Свет

Ексклузивна репортажа на Јован Ѓорговски за Друзе народот на границата меѓу Израел и Сирија

Замислете народ и религија скриени високо меѓу планинските врвови. Луѓе кои живеат таму каде што историјата често се испишува гласно, а тие тивко избираат да ја чуваат својата.

Изолирани, но не и отсечени. Во срцето на случувањата, а одлучни да останат свои. Народ кој ја носи својата традиција не како товар, туку со гордост – внимателно, достоинствено, и далеку од вревата на светот.

Во северниот агол на Голанската висорамнина, таму каде облаците се сретнуваат со камените врвови е Маџдал Шамс, или на македонски - „Кулата на Сонцето“. Тука живее заедница чиј идентитет е вткаен од историјата, молкот и вербата. Тоа се Друзите — народ без татковина, но со длабоки корени, луѓе кои не се бројни, но се непоколебливи.

Друзите не се верба која се шири, туку се завет што се чува. Нивната религија е таинствена, не од срам, туку од светост. Само доколку двајцата родители се дел од Друзе народот може да станете дел од оваа религија, за сите останати тоа не е дозволено. Само мал дел од нив, имаат пристап до целосната духовна доктрина, која пак не е напишана во ниту едно свето писмо, туку се пренесува од колено на колено. За нив, животот е верба во себе — преку чест, лојалност, и заедништво. Зборот тежи колку камен, а ветувањето е свето како молитва.

Маџдал Шамс не е обично село. Тоа е раскрсница на идентитети: сириски во срце, израелски по документи, а Друзе во душата. Од прозорците на куќите, луѓето гледаат кон Сирија — земја која им е блиска по крв, а далечна иако се на самата граница. Војната од другата страна можеби стивна, ама не исчезна. Во воздухот се чувствува тензија, страв од нестабилност и нови играчи во соседството.

-На мојата десна страна е Маџдал Шамс, град под контрола на Израел, лево пак е сириската граница и Сирија. Голанската висорамнина важи за едно од најоспоруваните места на планетата земја. Вулканското плато кое важи за порта кон Дамаск и Сирија уште од далечната 1967 година е под контрола на Израел.

Војната во минатото поделила цели семејства, а поради новата линија на контакт меѓу Израел и Сирија голем дел од роднините од двете страни за блиските во Сирија дознавале преку мегафони од околните ридови. Доказ дека крвта не признава граници.

Но дури и овде, на овие височини каде времето понекогаш изгледа како да мирува, болката не прашува каде ќе удри. Случувањата во регионот не го поштедија ниту Маџдал Шамс. Пред неполна година, ракета истрелана од Хезболах го погоди фудбалското игралиште, во миг кога таму играа деца – гласни, живи, безгрижни. Дванаесет животи згаснаа – деца на возраст од 11 до 16 години. Меѓу нив – браќа и сестри, братучеди, соседи, соученици. И Венес Сафади. Нејзиниот татко, Адам, не пречека токму на тоа игралиште. Гордо говореше за неговата ќерка, иако неговиот поглед беше вперен некаде далеку во хоризонтот.

Во срцето на религијата на Друзите лежи едно необично и моќно верување — реинкарнацијата. За нив, смртта не е крај, туку премин. Секоја душа, велат, се раѓа повторно — веднаш и без одлагање. Поради тоа, тагувањето е ограничено. Само два месеца им се дозволени на најблиските. Повеќе од тоа, веруваат дека ќе и наштети на душата во новиот живот – ќе и донесе немир, болест, несреќа. Телата не се погребуваат на традиционален за нас начин. Наместо тоа, нивните коски се чуваат во семејни гробници — како симбол на припадност, но и како знак дека телото е минливо, а душата – вечна. Денот го завршивме во домот на Фаузи Сафеди, каде не бевме гости, туку дел од нејзиниот мал свет. Дом каде се зборува и арапски и еврејски, каде спомените од минатото живеат заедно со надежта за иднината. Ни раскажа дека никогаш не се оддалечила 500 метри од нејзиниот дом, а гордо ни кажа за нејзините пет деца кои живеат во САД и Европа.

На ѕидовите од нејзиниот дом фотографии на роднини во сириска униформа од времиња кои денес изгледаат како нечиј туѓ сон. Но, покрај тие спомени, со почит зборуваше за израелските војници, кои како што кажа, секогаш се добредојдени. Кај нив, велат, мора да се изедат најмалку три чинии, за домаќинот да не помисли дека не сте среќни или пак, не ви се допаѓа оброкот. И ние јадевме, не од учтивост, туку од срце. И јагнешко, и хумус, и пилав, и салати, пита леб и сок од калинка. За крај, со традиционално црно кафе и кутија со цреши, како подарок за сладок пат заминавме со чувство дека видовме нешто ретко – едноставен живот кој опстојува меѓу граници, загуби и неизвесности. На место каде височините се стрмни, се потсетивме дека достоинството и хуманоста знаат да бидат најсветли таму каде што светот некогаш изгледа најтемен.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Шоу биз

Српски медиуми: Бака Прасе го исценирал сопственото приведување, следуваат кривични пријави

Тврдењата дека маскирани лица го привеле јутјуберот Богдан Илиќ, попознат како Бака Прасе, се лажни.

Ова е утврдено по истрагата спроведена од Вишото јавно обвинителство во Белград и службеници од полициската станица „Савски венац“. Претходно, на профилот на Илиќ на Инстаграм се појави објава во која се тврди дека маскирани лица го однеле од неговиот стан.

Илиќ ѝ објаснил на полицијата дека ја објавил таа информација како дел од снимањето на видео кое планира да го објави на својот Јутјуб канал.

Поради ширење паника преку лажни информации на Инстаграм, против него ќе биде поднесена кривична пријава до Посебното одделение за високотехнолошки криминал при Вишото јавно обвинителство во Белград. Пријавата се однесува на кривичното дело предизвикување паника и неред.

Што содржеше објавата

На профилот на Илиќ на Инстаграм беше објавено соопштение од неговиот тим, во кое се тврди дека тој бил приведен околу 06:00 часот наутро. Во објавата, потпишана од „Тимот на Бака Прасе“, исто така се наведува дека за ситуацијата бил известен и неговиот адвокат.

Неговите соработници спомнаа и наводна поврзаност со „Алта банка“, тврдејќи дека Илиќ се доведува во врска со сомневања за перење пари. Оваа информација не е потврдена.

Обвинителството нареди истрага

Вишото јавно обвинителство во Белград претходно ѝ наложи на полицијата итно да ги провери тврдењата дека маскирани лица го однеле Илиќ од неговиот стан. Полициските службеници требаше да ја проверат информацијата на терен и да преземат други неопходни мерки за да утврдат што се случило. По извршените проверки, обвинителството и полицијата утврдија дека наводите се лажни.

Извор: Индекс.хр

Тагови: Бака Прасе приведување

Европа

Мерц ветува заштита на Евреите во Германија; антисемитизмот станува сè пораспространет

Фридрих Мерц изјави дека Германија се соочува со тест за својата посветеност кон заштитата на еврејската заедница.

Тој ја опиша глетката на градинки и синагоги, чувани од вооружена полиција зад стакло отпорно на куршуми, како „ужасна“, пренесува Ројтерс.

Мерц го изјави ова во говор во синагога во Минхен, на годишнината од „Кристална ноќ“ (Kristallnacht) во 1938 година – настан што послужи како вовед во Холокаустот и истребувањето на повеќе од шест милиони европски Евреи, спроведено од нацистите. Тој истакна дека антисемитизмот станал „распространет“.

„Го гледаме и го слушаме на нашите улици, во нашите градови, во градовите на нашите европски соседи и ширум светот – во парламентите, клубовите и училиштата“, рече Мерц. „Токму затоа, ова е момент на вистината за паролата ’Никогаш повеќе‘, на која толку често се повикуваме“, додаде тој.

Тој вети дека неговата влада ќе стори сè што е во нејзина моќ за да го заштити еврејскиот живот, како во Германија, така и во странство. Исто така, ја потврди долгогодишната поддршка на Германија за Израел, нагласувајќи дека тоа е „дел од нашата историска одговорност“. Слични заложби за заштита на еврејските институции и борба против антисемитизмот претходно дадоа и претходниците на Мерц, Ангела Меркел и Олаф Шолц.

Germany's Chancellor Merz: Antisemitism is once again omnipresent. Sometimes it is disguised in the language of anti-colonial liberation struggles or criticism of Israel. https://t.co/centhneh0V
— Clash Report (@clashreport) November 9, 2026

Според годишниот извештај на организацијата „RIAS“, бројот на антисемитски инциденти драстично се зголемил по избувнувањето на војната во Газа во 2023 година. Минатата година биле евидентирани 8.725 вакви инциденти – повеќе од тројно во споредба со 2022 година – што изнесува просек од 24 случаи дневно.

Палестински извори наведуваат дека повеќе од 74.000 луѓе се убиени во израелските напади врз Газа. Нападите беа извршени откако борци предводени од Хамас убија приближно 1.200 луѓе во јужен Израел на 7 октомври 2023 година.

„Срам за нашата земја“

Илзе Ајгнер, претседателка на Баварскиот покраински парламент, чувството на несигурност што го доживуваат многу Евреи во Германија го опиша како „срам за нашата земја“. Мерц претходно ја имаше предложено неа како конзервативен кандидат за функцијата претседател на Германија.

„Кристалната ноќ“ претставуваше погром врз Евреите, кој започна на 9 ноември 1938 година, а вклучуваше убиства, грабежи и уништување имот. Името се однесува на скршеното стакло од уништените синагоги, продавници и домови, кое ги покривало улиците.

Тагови: Фридрих Мерц

Свет

Американски претставник: Русија и Украина подготвени за компромис околу територијата

Во неофицијални разговори, Русија и Украина покажуваат одредена подготвеност за компромис околу територијата, во пресрет на новите мировни преговори што започнуваат утре во Абу Даби.

Ова го изјави американски претставник запознаен со подготовките за разговорите, додавајќи дека, за првпат, Вашингтон забележува искрена желба од руска страна за ставање крај на војната, пренесува Ројтерс.

„За првпат имам впечаток дека гледаме вистинска желба од руска страна сето ова да се приведе кон крај“, рече претставникот, кој ги информираше новинарите под услов да остане анонимен.

Што ќе се случи со окупираните територии?

Според претставникот, двете страни приватно покажуваат одредена флексибилност во однос на можна територијална размена. Сепак, тој нагласи дека каков било договор за територијата веројатно би се постигнал дури на крајот од преговорите, откако ќе се постигне консензус за другите прашања.

Територијалните прашања досега беа една од најголемите пречки за постигнување мировен договор. Украина инсистира на враќање на нејзините меѓународно признати граници, додека рускиот претседател Владимир Путин бара контрола врз целиот регион Донбас.

Американскиот претставник не откри какви територијални отстапки би можеле да направат Москва и Киев. Неговите изјави во оваа фаза не значат дека е постигнат договор, ниту пак дека некоја од страните официјално ги променила своите барања.

Вашингтон смета дека прво треба да се договори безбедносен аранжман за периодот по војната. Дури потоа би имало простор за конечен договор во однос на територијата.

Безбедносни гаранции за Украина

Една од главните теми на преговорите ќе бидат безбедносните гаранции за Украина. Се разгледува можноста за заштита слична на онаа од Членот 5 од Договорот на НАТО, според кој напад врз една членка се смета за напад врз сите членки.

Таков модел би требало да ѝ обезбеди на Украина безбедносни гаранции по евентуалниот мировен договор, но засега не е познато како би функционирал тој, ниту кои земји би презеле конкретни обврски. Американскиот претставник нагласи дека договорот за повоената безбедносна архитектура ќе биде клучен за решавање на територијалните прашања. Американското посредување во Абу Даби ќе го предводат специјалниот пратеник Стив Виткоф и Џаред Кушнер, зетот на претседателот Доналд Трамп. Преговорите треба да траат два дена, почнувајќи од вторник. Претставник на САД изјави дека постои можност Виткоф и Кушнер, по завршувањето на разговорите, да отпатуваат во Русија на средба со Путин. Ваквата посета сè уште не е потврдена.

Во Вашингтон постои умерен оптимизам дека разговорите би можеле да доведат до напредок, иако американската страна признава дека за постигнување договор ќе биде потребно време. Во последните месеци, Трамп ги засилува дипломатските напори за ставање крај на војната, притоа често укажувајќи на тешките човечки жртви на двете страни од почетокот на руската инвазија во февруари 2022 година.

Извор: Индекс.хр

Тагови: русија украина