Денес, тоа е глобален проблем вреден милијарди евра, од фалсификувани банкноти запленети во Европа до озлогласените севернокорејски „супердолари“. Светот води тивка војна против една од најстарите криминални активности, додека технологијата ги прави фалсификатите сè поубедливи и потешки за откривање.

Фалсификувањето пари постои со векови, но во 21 век доби нова димензија. Фалсификуваните пари повеќе не се прават само во скриени гаражи; некои операции сега ги водат мрежи на организиран криминал, па дури и држави. Според проценките на Министерството за финансии на САД, во оптек има помеѓу 70 милиони и 200 милиони долари фалсификувани пари во кое било време. Тоа значи дека има еден фалсификат на секои 10.000 вистински долари, објави Дневно.

Рекордни заплени во Европа

Во февруари 2026 година, операцијата на Европол „DECOY III“ спречи околу 1,2 милијарди евра фалсификувани пари да влезат на европскиот пазар. Полициските и царинските служби од 18 земји запленија повеќе од седум милиони фалсификувани банкноти и монети.

Податоците од Европската централна банка, исто така, покажуваат позитивен тренд - во 2024 година, 554.000 фалсификувани евро банкноти беа повлечени од оптек, што е околу 18 фалсификати на милион оригинали, значително помалку отколку во претходните години.

Најчесто фалсификувани банкноти се банкнотите од 20 и 50 евра, кои сочинуваат повеќе од 75% од сите откриени случаи. Експертите го припишуваат овој пад на зголемената употреба на безготовински плаќања во ЕУ.

Во САД, ситуацијата е поинаква поради глобалната доминација на доларот. Најчесто фалсификувана е банкнотата од 20 долари, додека надвор од САД најбараната цел е банкнотата од 100 долари.

„Супердоларот“ од Северна Кореја

Најпознатиот и геополитички чувствителен случај е поврзан со Северна Кореја. Според сведоштвата на пребегнувачите, режимот започнал операции за финансирање на државата преку фалсификувани американски долари кон крајот на 1970-тите.

Резултатот беше таканаречениот „супердолар“ – речиси совршена копија од американската банкнота, која Северна Кореја ја произведе индустриски со употреба на високопрецизни машини за печатење. Американските власти досега запленија околу 50 милиони вакви фалсификати.

Проблемот не е само количината, туку и исклучително високиот квалитет на изработката. Во 2006 година, Интерпол издаде специјално „портокалово известување“ за да ја предупреди полицијата низ целиот свет.

Според извештаите, фалсификуваните банкноти биле дистрибуирани преку сложени мрежи, вклучително и дипломатски канали.

Нова генерација фалсификати

Денес се користат и напредни технологии како што се 3D печатење со висока резолуција и вештачка интелигенција, што го отежнува откривањето на фалсификувани пари.

Како одговор, банките и институциите воведуваат системи за вештачка интелигенција и машинско учење во уредите за проверка на банкноти, кои анализираат сомнителни обрасци во реално време.

Иднината на готовината

Експертите веруваат дека физичките пари постепено би можеле да исчезнат. Според проценките, до 2035 година, готовината би можела да падне на само 5% од вкупните плаќања.

Сепак, дигиталната иднина носи и нови ризици – прашања за приватноста, контролата на податоците и финансиската безбедност.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.