„Почитувани присутни,

Ми претставува особена чест да ви се обратам на овој ден кој за сите граѓани на Европа, вклучително и за нас, има посебно значење. Денот на Европа е потсетник дека Европа се роди од политичката одлука за замена на конфронтацијата со соработка, поделбата со солидарност и силата со правото.

Дозволете ми на почетокот да им се заблагодарам на Фондацијата „Конрад Аденауер“, Европското движење во Република Македонија и Центарот за европски студии „Вилфрид Мартенс“ за организацијата на овој настан. Континуираната соработка со нашите германски и европски партнери беше и останува драгоцен извор на институционална поддршка за нашето европско патување.

Темата што нè собра денес, „Од визијата на Шуман до геополитичката реалност“, ги надминува рамките на академска тема и бара повеќе анализа, објаснување и аргументација. За мене, ова е политичко прашање што бара политички одговори и политичка храброст.

Пред 76 години, Роберт Шуман ја формулираше европската визија со убедување што и денес силно одекнува: дека Европа нема да се изгради со еден единствен чин, туку преку конкретни механизми што создаваат вистинска солидарност. Таа порака, родена меѓу урнатините на една војна, денес е порелевантна од кога било за нашиот регион, каде што проширувањето на Европската унија стана стратешка инвестиција во самата стабилност на континентот.

Драги пријатели,

Република Македонија, уште од првиот ден на независноста, има јасна стратегиска определба: европска и евроатлантска интеграција. Оваа ориентација е израз на најширокиот граѓански и институционален консензус. Таа ги преживеа промените на владите, внатрешните предизвици, но и надворешните пречки. И денес останува непоколеблива и единствен пат без алтернатива.

Сепак, не би биле искрени ако отворено не кажеме дека нашето патување кон европското семејство не било и сè уште не е лесно. Покажавме зрелост и политичка храброст кога му дадовме предност на дијалогот пред судирот. Историскиот компромис со нашиот јужен сосед беше таков чин на одговорност и политичка зрелост, а ние продолжуваме да бидеме подготвени за принципиелен дијалог со сите соседи, бидејќи сме убедени дека ниту едно билатерално прашање не смее да стане трајна пречка на нашиот европски пат.

Но, иако одамна сме расчистиле што сакаме и за што се залагаме, тоа сепак не беше доволно за оваа цел да се оствари. Причините можат да бидат бројни и да се лоцираат во неколку географски и политички точки, но тие не го поништуваат фактот дека Македонија, и покрај напорите и посветеноста, сè уште не ги започнала пристапните преговори со ЕУ.

Почитувани присутни,

Сепак, геополитичкиот контекст за кој денес зборуваме е суштински различен од оној пред една деценија. Војната во Украина, нестабилноста на Блискиот Исток, злонамерните странски влијанија во дигиталниот и информативниот простор, новите трки за влијание на нашиот континент, јасно покажа дека европската интеграција на Западен Балкан повеќе не е само прашање на земјите кандидати, туку прашање на заедничката европска безбедност.

Во таа смисла, геополитичкиот одговор што го бара нашето време мора да биде доволно храбар за да одговори на неговите предизвици. Јазот меѓу политичките изјави и реалноста на процесот ризикува да го создаде она што и претходно го нареков „простор за трајно чекање“. Простор во кој реформите се обесхрабруваат, граѓаните ја губат довербата, а тоа може да создаде геополитички вакуум што други актери би можеле да го искористат како можност. Затоа, кога зборуваме на оваа тема, можеме да констатираме дека Балканот сè уште има трпение да чека, но Европа нема време за губење.

Во оваа прилика, сакам да потврдам дека Собранието на Република Македонија ќе продолжи да биде доверлив партнер во овој процес. Свесни сме дека Брисел е крајната дестинација и дека европскиот пат на државата минува низ нашите институции, реформите, владеењето на правото и довербата што им ја даваме на нашите граѓани, но интеграцијата бара и уште нешто, бара политичката храброст да има опиплив хоризонт и заслугите да бидат наградени.

Почитувани присутни,

Денот на Европа нè потсетува на силата на европската идеја, визионерски проект што изгради мир, единство и стабилност на континент кој некогаш беше поделен од конфликти. Затоа, во духот на овој ден и денешната тема, сакам да го завршам моето обраќање со зборовите од Шумановата декларација, кои и по седум децении звучат како повик за одговорност и дејствување: „Светскиот мир не може да се зачува без креативни напори сразмерни на опасностите што му се закануваат.“

Европа е договор меѓу држави што ги споделуваат истите вредности, а ние одамна сме го потпишале тој договор. Сега ни преостанува заеднички да го спроведеме, со решителност, зрелост и единство.

Да се обединиме сите во обединета Европа!

Ви благодарам!“

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.