Европско движење: Обезбедувањето независно судство не е луксуз, туку неопходност - Канал 5

Европско движење: Обезбедувањето независно судство не е луксуз, туку неопходност

Националната конвенција за Европската Унија во Македонија денеска беше домаќин на 16. сесија на Работната група 3 – Правосудство и основни права (Поглавје 23) во организација на Европското движење.

Европско движење: Обезбедувањето независно судство не е луксуз, туку неопходност

Националната конвенција за Европската Унија во Македонија денеска беше домаќин на 16. сесија на Работната група 3 – Правосудство и основни права (Поглавје 23) во организација на Европското движење, а во врска со францускиот придонес за владеење на правото во нашата држава. Тема на настанот беше „Патеки до интегритет и независност на правосудството: клучен предизвик во реформите за владеење на правото и борбата против корупцијата“.

Хелена Папа, француска експертка за транспарентност, финансиски криминал и перење пари од француската меѓународна техничка кооперативна агенција „Експертиза Франција“, пренесувајќи го француското искуство, рече дека „обезбедувањето независно судство не е луксуз, туку неопходност“ за заштита на човековите права при носење праведни и правични одлуки. „Обезбедувањето независно судство е едно од најгорливите прашања на денешното време на глобално ниво, кое бара реформи“, изјави Папа, посочувајќи дека постојат многу антикорупциски мерки, но најважно е да се воспостават јасни стандарди и критериуми.

Што се однесува конкретно до Македонија таа ги предочи препораките на ГРЕКО (група на држави против корупцијата), од кои од вкупно 19 од последниот извештај 15 се спроведени, но кои освен на хартија треба и да се применат и во практика, бидејќи, како што рече таа, постои голем јаз меѓу законските решенија и нивната примена. Меѓу поважните, ја наведе препораката да се воведе поголема транспарентност при вработувањето, оценувањето и унапредувањето на судиите и обвинителите, воспоставување саморегулирачки судски институции, овозможување повеќе финансиски средства, поголеми плати и обуки за судиите, како и обезбедување соодветни алатки за да можат да држат чекор со новите технологии. Не помалку важни, според неа, се и препораките за спроведување редовна евалуација за нивната работа, истраги за несовесното работење и спречување на конфликти на интерес, чести етички обуки, како и јавно објавување на судските одлуки.

Претседателот на Судскиот совет, Александар Камбовски, потврди дека Судскиот совет ги спроведе поголемиот дел од препораките на ГРЕКО и стана една од најтранспарентните институции со јавно пренесување на седниците и дека недостасува поголема транспарентност во обвинителството. Тој посочи дека треба да се донесат измени во казнената политика и во начинот на оценување и унапредување на судиите, бидејќи процедурите траат предолго. Но, целосен интегритет во правосудството ќе се постигне кога кај судиите ќе се врати довербата во Судскиот совет, знаејќи дека тој стои зад нив и дека не треба да се плашат од политички притисоци.

Судијата Александар Шопов бранејќи ја судската фела рече дека судската власт не е доволно самостојна и дека таа треба да се смета како една од трите власти, а не како трета власт, која во многу точки е зависна од законодавната и извршната власт.

Адвокатот Јанаки Митровски рече дека притисоците врз судиите ќе постојат сè додека не се одобри барем двојно поголем буџет за судството.

Професорката од Факултетот за безбедност, пак кажа дека градењето интегритет на правосудството, всушност, би требало да почне со градење интегритет во полицијата, бидејќи „ниеден судија не ќе може да замижи пред цврсти докази“. Таа укажа на срамниот процент на осуденост од корупција што се движи од 12 до 15 проценти.

Поранешната пратеничка и правничката Снежана Калеска-Ванчева рече дека владеењето на правото е состојба на умот и дека интегритетот го носи секој од нас и тој се гради уште во текот на школувањето, а не кога ќе се дојде на судска позиција, па во таа насока треба да се работи преку подобрување на образовниот процес.

Околу прашањата за независноста, самостојноста и интегритетот на судиите и јавните обвинители, како клучни столбови на правосудниот систем во демократските општества зборуваше и директорката на Академијата за судии и обвинители Ирина Трјкоска-Стрезоски, која посочи низа предлози за промена на процедурите за тестирање на кандидатите за интегритет при селекција на судии и обвинители, обуките во Академијата за судии и јавни обвинители, кои подоцна ќе одиграат главна улога во спроведување на механизмите за зајакнување независност и спречување политички притисоци.

Францускиот амбасадор Кристоф Ле Риголер, во своето обраќање најави дека Франција преку разни фондови ќе продолжи да ја поддржува борбата против корупцијата, бидејќи сметаат дека судските инстанци и интегритетот на судиите се гарант за владеењето на правото. Но, исто така, на патот на реформите треба да се вклучат и граѓаните и да се охрабрат да пријавуваат и да укажуваат на корупциски појави како свиркачи. Неговиот заклучок е дека за да се забрзаат реформите и побрзо да завладее правото треба да се отвори широк дијалог меѓу клучните актери во правосудството.

Претседателката на НКЕУ-МК заклучи дека токму таков дијалог овозможуваат дебатите како денешната што Националната конвенција за Европската Унија ги организира уште од 2017 година со учество на огромен број национални и странски експерти од областа на правосудството, судии, обвинители, универзитетски професори и претставници на граѓанскиот сектор, релевантни за оваа тема.

Европско движење во Република Македонија

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Изгореа над 20 дуќани со текстилна роба во пожарот во Шуто Оризари

- Наместо мирен сон - страв, паника и борба со огнената стихија за да се спасат повеќе објекти. Ова е она што зад себе го остави синоќешниот пожар во Шуто Оризари.

Изгореа над 20 дуќани со текстилна роба во пожарот во Шуто Оризари

Пеплосани се повеќе дуќани во близина на пазарот во општина Шуто Оризари, а според информациите на Центарот за управување со кризи, пожарот избувнал во раните утрински часови. Повредени и жртви нема, но борбата на пожарникарите со пламените јазици траела неколку часа.

-Во периодот од 03:31 до 06:45 часот, со 15 пожарникари и 6 Против пожарни возила, се гаснале запалени трговски дуќани на улица Индира без број во Општина Шуто Оризари. - ЦУК

Дел од граѓаните на Општината утрово се разбудиле во страв, а некои од нив се сомневаат и дека пожарот е подметна и бараат реакција од надлежните органи.

– Жал ми е што да гледам, ова е трагедија. Сега кој го запалил тоа, треба да се бара да се гледа, има и камери. Да бркаат работа, да видат кој е тој што ризикувал ова да го пали, значи тоа е некој голем мангуп, за него се знае што треба.

– Ова гореше околу 4,5 сабајле, ние спиевме, и кога станавме сабајле да одиме на работа, ние гледаме дека гореле овие бутици тука, греота се луѓето, не знам дали ќе познат кои гореле. Страшно беше, ние тоа време спиевме кога запалиле, и станувам одма гледам дека е запалено се.

– Сабајле поминав со колата со баџанакот имав нешто работа, кога видов, ова е хаос, срамота е ова, ова вака што е направено е многу срамота. Тие што го направиле се штета за општеството, пример кој и да го направил што направил, значи тоа не е лојален граѓанин.

Официјално од Министерството за внатрешни работи засега нема информации за причината за пожарот. И од мвр потврдуваат дека нокеска се опожарени над 20 дуќани со како што се наведува во соопштението , со текстилна и друга роба сопственост на лице со иницијали с.с. кои биле дадени под закуп.

-Денеска околу 03:20 часот во СВР Скопје е пријавено дека во трговски центар на подрачјето Шуто Оризари опожарени биле над 20 дуќани со текстилна и друга роба сопственост на С.С. кои ги има дадено под закупнина. -Пожарот бил изгаснат од Бригадата за противпожарна заштита-Скопје. Повредени лица нема. Ќе биде извршен увид и се преземаат мерки за расчистување на случајот, наведуваат од МВР.

Иако пожарот уште од раните утрински часови целосно е изгаснат, непријатна миризба и натаму се чувствува ширум општината, посебно во непосредна близина на изгорените објекти.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Мицкоски за одлуките на Врховен: Тоа е едно големо разочарување, но тука не се откажуваме и нема да очајуваме

За лидерот на СДСМ, Венко Филипче, тенденциозни се обидите од власта и Мицкоски да се наметне дека судството е под контрола на СДСМ и ДУИ.

Мицкоски за одлуките на Врховен: Тоа е едно големо разочарување, но тука не се откажуваме и нема да очајуваме

Одлуката на Врховниот суд за укинување на пресудата за автобуската несреќа кај Ласкарци за премиерот Мицкоски е големо разочарување и последица на, како што рече, малкумина рецидиви од претходната власт на СДСМ и ДУИ кои, според него, се уште делуваат во правосудниот систем. Коментирајќи го укинувањето на пресудите за Ласкарци и Стевчо Јакимовски, Мицкоски кажа дека добро е ваквите примери да ги следат во ЕУ, кога се зборува за правосудството во земјава. Несреќата кај Ласкарци со голем број жртви и лица кои останале со траен инвалидитет, според премиерот, треба да биде доволна причина правосудството да постапува во интерес на правдата.

-Гледате така згрчевито се борат, ги амнестираат, така се случи со модуларната болница, така и сега со Ласкарци. Понекогаш имам и чувство дека со ветерници се бориме, како да е сето ова Дон Кихотовска битка. Вие бркате, затворате, тие ги пуштаат на слобода луѓе за коишто постои основано сомнение, односно правосилна судска пресуда, и како последица на нивното работење имаме повеќе десетици мртви, како ништо да не било. Тоа за нив ништо не значи бидејќи од тој којшто ги назначил, нивниот стопан, нивниот газда, добиле таква наредба. Тоа е едно големо разочарување - изјави Мицкоски.

За лидерот на СДСМ, Венко Филипче, тенденциозни се обидите од власта и Мицкоски да се наметне дека судството е под контрола на СДСМ и ДУИ, а последните одлуки на Врховен според него се доказ дека единствен начин за враќање на довербата во правосудството е отворањето на преговорите со ЕУ и создавање на судство и обвинителство по европски терк.

-Сметам дека во ситуација во којашто довербата во судството е исклучително ниска, единствен начин на којшто можеме да почнеме да ја враќаме довербата во правосудниот систем е тука да има европско правосудство. И тоа е концептот на продолжувањето кон ЕУ, на отворањето на кластерите, преговорите, затоа што тоа значи зајакнување на системот. Тоа значи присуство тука на европско обвинителство, на судови по европски критериуми во којшто никој никогаш нема да биде поштеден, изјави Филипче.

Инаку, во речиси сите извештаи на ЕК за земјава главните забелешки се однесуваат на состојбите во правосудството, борбата против корупцијата и владеењето на правото.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Нема образложение од Врховен за укинувањето на пресудите за случајот „Ласкарци“ и за Стевчо Јакимовски

Врховниот суд се уште не го објавува образложението за укинувањето на пресудата на Апелациониот суд Скопје за автобуската несреќа кај Ласкарци, во која загинаа 16 патници, а 38 беа повредени. 

Нема образложение од Врховен за укинувањето на пресудите за случајот „Ласкарци“ и за Стевчо Јакимовски

Станува збор за второстепената пресуда со која на дел од осудените им беа зголемени затворските казни изречени првично од Кривичниот суд.

Предметот сега се враќа на повторно постапување и одлучување пред Апелација. Од таму за Канал 5 велат дека сè уште е рано да се прејудицира во која насока ќе се движи предметот. Судот повторно ќе треба да одлучува по жалбите. Во зависност од причините поради кои Врховниот суд ја укинал претходната одлука и од законските услови, Апелација може да ја потврди или преиначи првостепената пресуда, а можно е предметот повторно да биде вратен и пред првостепениот суд.

Пет години по несреќата, во јануари 2024 година, шестмината обвинети возачот Маноил Трифуновски, сопственикот на „Дурмо турс“, Дурмиш Белули и одговорниот за транспорт Ремзи Мифтари како и тројца од станицата за технички преглед беа осудени на затворски казни.

Апелација претходно ја прифати жалбата на Обвинителството и на дел од осудените им ги зголеми казните. На Белули казната од четири беше зголемена на десет години затвор, на Мифтари од шест на десет, додека Ѓорѓиевски и Дуковски вработени во станицата за технички прегледи, наместо по пет, добија по седум години затвор.

Републичкиот јавен обвинител Ненад Савески, коментирајќи ги реакциите, нагласи дека Врховниот суд не ги оценувал обвиненијата, туку законитоста на судските одлуки.

„Одлуките на повисоките судови се во врска со одлуките на пониските судови. Врховниот суд не ги ценел обвиненијата, туку одлуките на второстепениот и првостепениот суд“, рече Савески.

Освен за случајот Ласкарци Врховен ги укина и пресдуите на Кривичен и на Апелација за поранешниот градоначалник на карпош Стевчо Јакимовски и предметот го врати на повторно судење пред Кривичниот суд. Јакимовски со оваа одлука практично треба да излезе од затвор откако ќе ја добие одлуката. Неговиот адвокат Виктор Цветковски, за Канал 5 вели дека е задоволен од насоката во која се движи постапката.

„Сите рокови за излез на Јакимовски течат од моментот на приемот на пресудата. Додека ниту една од странките не ја добие пресудата во писмена форма, не може да се постапува само врз основа на објавата на веб-страницата на Врховниот суд. Во самата пресуда треба да бидат наведени образложението и причините врз основа на кои е донесена одлуката, како и насоките за понатамошното постапување на пониските судови“, вели Цветковски.

Практично, со одлуките на Врховниот суд, осудените во предметот „Ласкарци“, како и Стевчо Јакимовски, ќе можат од слобода да ги следат понатамошните судски постапки. Предметите, сепак, не се завршени, а конечниот исход ќе зависи од новите одлуки на пониските судови.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер