеќе од 800 иницијативи од приватни и државни инвеститори. Воспоставен е ГИС систем за дигитализација на постапките за ветерна енергија, исплатени се над 50 милиони денари поддршка за производство на енергија од обновливи извори, а батериските системи за складирање на енергија станаа столб на новата енергетска политика.

- Воспоставена обврска за батериски системи за складирање на енергија.

- Подобра интеграција на соларни и ветерни електрани.

- Поголема сигурност на електроенергетскиот систем.

- Намалување на загубите и балансирачките трошоци.

- Поддршка на енергетската транзиција и декарбонизацијата

Рударство и геологија – одржливо управување со природните богатства

Во рударството и геологијата се воспостави нов пристап заснован на одржливост, контрола и стратешко управување. За првпат формиран посебен Сектор за геологија, за стратешко управување со геолошките истражувања и критичните минерални суровини. Донесена е првата Стратегија за геолошки истражувања и одржливо искористување на минералните суровини 2026–2046

Активно се управува со 284 рудници, воведен е модерен дигитален надзор за ефикасна и зајакната контрола, а значително се зголемени приходите од концесиски надоместоци. Раст од над 200% на приходите од концесии по основ на експлоатирана и продадена минерална суровина.

За првпат се регулира и статусот на македонскиот рубин и другите скапоцени и полускапоцени камења.

Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, на брифинг со новинарите соопшти дека е заокружен процесот на институционална заштита на македонскиот рубин како минерал со географко потекло - македонски, Со оваа одлука, македонскиот рубин добива статус на заштитено национално минерално наследство.

Праведна транзиција и енергетска ефикасност

Министерството воспостави функционален систем за праведна транзиција и механизми за следење на реализацијата на мерките предвидени со националните политики.

Во областа на енергетската ефикасност беше усвоен Тригодишен план за реновирање на јавните објекти, програма со буџет од 11 милиони евра, насочена кон комплетна реконструкција на објекти со висока потрошувачка на енергија. Проектот вклучува 14 големи згради во кои моментално се сместени дури 33 државни институции. Започна воспоставувањето на Национален инвентар на јавни згради, донесена е Уредба за ЕСКО моделот, а обезбедени се значајни средства за нови инвестиции во оваа област (одобрени 50 милиони евра за енергетска ефикасност)

Меѓународно позиционирање на Македонија

Во текот на изминатата година Македонија беше домаќин на 14-тиот Меѓународен форум за енергија за одржлив развој (IFESD-14), на кој учествуваа над 1.000 претставници од повеќе од 70 држави и над 150 меѓународни експерти.

Истовремено беа воспоставени нови стратешки партнерства, меѓу кои и Меморандумот за разбирање со Соединетите Американски Држави за безбедност на снабдувањето со природен гас, со Хрватска за поголема регионална енергетска поврзаност. Обезбедени се и 5,2 милиони евра ИПА средства за развој на енергетскиот сектор.

Конкретни резултати за граѓаните

Покрај стратешките реформи, Министерството обезбеди и директна поддршка за ранливите категории граѓани преку:

4.070 ваучери за инвертер клима уреди;

148,8 милиони денари поддршка за ранливи потрошувачи;

Донесена Методологија за мерење на енергетска сиромаштија

Правна заштита на државните интереси

Преку воведување на механизми за целосна транспарентност и ревидирање на договорите, се стави крај на неодговорното управување и воспоставивме бескомпромисна правна заштита на државните ресурси и јавниот интерес. Покренати 25 постапки за наплата на побарувања во вредност од над 10 милиони денари. Добиени судски пресуди во корист на Министерството во износ од над 1,5 милиони денари. Намален финансиски ризик за над 380 милиони денари - од судски побарувања.

Донесени измени и дополнувања на Законот за возила и подготвени нови подзаконски акти.

Дигитализација и отворено Министерство

Министерството реализираше значајни проекти за дигитална трансформација, со воведување на ERP, GIS и DMS системи, нови електронски услуги за граѓаните (аплицирање за субвенции), како и современи системи за сајбер.

Во областа на транспарентноста и комуникацијата, министерството сите информации ги објавува транспарентно на веб сајтот, реализирани се повеќе од 300 соопштенија, интервјуа и јавни настапи, организирани се бројни прес-конференции и теренски активности, а сите 58 пристигнати барања за слободен пристап до информации од јавен карактер се обработени и навремено одговорени.

Зајакната соработка

Преку постојан дијалог со бизнис заедницата, граѓанскиот сектор, научната јавност и локалните самоуправи, се изгради отворено и инклузивно Министерство кое решенијата ги носи заедно со сите општествени чинители.

Покрај постојните меморандуми за соработка, изминатата година се потпишаа меморандуми меѓу Министерството за енергетика и УНДП, со македонското друштвото на геолози „Геолог“.

Вратите на Министерството отворени за студентите – потпишан Меморандум со Машинскиот факултет, со Технолошко-металуршкиот факултет и ФИНКИ. Министерството е отворено за студентска пракса.

Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини останува посветено на реализацијата на реформската агенда, завршувањето на стратешките инфраструктурни проекти, понатамошната интеграција со европскиот енергетски пазар и создавањето сигурна, модерна и европска енергетска иднина за Македонија.

Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини

Тагови: МЕРМС

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Драма на Азурниот брег: Ограбен е музејот на Реноар, украдени се три ремек дела

Музејот „Реноар“ на Француската ривиера бил цел на двајца крадци кои украдоа три слики рано утрово, објави градоначалникот на Кањ сир Мер, каде што се наоѓа музејот, во објава на Фејсбук.

Драма на Азурниот брег: Ограбен е музејот на Реноар, украдени се три ремек дела

Крадците влегле во музејот кратко пред 6 часот наутро и украле четири слики, изјави градоначалникот Брајан Масон. Тој додаде дека полицијата ги забележала и тргнала во потера, но тие успеале да избегаат.

За време на потера, крадците испуштиле една од украдените слики, додаде градоначалникот.

Музејот, кој е сместен во последната резиденција на Пјер-Огист Реноар, имотот Колет, содржи релативно мала колекција од околу десетина оригинални слики од Реноар, околу 40 скулптури, како и неговиот мебел, лични предмети, фотографии и архиви, објави Ројтерс.

Кражбите на уметнички дела во Европа стануваат сè понасилни, а специјализираните криминални групи сè повеќе се заменуваат со опортунисти регрутирани преку социјалните медиуми, соопшти Европол минатиот месец.

Како еден од главните примери, Европол го наведе грабежот на Лувр во Париз во октомври минатата година, кога крадци им се заканија на чуварите и посетителите и украдоа накит во вредност од 88 милиони евра (102,3 милиони долари), вклучувајќи ја и тиарата на царицата Евгенија.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Шоу биз

Инцидент на концерт во Сан Хозе: 14 учесници завршија во болница (ВИДЕО)

За време на концертот на електронското дуо The Chainsmokers, одржан во петокот вечерта во Сан Хозе, четиринаесет лица беа хоспитализирани. 

Инцидент на концерт во Сан Хозе: 14 учесници завршија во болница (ВИДЕО)

Неколку посетители побараа медицинска помош на настапот на отворено во паркот Discovery Meadow.

Полицијата за ABC 7 изјави дека најмалку десет лица биле однесени во болница само во последниот половина час од концертот. Според извештаите на медиумите, некои од посетителите биле лекувани поради последици од консумирање алкохол или дрога. Некои лица добиле медицинска помош на местото на настанот, а интервенциите продолжиле дури и по завршувањето на концертот. Полицијата не извршила апсења.

Одговор на властите

Противпожарната служба на Сан Хозе (SJFD) објави детали за интервенцијата на социјалната мрежа X.

„Во петок, 4 септември во 20:22 часот, пожарникарите од Сан Хозе одговорија на пријавите за повеќе пациенти на кои им е потребна нега на концерт на отворено во Дискавери Медоу. SJFD веднаш побара итна медицинска помош, две дополнителни единици за напредна поддршка во живот и командант на батаљон за справување со инцидентот и обезбедување медицински ресурси.

Вкупно беа испратени 14 амбулантни возила, а 14 пациенти беа префрлени во локалните болници. Полицијата во Сан Хозе помогна со контролата на сообраќајот. Сите единици на SJFD се вратија во базата околу 22:34 часот.“

Бендот продолжи да настапува

The Chainsmokers не коментираа јавно за хоспитализациите. Следниот ден, тие настапија во Лас Вегас, во клубот Encore Beach. Тие споделија неколку фотографии од таа вечер на Инстаграм, на кои се гледа преполното место.

Во понеделник, тие објавија и снимки од концертот во Сан Хозе. Заедно со нив тие напишаа: „Проклет да е Сан Хозе, оваа претстава беше хаос!!!!! Следниот пат ќе донесеме погласна сирена, наша вина.“

Инцидентот беше дискутиран и на Reddit. Еден корисник напиша дека видел „многу луѓе да бидат изнесени надвор на самиот почеток“. Друг додаде: „Видов многу луѓе како се уриваат. Некои изгледаа како да нема да преживеат.“

Тагови: концерт

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Балкан

„Фламинго револуција“: Албанците 100 дена протестираат против планот на зетот на Трамп (ВИДЕО)

Противниците на проект за луксузни недвижнини во заштитен природен резерват во Албанија вчера демонстрираа во главниот град Тирана по 100-ти ден по ред.

„Фламинго револуција“: Албанците 100 дена протестираат против планот на зетот на Трамп (ВИДЕО)

Протестот е насочен против плановите на американските инвеститори во делтата на реката Вјоса.

Демонстрантите држеа транспаренти со слогани како „Албанија не е на продажба“ и побараа оставка од премиерот Еди Рама, тврдејќи дека корупцијата стои зад неговата континуирана поддршка за проектот.

Проект поврзан со компанијата на зетот на Трамп

Проектот го води компанија поврзана со Џаред Кушнер, зетот на американскиот претседател Доналд Трамп. Луксузни хотели, комплекси вили и рекреативни објекти се планирани за заливот Звернец и островот Сазан.

Проектот го води мрежа на компании поврзани со Affinity Partners, инвестицискиот фонд на Џаред Кушнер основан во 2021 година и со седиште во Мајами, чии средства под управување пораснаа за 60 проценти минатата година, на 4,8 милијарди долари. Развојот сега е јавно управуван од „Сазан риел естејт дивелопмент“, компанија првично регистрирана во Катар, а градежната дозвола ја поседува „Звернец Саут Адриатик дивелопмент“, контролирана преку структура од пет компании регистрирани во Амстердам.

На чело е Ашер Абешера, долгогодишен деловен партнер на Кушнер од Бруклин, а партнери се албанскиот претприемач Шефкет Кастрати и катарско-сириските браќа Мутаз и Рамез Ал-Кајат. „Афинити“ вели дека ова не е нивен проект и дека инвеститорите се вклучени „во нивен личен капацитет“.

Иванка Трамп јавно го промовираше проектот и го посети регионот Валона со архитекти; таа и Кушнер велат дека го откриле местото од јахта во 2021 година.

Еколошките групи предупредуваат дека развојот може да предизвика трајна штета на кревкиот екосистем на делтата Вјоса на јадранскиот брег на Албанија, вклучувајќи места за размножување и одмор на фламинга, чапји и други птици.

Делтата на Вјосе и лагуната Нарта покриваат повеќе од 250 квадратни километри и 18 видови живеалишта од мрежата Натура 2000, од ​​кои шест се приоритетни, а подрачјето ги исполнува критериумите на Рамсарската конвенција и повеќе од 2.300 видови зависат од него. Во март 2023 година, Вјоса беше прогласена за прв европски национален парк за диви реки, на 12.727 хектари и во категоријата II на IUCN.

Покрај фламингата и чапјите, загрозени се и далматинските пеликани, каретанските желки и медитеранските крзнени фоки, заедно со повеќе од 200 видови птици кои го користат подрачјето како место за одмор на миграциските патишта. Еколозите предупредуваат против фрлање чакал врз древните песочни дини, заштитени како природни споменици, и против пополнување на еден од двата отвори што ја поврзуваат лагуната Нарта со морето, со што се прекинува размената на вода. Орнитологот Џон Ворпси од здружението PPNEA рече дека за десет години тоа ќе биде „сиво место направено од бетон“.

„Фламинго револуција“

Албанските медиуми го нарекоа движењето „Фламинго револуција“.

Според локалните медиуми, дозволата за градба на одморалиштето сè уште не е издадена. Сепак, градежната механизација пристигна на предложената локација кон крајот на мај, предизвикувајќи бран протести кои продолжуваат и оттогаш.

Рама одбива да поднесе оставка

Рама одбива да поднесе оставка, нарекувајќи го проектот благослов за земјата, отфрлајќи ги критиките како идеолошки и нагласувајќи дека инвеститори и архитекти од Данска, Франција, Грција, Јапонија и Турција се исто така вклучени во проектот, и дека Кушнер не дејствува во име на американската администрација.

Тагови: Фламинго зетот на Трамп

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер