ФИНКИ ќе ги добие двете недовршени згради кај Ректоратот на УКИМ, ќе се доградуваат по нови проекти - Канал 5

Македонија

ФИНКИ ќе ги добие двете недовршени згради кај Ректоратот на УКИМ, ќе се доградуваат по нови проекти

Двата недовршени објекта кај Ректоратот на УКИМ, чија изградба е стопирана повеќе од десет години, ќе се доградуваат кога ќе биде избран проектант, а потоа и изведувач на градежните работи. 

ФИНКИ ќе ги добие двете недовршени згради кај Ректоратот на УКИМ, ќе се доградуваат по нови проекти

Од Министерството за образование и наука велат дека во петокот (30 јанаури) завршил рокот за аплицирање на тендерот за нови проекти за градба, кој МОН го објави на крајот од 2025 врз основа на стручната анализа за состојбата во која се сега недоградените објекти и согласно со потребите на нивните идни корисници.

Некои од тие потреби, како и стандардите за градење во меѓувреме, односно од 2013 кога почна изградбата, се сменети и затоа е одлучено, и наведено во тендерот, двата објекта да ги користи само Факултетот за информатички технологии и компјутерско инженерство (ФИНКИ) бидејќи само една зграда не ги задоволува потребите ниту на овој факултет ниту на Факултетот за физичко образование, спорт и здравје, за кој беше наменет другиот објект. Од МОН ни соопштија дека и за овој факултет се планира нова зграда на местото каде што тој се наоѓа.

Повикот за понуди за репроектирање на објектите беше објавен откога МОН ја доби анализата направена од стручно тело координирано од проф. д-р Горан Марковски од Градежниот факултет. Во работната група беа вклучени и други факултети на УКИМ: ФЕИТ, Машинскиот и Архитектонскиот факултет, како и Институтот за земјотресно инженерство и инженерска сеизмологија (ИЗИИС).

Во разговор за МИА проф. Марковски рече дека двата објекта, кои се простираат на вкупно 22 753 квадратни метри, ќе го задржат постојниот габарит и ќе немаат барокна фасада. Во нивната внатрешност ќе има прераспоредување на просториите, ќе има промени во инсталациите за греење, компјутерската инсталација итн.

- Двата објекта се подземно поврзани со паркиралиште, а ќе има и топла врска помеѓу нив бидејќи ќе бидат за еден факултет, откако се заклучи дека ќе добиеме две згради, но ниту едната ниту другата нема да ги задоволи потребите ни на двата факултета. Сега треба да се најде проектант, потоа да се најде изведувач и да ги доврши работите. Проектната задача е доста обемна од сите аспекти. Дадени им се одредени насоки на идните проектанти каде треба да се движат и во однос на архитектонскиот облик, но, се разбира, не премногу детаљно затоа што на проектантот треба да му се даде слобода, изјави проф. Марковски.

При истражувањето на состојбата на недоградените објекти, вели, се изненадиле од силна карбонизација во бетонот што потврдува дека има енормно загадување во тој дел од Скопје. Марковски појаснува дека карбонизација на бетонот на толку зачудувачки високо ниво е утврдена на некои места на објектите како последица на комбинацијата од влага и големо присуство на јаглерод диоксид и дека тој процес може да доведе до корозија на арматурата. Со новиот проект треба да се заштитат загрозените делови, а останатиот дел од конструкацијата, како што рече, е солиден и нема показатели на деградација.

- Бетонот е во принцип базна средина, со висок pH-фактор и затоа арматурата во него е заштитена од корозија. Но, овој процес ја намалува базичноста и арматурата може да биде изложена на забрзана корозија. Објектите стојат отворени и оставени на атмосферските влијанија – дожд, мраз, снег, внатре влегувала вода и стоела додека не испари итн. Тоа траело со години. Во арматурата засега не е почната корозијата, но добро е што ќе се преземаат активности за завршување на овие објекти. Ако така остане уште некое време, дополнително ќе треба да поскапи целата алтернатива. Сега има мерки кои се релативно евтини и лесно применливи за да може да се стопира тој процес. Од една страна, имаме недовршени работи, тоа се фрлени пари, што е и најголемата штета, а второто што го откривме во анализата е дека токму тој дел, крстосницата кај Ректоратот, е еден од најзагадените во Скопје. Ова е доказ дека таму навистина имаме енормно загадување со јаглерод диоксид бидејќи во толку кус период од десетина години имаме толку голема карбонизација навлезена во длабочината на бетонските елементи. Има и на мостовските конструкции, кои се изложени на надворешни влијанија, но тоа е процес кој треба да трае стотина години. А овде имаме за само десет години. И од научна гледна точка за нас тоа е интересен податок и потврда за тоа колку во Скопје е загаден воздухот, рече Марковски.

Динамиката со која ќе продолжи изградбата на објектите ќе зависи од расположивите средства во буџетот. Кога МОН, УКИМ, Градежниот факултет и Службата за општи и заеднички работи при Владата (СОЗР) лани во мај го потпишаа меморандумот за формирање на работната група за увид во физичката состојба на објектите, беше соопштено дека според договорите за реализација на проектите од пред десетина години, изградбата на ФИНКИ требало да чини 784 милиони денари, а градењето на Факултетот за физичко образование, спорт и здравје, требало да чини 432 милиони денари.

- Скапите работи допрва доаѓаат. Кога се почнуваат објекти и од која било причина остануваат недовршени, потоа секогаш има проблем од различни аспекти. Покрај тоа што фирмата изведувач заврши неславно, главната причина за многу години статус-кво беше политичка, за жал, како што и најчесто бива. На тие објекти и не им беше таму местото, надвор се од кампусот на УКИМ, таа локација е за парк. Почнаа да се градат без урбанистичка и архитектонска логика. Но, сега двете можности се или да се доградат или да се урнат. Тешко оди уривањето на вакви започнати објекти од повеќе причини. Веднаш ќе има реакции во јавноста дека се урива нешто што е изградено. Најдобро урбанистичко решение е нив да ги нема, меѓутоа кога веќе ги има треба да ги направиме така што ќе извлечеме максимум од нив. Заинтересираност и ангажман да се спаси она што е веќе направено и да се обезбеди квалитетен простор за ФИНКИ гледам и во Министерството за образование и наука, почнувајќи од министерката. Сакам да нагласам и дека од МОН немавме никакви ограничувања, услови или барања како тие би требало да изгледаат. Сè беше оставено на струката, имавме одврзани раце во поглед на тоа колку може максимално тие објекти да се усогласат со постојните во кампусот на УКИМ, посочи професорот од Градежниот факултет.

Стручната анализа за состојбата на двата објекта е направена бесплатно од работната група што тој ја кооридинираше затоа што, вели, чувствувале општествена одговорност и затоа што тоа е најмалку што можат да направат за наш факултет и за наши студенти. Работната група понатаму не е вклучена во процесот, но му стојат на располагање на МОН во следните фази од овој проект. Марковски смета дека новото проектирање ќе трае до есен и дека би било добро ако до крајот на оваа година МОН распише тендер за изведувач на градежните работи.

Градежниот и Архитектонскиот факултет почнаа да работат и на проектот на Македонски железиици – Инфраструктура за чистење и целосно реновирање на Железничката станица-Скопје, што треба да почне да се реализира наредната година. Марковски за МИА вели дека идејата е да ѝ се врати некогашниот сјај на главната железничка станица, со тоа што ќе бидат вметнати модерни материјали и содржини, но ќе се задржи автентичноста.

Неговата порака е дека објектите кои се белег на главниот град мора да ја зачуваат суштината и, како што рече, да се има цивилизациски однос кон историското наследство и авторските дела. /МИА.

Тагови: МОН ФИНКИ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Падна снег во Нов Зеланд (ВИДЕО)

Антарктички студен бран погоди делови од Јужниот Остров на Нов Зеланд, носејќи снег на нивото на морето и ниски температури што ги затворија патиштата и го нарушија работењето на училиштата.

Падна снег во Нов Зеланд (ВИДЕО)

Снегот го покри Данидин, вториот по големина град на Јужниот Остров, поради што полицијата ги повика луѓето да избегнуваат секакви патувања освен неопходните, предупредувајќи на заледени патишта, објави Ројтерс.

„Полицијата утрово доби бројни пријави за сообраќајни несреќи низ Данидин, при што некои возила се лизнаа од патот. За среќа, немаше повредени“, соопшти полицијата на Нов Зеланд на социјалните медиуми.

Скијачите и сноубордерите ги искористија снежните врнежи за да се тркаат по улицата Болдвин во Данидин, за која се вели дека е најстрмната станбена улица во светот, објавија локалните медиуми.

Посеверно, снег падна и на плажата Њу Брајтон во Крајстчерч, каде што беше видлив на песокот.

Времето предизвика откажување на сите автобуски услуги во градот, додека фериботските услуги помеѓу Северните и Јужните Острови се суспендирани поради силни ветрови и високи бранови.

YouTube video

Новозеландската метеоролошка служба соопшти дека се очекува студениот бран да трае уште два дена, со снег или лапавица што ќе паѓа речиси до нивото на морето низ источниот дел на Јужниот Остров.

Метеоролозите предупредија дека четврток наутро може да ги донесе најниските температури во годината во многу делови од Нов Зеланд.

Извор: Б92

Тагови: Нов Зеланд снег

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Технологија

Можете ли да го користите телефонот додека се полни?

И дали треба да ја оставите батеријата целосно да се испразни пред повторно полнење?

Можете ли да го користите телефонот додека се полни?

Денес, толку сме приврзани за нашите паметни телефони што чувствуваме потреба да ги користиме дури и додека се полнат. Но, можеби се прашувате дали користењето на телефонот додека се полни може да влијае на животниот век на батеријата.

Краткиот одговор е не. Иако вашиот телефон може да се полни побавно ако не го оставите сам да го заврши процесот, користењето на телефонот додека се полни генерално не влијае на животниот век на батеријата. Ова во голема мера се должи на технологијата за полнење со бајпас и системите за дисипација на топлина.

Со полнењето со бајпас, кога ќе го вклучите телефонот во полнач и ќе продолжите да го користите, вашиот телефон ја пренасочува енергијата од полнењето на батеријата кон директно стартување на апликациите, ефикасно паузирајќи го полнењето. Ова обезбедува добро корисничко искуство, но исто така ја штити батеријата на вашиот телефон од топлина што може да ја оштети. Користењето на телефонот за тешки активности, како што е играње игри, може да предизвика уредот да се прегрее, па оваа функција помага да се спречи тоа.

Недостатокот е што кога ќе го исклучите телефонот по напорна активност како што е видео монтажа или играње игри, процентот на батеријата веројатно нема да се зголеми многу, ако воопшто се зголеми. Тоа е затоа што енергијата оди директно до уредот за да го напојува, а не до батеријата.

Еден од првите примери за премостено полнење беше на „Sony Xperia 1 II“ во 2020 година, наречен „Heat Suppression Power Control“. Денес, оваа функција е достапна на многу врвни паметни телефони од водечки брендови, вклучувајќи ги „Samsung“, „Google“, „Xiaomi“ и „ZTE“. Сепак, имајте на ум дека „Apple iPhone“ сè уште не ја поддржува оваа функција. Дури и без неа, вашиот телефон ќе се полни побавно ако го користите додека е на полначот. Ако забележите дека вашиот телефон се прегрева, престанете да го користите за да спречите оштетување на батеријата. Повеќето модерни телефони имаат напредно управување со батеријата и системи за дисипација на топлина кои помагаат во контролата на зголемувањето на температурата.

Значи, иако користењето на телефонот додека се полни не е лоша навика само по себе, добра идеја е да го избегнувате кога е можно. Ако треба да проверите порака, да се јавите некому, да фотографирате или да објавите нешто брзо – можете да го направите тоа без никакви проблеми. Кога треба да го користите за потешки задачи, внимавајте на прегревање, но не грижете се дека тоа ќе ја оштети батеријата на вашиот телефон. Телефонот едноставно нема да се полни со вообичаената брзина.

Заблудата дека не треба да го користите телефонот додека се полни е само еден од многуте митови за полнењето и продолжувањето на животниот век на батеријата. Друга заблуда е дека не треба да го оставате телефонот на полначот преку ноќ. Ова не е вистина. Иако ова значи дека мала количина „скриена“ електрична енергија се влече од штекерот, вашиот телефон нема да се „преполни“. Сите најнови телефони имаат вградени заштити што престануваат да се полни штом уредот достигне 100 проценти. Уште повеќе, многу паметни телефони ги учат вашите навики и го оптимизираат полнењето со забавување на полнењето на самиот крај за да ја зачуваат батеријата и во исто време да обезбедат телефонот да биде целосно наполнет до утрото.

Исто така, не треба да дозволите батеријата целосно да се испразни пред да се полни. Всушност, за да го продолжите животниот век на батеријата на вашиот телефон, подобро е да ја полните кога нивото на полнење е помеѓу 20 и 80 проценти, отколку да чекате целосно да се испразни.

Заклучок: Користењето на телефонот додека се полни не треба да ѝ наштети на батеријата, освен ако не предизвика прегревање. Сепак е добра идеја да ја ограничите употребата кога е можно - првенствено за да ја наполните батеријата што е можно побрзо, а не за да ја заштитите.

Извор: Б92

Фото: ВИ

Тагови: Батерија мобилен телефон

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Балкан

Речиси четвртина милион евра беа украдени од банкомат во Хрватска

Хрватските истражители разоткриваат криминална мрежа која украла околу 250.000 евра од хрватска банка преку софистициран компјутерски напад. Парите биле подигнати од банкомат кој претходно бил опремен со хакерски уреди.

Речиси четвртина милион евра беа украдени од банкомат во Хрватска

Сè уште не е сосема јасно дали станува збор за таканаречен напад со „host spoofing“ или за напад со црна кутија, но во секој случај банката изгубила речиси четвртина милион евра. Сето тоа се случило на почетокот на март минатата година кога банката пријавила дека парите исчезнале.

Досега, банкоматите во Хрватска главно биле цел на крадци кои користеле разни експлозии за да ги провалат.

Како биле разоткриени крадците?

За време на полициската истрага, истражителите пронашле електронски уред во самиот банкомат кој бил поврзан со неговите инсталации, а друг дел од уредот, за кој се верува дека бил користен и во нападот, бил пронајден во блиска корпа за отпадоци.

Потоа истражителите почнале да анализираат видео надзор. Набрзо воспоставиле меѓународна полициска соработка преку Европол и Интерпол. Бидејќи очигледно станува збор за меѓународна криминална мрежа, на овој начин биле добиени корисни информации.

Во меѓувреме, се испитани уредите што беа инсталирани во самиот банкомат со цел да се хакира и да се добијат парите. Според Индекс, само еден член од овој криминален синџир е уапсен во Хрватска. Тој е венецуелски државјанин, но истрагата вклучува неколку негови сонародници.

Сè уште не сме потврдиле дали украдените пари се веќе пронајдени.

Нарушена работата на банкоматот

Инаку, измамата на „host spoofing“ е напад врз комуникацијата помеѓу банкоматот и централниот систем на банката или процесорот за картички што одобрува подигнување пари. Со секоја трансакција, банкоматот испраќа барање за авторизација и чека одговор дали е дозволено подигнување готовина. Напаѓачот се вметнува во оваа комуникација и го пресретнува, менува или заменува одговорот на банката.

На пример, пораката за одбивање на трансакција може да се смени во лажно одобрување. Во друга варијанта, барањето за банкомат воопшто не стигнува до легитимниот систем, но уредот на напаѓачот се претставува како банкарски систем и испраќа команда за подигнување. Во исто време, банкоматот верува дека трансакцијата е правилно одобрена, иако банката не дала согласност и сметката не е нужно задолжена.

Нападот со црна кутија функционира поинаку.

Што точно е црна кутија?

Напаѓачите обично физички го отвораат или оштетуваат куќиштето на банкоматот за да дојдат до каблите и електронските компоненти поврзани со модулот за издавање банкноти. Тие го поврзуваат својот уред со него, таканаречената црна кутија, која директно испраќа команди за исфрлање на готовината.

Таквиот напад припаѓа на група напади познати како џекпотирање, чија цел е да го принудат банкоматот да исфрли поголем дел или сите пари од касетите. За разлика од „host spoofing“, во кое банкоматот е измамен со лажно овластување, кај нападите со црна кутија вообичаениот компјутер и систем за овластување најчесто се целосно заобиколени.

Името црна кутија не мора нужно да се однесува на изгледот на уредот. Тоа е општо име за неовластен надворешен уред што напаѓачите го користат за да се обидат да ја преземат контролата врз модулот за исплата. И двата напади се разликуваат од скимирањето бидејќи нивната примарна цел не е да крадат податоци од картичката и ПИН-от, туку директно да предизвикаат неовластено подигнување готовина.

Извор: Индекс.хр

Фото: ВИ

Тагови: банкомати Хрватска

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер