Фигурина стара 12.000 години открива нешто неверојатно - Канал 5

Фигурина стара 12.000 години открива нешто неверојатно

Глинена фигурина стара 12.000 години, откриена во северен Израел, прикажува жена и гуска и е најраната позната фигурина што прикажува интеракција меѓу човек и животно.

Фигурина стара 12.000 години открива нешто неверојатно

Пронајдена на локалитетот Нахал Еин Гев II, фигурината датира од преднеолитскиот период и означува пресвртница во уметничкиот и духовниот израз. Комбинирајќи натурализам, манипулација со светлина и симболична имагинација, таа открива како раните заедници ја користеле уметноста за да го истражат односот меѓу луѓето и природниот свет, објавува Phys.org.

Во праисториско село со поглед на Галилејското Море, археолозите предводени од д-р Лоран Давин откриле глинена фигурина различна од која било претходно пронајдена.

Артефактот стар 12.000 години прикажува жена и гуска во она што се чини дека е митолошка или ритуална сцена, нудејќи редок поглед во симболичниот и духовниот свет на раните седентарни народи во Југозападна Азија. Студијата, објавена во PNAS, ја опишува фигурината како најраната фигурина што прикажува интеракција меѓу човек и животно и првиот натуралистички приказ на жена во регионот.

Фигурината, висока само 3,7 сантиметри, била изработена од локална глина и загреана на околу 400 степени, што укажува на намерна контрола на раната пиротехнологија. Микроскопските и хемиските анализи откриле траги од црвен пигмент (окер) и на жената и на гуската, заедно со зачуван отпечаток од прст што веројатно го оставила млада или возрасна уметница. Скулпторот користел светлина и сенка за да создаде длабочина и перспектива, алудирајќи на уметнички иновации што нема да процветаат целосно сè до неолитскиот период.

Проектот го води проф. Леоре Гросман од Институтот за археологија на Еврејскиот универзитет во Ерусалим, заедно со проф. Натали Мунро.

Прикажувајќи жена како седи под гуска што стои на грб, сцената сугерира повеќе од само обичен чин од секојдневниот живот. Гуската, вообичаен дел од исхраната на Натуфијците, но исто така и проткаена со симболична вредност, изгледа жива, а не како плен. Истражувачите ја толкуваат композицијата како замислена или митолошка средба во согласност со анимистичките верувања, светоглед што ги гледал луѓето и животните како духовно поврзани.

Натуфиската култура, која опфаќа период од пред околу 15.000 до 11.500 години, го означува преминот на човештвото од номадски собирачи на храна во населени општества. Откритието покажува дека, долго пред земјоделството, овие рани жители на селата веќе експериментирале со наративна уметност, симболично изразување и техники за моделирање со глина.

Фауналните остатоци од локацијата ја поддржуваат врската помеѓу гуските и ритуалниот живот. Пердувите на птиците се користеле за декорација, а одредени коски биле обликувани во накит. Уметничкиот фокус на гуската и жената, тврдат истражувачите, укажува на рана митска имагинација, симболичен речник кој подоцна цветал во неолитските култови и фигуративните традиции низ Југозападна Азија.

- Ова откритие е извонредно на неколку нивоа. Не само што ова е најраната фигурина во светот што ја прикажува интеракцијата човек-животно, туку е и најраниот натуралистички приказ на жена пронајден во Југозападна Азија“, рече д-р Лоран Давен, главен автор на трудот.

„Фигурината бележи момент на трансформација. „Го поврзува светот на мобилните ловци-собирачи и светот на првите седечки заедници, покажувајќи како имагинацијата и симболичното размислување почнале да ја обликуваат човечката култура“, рече проф. Леоре Гросман од Институтот за археологија на Еврејскиот универзитет во Ерусалим, коавтор на трудот.

Надвор од изработката, ова дело ги отелотворува најраните почетоци на митот, раскажувањето приказни и духовната поврзаност, изразени во глина од раце што живееле милениуми пред подемот на цивилизацијата.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Ристески во посета на повеќе центри на Агенцијата за вработување

Процесот тече без проблеми, пристигнати преку 4.400 апликации.

Ристески во посета на повеќе центри на Агенцијата за вработување

Заменик-министерот за економија и труд Марјан Ристески денес посети повеќе регионални канцеларии на Агенцијата за вработување, каде изврши увид во процесот на аплицирање за јавните повици од мерката за Претприемништво - Самовработување со грант од Оперативниот план Оперативниот план за активни програми и мерки за вработување и услуги на пазарот на трудот за 2026 година.

Во текот на денот, заедно со Даниела Димовска, Директорка на Агенција за иновации, научно технолошки развој и претприемништво – ИНОВА, Весна Пешова, заменик директор на Агенција на Вработување, претставници на општините и пратеници беа посетени центрите во Велес, Штип, Кочани, Виница и Берово каде вработените во центрите информираа за текот на пријавувањето зана јавниот повик.

- Вработените во центрите на АВРМ ме информираа дека процесот тече без проблеми и поголем застој, сите граѓаните можат слободно да аплицираат со нивните идеи за да отворат сопствен бизнис. Интересот за мерката е исклучително голем и до почетокот на денот пристигнати се речиси 4.400 апликации. Ја користам оваа прилика да апелирам до сите заинтересирани да се пријават и да ги искористат бенефитите кои како Влада им ја нудиме за отворање на сопствен бизнис – кажа заменик-министерот Ристески.

За време на посетите заменик-министерот Ристески им се заблагодари на вработените за нивната работа и дополнителни напори овие две недели додека се активни јавните повици.

Сите невработени лица заинтересирани можат да добијат детални информации за мерката во работните клубови на 30-те Центри за вработување на Агенцијата за вработување на Република Македонија, контакт центарот 02-3111-850 и веб-страната www.av.gov.mk.

Јавните повици траат до утре, 3 јули 2026 година.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Јаневска до родителите: Без ваш ангажман, секоја иницијатива за справување со врсничко насилство ќе биде неефикасна

Врсничкото насилство може да запре само ако сите, и институции и наставници и целата заедницата, се ангажираме со целосна сериозност. Но, посебно важна е улогата на родителите. 

Јаневска до родителите: Без ваш ангажман, секоја иницијатива за справување со врсничко насилство ќе биде неефикасна

Недостасува поголема грижа и посветеност од многу семејства кон своите деца. Не од сите, но од многу семејства недостасува токму таа воспитна компонента, што е основа за здраво растење.

Ова го нагласи министерката за образование и наука Весна Јаневска на едукативниот панел за родители и старатели на ученици на тема врсничко насилство, што денес се одржа во Домот на културата „11 Октомври“ во општина Гази Баба.

„Последниот случај на врсничко насилство покажа деца со недостиг на емпатија и со изобличени вредности. Едни се изживуваат врз дете, а други стојат настрана, снимаат и се забавуваат, наместо да му помогнат и да го заштитат. Ова насилство е аларм за целото општество. Тоа е плод на недостиг на воспитна врска меѓу родителите и децата“, рече Јаневска, додавајќи дека без ангажирање на родителите, секоја иницијатива за справување со врсничко насилство е неефикасна.

Министерката посочи дека токму затоа, на национално ниво се иницирани директни средби со родителите на децата и наставниците, каква што е денешната. Целта е отворено да се предочат проблемите, да се слушнат предизвиците со кои се соочуваат семејствата и училиштата, како и да се разменат идеи и иницијативи за заедничко делување против врсничкото насилство.

Најави одлучност во справување со злото што возрасните им го наметнуваат на децата и ригорозен системски одговор.

„Одговорност мора да има и за родителите. Разговарав со министерот за внатрешни работи, ќе следат санкции за сите инволвирани и за нивните родители. Најчест причинител на врсничко насилство е семејното насилство и занемарувањето на децата“.

Во моментов, во собраниска процедура се законски измени кои предвидуваат парични казни за родителите и старателите на децата за кои ќе се утврди дека извршиле врсничко насилство во училиште.

Министерството за образование и наука минатата година подготви и реализираше сет мерки за справување со врсничкото насилство. Со законски измени ги задолжи училиштата во годишните програми за работа да предвидат активности за промоција на добросостојба на учениците, заштита од насилство, од злоупотреба, спречување дискриминација, подобрување на комуникацијата и слично.

Беа изработени прирачници за наставници за справување со врсничко физичко насилство во училишта и за пријавување на сајбер насилство.

Стручните служби во училиштата беа зајакнати со ангажирање на кадар онаму каде недостигаше, и беа вратени дежурствата на наставниците за време на одморите во ходниците и во училишните дворови.

Средбите со родителите ќе продолжат, а продолжуваат и обуките за стручните соработници за препознавање на семејно насилство преку однесувањето на децата на училиште и за спречување на понатамошно трансформирање во врсничко. Досега се реализирани обуки за стручни соработници од 30-тина општини во Македонија, во соработка со Комората на психолози, МВР и Министерството за социјална политика.

Министерство за образование и наука

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

СДСМ: Црна Гора со 3,2 милијарди евра а Македонија со само 67 милиони евра, за кои реформи и пари зборува Кочовска?

Министерката за финансии зборува за пренасочување на европски средства кон „реформски лидери“.

СДСМ: Црна Гора со 3,2 милијарди евра а Македонија со само 67 милиони евра, за кои реформи и пари зборува Кочовска?

Прашуваме: За кои реформи?

За оние кои Мицкоски ги најави дека ќе бидат завршени до 1 јуни, а за кои повеќе никој не зборува?

За реформите за кои добија грејс период од една година уште во 2025 и не се исполнија?

Што е сега со роковите? Што е направено од реформската агенда?

Македонија е во опасност да остане надвор од седумгодишниот план на ЕУ поради неисполнување на реформите. А министерката зборува за „најголеми средства“ и за тоа дека Македонија е меѓу реформските лидери.

За споредба: Црна Гора добива 3,2 милијарди евра, а Македонија ќе добие 65,7 милиони евра, од Планот за раст на ЕУ.

И тоа е „најмногу“?

Дали е тоа истата министерка која пред неколку месеци изјави дека „пола Европа ќе банкротира“, а Македонија ќе процвета?

Истата која тврди дека сме „трета економија во Европа“, а немаме пари ни за зголемување на минималната плата?

Изгледа дека Мицкоски со своите лаги ги зарази и своите министри. Или можеби и тие почнаа да му веруваат.

СДСМ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер