Живот

Еден конгрес го дели македонскиот гулаб-вртач да биде регистриран и признат како автохтон

Учество на еден конгрес го дели македонскиот гулаб-вртач за да биде запишан во регистарот на Европскиот сојуз на одгледувачи на птици и ситни животни како автохтона птица.

Учество на еден конгрес го дели македонскиот гулаб-вртач за да биде запишан во регистарот на Европскиот сојуз на одгледувачи на птици и ситни животни како автохтона птица, вели Тодор Маџаров, претседател на Здружението „Македонски вртач“ од Струмица и долгогодишен одгледувач на овој вид гулаби, но и други птици и животни.

-Битката за регистрирање на нашиот гулаб и запишување во регистарот на Европскиот сојуз трае долги години. На еден од конгресите успеавме да учествуваме и го презентиравме нашиот гулаб. Но, потребно е да се учествува и на други конгреси, а немавме пари. Пропуштивме неколку конгреси и заради тоа се уште сме стасус кво, раскажува Маџаров.

Додава дека за успешно признавање потребно е покрај него на конгресот да учествува и претставник на државата, а како што вели досега сам ги финансирал патувањата и потребните такси, но, последните неколку години не може бидејќи го стасала староста и не е финансиски моќен.

Иако на прв поглед изгледа апсурдно, но повеќе од десетина години трае сагата на македонскиот гулаб-вртач да биде признат како автохтона птица. Маџаров со своите 77 години се уште е витален и секој ден се дружи со своите миленици, но апелира државата и некој помлад да продолжи со благородната мисија македонскиот автохтон гулаб-вртач да биде признат за да не го присвојуваат соседите. Тврди дека македонскиот вртач може само така да се нарекува, а не и дунек, бидејќи тоа е турско име за гулабот.

-За мене е најболно што гулабот е признат дека е автохтона македонска птица, па дури дека е со потекло од Струмица, но не е регистриран и затоа секој го краде. Исто како што ајварот стана словенски, а шарпланинецот српски. Сето тоа е заради наша неорганизираност, па дури би додал и од завист зошто друг да го направи тоа, а не јас, со тага објаснува Тодор.

Во неговиот двор, каде е сместен гулабарникот, но и кафези за одгледување на зајаци, украсни патки, папагали, австралиски врапчиња, пауни и украсни гулаби имате чувство како да сте во делот за птици од зоолошка градина. Со многу љубов и посветеност Маџаров ги одгледува овие животни и секој ден го сонува сонот кога македонскиот вртач ќе биде признат како автохтона македонска раса.

-Битката за признавање на нашиот гулаб трае уште од крајот на 80-те години на минатиот век, кога во Скопје се формираше првиот клуб, а потоа формиравме и во Струмица. Тогаш клубовите се регистрираа во полицијата, но оттаму бевме буквално избркани и дури се подбиваа со нас. По неколку години го формиравме клубот „Гулаб Струмица“ во 1993 година и прво што требаше да направиме беше да набавиме прстени (алки) за гулабите за да учествуваме со нив на изложби надвор од земјава, бидејќи тие се еден вид пасош на гулабот. Со „вртачите“ се натпреварувавме два пати годишно - на пролет со старите, а на есен со младите гулаби, посочува Маџаров.

Објаснува дека струмичкиот вртач во Србија и во другите држави од поранешната држава стасал по заминувањето на старешините од некогашната ЈНА, кои со себе ги понеле и гулабите кои ги одгледувале додека биле на служба во Струмица. Додава дека голема е разликата меѓу нашиот вртач и останатите.

-Кога се врши оценување на македонскиот вртач најпрво се гледа каков му е кружниот лет над гулабарникот и да достигне висина од 200 до 300 метри и кога ќе се пушти друг гулаб на земјата тој почнува вертикално да паѓа и да се врти околу својата оска. Тоа вртење се оценува. Значи имаме добар лет, имаме кружен лет и имаме примање, па вртење и приземјување во гулабарникот. Бодовите од оценувањето од двајцата судии се собираат и се добива пласманот, објаснува Маџаров, кој и самиот е судија.

Посочува дека вртењето на македонскиот вртач во споредба со другите од соседните држави е сосема различно, бидејќи нашиот се врти при паѓањето, а другите се спуштат како стрели надолу.

Љубовта за одгледување на гулаби ја наследил од неговите предци, па дури вели дека тоа му е аманет од дедо му.

-Во 1913 година, кога дедо ми дошол во Струмица од Кукушката околија, од големото богатсто кое таму го имал и го оставил, со себе ги понел само двата најстари гулаби ставајќи ги во пазувите. Од тие гулаби потекнува нашата семејна љубов кон овие птици, раскажува Тодор.

Жали што нема кој да ја наследи неговата љубов кон гулабите, но и покрај тоа што е веќе во седумдесет и седмата година од животот се надева дека уште долго ќе им се радува на „паѓањата“ на неговите вртачи. Се потсетува и на бројните признанија кои ги има освоени за своите гулаби, но, сепак, најголема награда ќе му биде регистрирањето на македонскиот гулаб-вртач во европските асоцијации.

Според неговите податоци во Струмица има околу педесетина огледувачи на гулаби-вртачи, а во државата вкупниот број на гулаби е неколку десетина илјади. Маџаров има регистрирано и сопствена одгледувачница за гулаби и патки. /МИА

Тагови: гулаб-вртач

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Божиновска од Глобочица: Секој вложен денар во хидроелектраните носи повеќе домашна енергија и поголема сигурност

Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновскa ја посети хидроелектраната „Глобочица“, каде заедно со директорот на Подружница ХЕС „Црн Дрим“, д-р Гоце Божиновски, извршија увид во работењето.

Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновскa ја посети хидроелектраната „Глобочица“, каде заедно со директорот на Подружница ХЕС „Црн Дрим“, д-р Гоце Божиновски, извршија увид во работењето на еден од најзначајните хидроенергетски капацитети во државата и разговараа за идните инвестициски активности и развојните планови.

Во фокусот на работната средба беа производните резултати, реализацијата на планот за производство, тековното и инвестициското одржување, како и следната фаза од ревитализацијата на хидроелектраните „Глобочица“ и „Шпилје“.

Особено охрабрува податокот дека „Глобочица“ веќе има реализирано околу 80 проценти од годишно планираното производство, а само во првата половина од годинава во македонскиот електроенергетски систем испорача 120 GWh електрична енергија – речиси 19 проценти повеќе од планираното.

„Овие резултати покажуваат дека кога се инвестира во домашните производствени капацитети, државата добива повеќе сигурност, стабилност и сопствено производство на електрична енергија. Наш приоритет останува модернизацијата на постојните капацитети, затоа што тие се темел на сигурен и одржлив енергетски систем“, истакна министерката Божиновска.

На средбата беше презентирана и третата фаза од ревитализацијата на ХЕС „Црн Дрим“, која започнува ова лето. Најголемиот дел од инвестициите ќе бидат насочени токму кон хидроелектраните „Глобочица“ и „Шпилје“, каде се предвидени капитални зафати – замена на генератори, ротори, лежишта и блок-трансформатори, модернизација на хидромеханичката опрема и други активности што ќе ја зголемат сигурноста, ефикасноста и работниот век на постројките.

Паралелно се разработуваат и нови развојни проекти, меѓу кои „Глобочица 2“, „Шпилје 2“, пловечка фотонапонска електрана на акумулацијата „Шпилје“, модернизација на регулациониот систем за автоматска контрола на испустот и далечинско управување со нивото на Охридското Езеро и реката Црн Дрим, како и други проекти што ќе придонесат за зголемување на домашното производство на чиста енергија.

ХЕЦ „Глобочица“, која е пуштена во употреба во 1965 година, повеќе од шест децении претставува еден од столбовите на македонската електроенергетика. Од почетокот на работата до денес има произведено над 10.500 GWh електрична енергија, а преку досегашните ревитализации нејзината инсталирана моќност е зголемена од 34,5 на 42,5 MW.

Министерката Божиновска нагласи дека вложувањата во ваквите капацитети не се само инвестиции во инфраструктура, туку инвестиции во енергетската безбедност, економскиот развој и енергетската независност на државата.

„Хидроелектраните се нашата домашна, чиста и стратешка енергија. Тие ја намалуваат зависноста од увоз, обезбедуваат стабилно производство и претставуваат еден од најсилните столбови на зелената енергетска транзиција. Затоа продолжуваме со инвестиции кои ќе обезбедат овие капацитети сигурно да произведуваат и во следните децении“, порача Божиновска.

Тагови: Сања Божиновска

Македонија

СДСМ: Ако ВМРО е толку силна, зошто инсистира на кражба на гласовите од дијаспората?

ВМРО-ОКГ обвинува дека опозицијата се повлекува од преговорите за Изборниот законик затоа што се плаши од избори и пораз. Но оваа теза е нелогична и лесно разоткриена.

Ако ВМРО-ОКГ и Мицкоски се толку силни како што тврдат, зошто толку инсистираат на закон кој овозможува неконтролирана кражба на гласовите од дијаспората?

Ако се толку убедени во својата победа, зошто им е потребна изборна манипулација?

Фактите се јасни: ВМРО изгуби над 150.000 гласови на последните избори.

Рејтингот на Мицкоски е на историски минимум поради секојдневните лаги и неисполнети ветувања.

Ако навистина беа толку силни, немаше да се фаќаат за вакви методи.

Единствените кои се плашат од пораз на изборите се токму ВМРО и Мицкоски.

Тоа не е страв само од опозицијата - тоа е страв од одговорност пред законот.

Страв од тоа што ќе се случи кога ќе треба да одговараат за криминалните тендери, за кражбата на парите на граѓаните и за систематската корупција.

Затоа и се брза со предвремени избори. Падот на рејтингот и загубата на стотици илјади гласови го притискаат Мицкоски да ги распише што поскоро.

Веќе ниту пропагандата, ниту 40 отсто од орбановите медиуми не можат да ги сокријат неуспесите на оваа влада на сите полиња - економскиот колапс и празниот буџет се видливи за секој граѓанин.

Овие „големи патриоти“ со бугарски државјанства, европски пасоши и фирми во Бугарија, сега се загрижени за сопствената судбина. Не за иднината на Македонија, туку за сопствената одговорност.

Затоа сакаат да ги наместат следните избори - за да ја одложат правдата што неизбежно доаѓа.

Народот не е наивен. Лаги, манипулации и изборни кражби повеќе не поминуваат.

Народот ќе победи. Европска Македонија ќе победи.

СДСМ

Фудбал

Која селекција е најблиску до светскиот трон?! Аргентина, Франција, Шпанија и Англија во битка за трофејот

На четири средби пред крајот на 23 Светски фудбалски шампионат четирите полуфиналисти покажаа дека со право се избориле за место меѓу четирите најдобри репрезентации на Мундијалот .

Во досегашниот тек од шампионатот според ,многумина Франција е најубедлива, Аргентина е најефикасна, Шпанија непобедлива, а Англија – најупорна.

На Светското првенство останаа само четири репрезентации, а секоја од нив стигна до полуфиналето на сосема поинаков начин. Статистиката покажува дека Аргентина и Франција ги имаат најопасните напади, Шпанија ја контролира играта и создава голем број шанси, додека Англија својата сила ја црпи од физичката моќ, дисциплината и неверојатниот борбен дух.

Актуелните шампиони постигнаа 17 гола на шест натпревари, што е просек од речиси три гола по натпревар. Франција постигна еден помалку на патот до полуфиналето, Англија има 13, а Шпанија е последна меѓу полуфиналистите со 11 гола.

Тимот предводен од Лионел Меси покажа најголема ефикасност кога се појавуваат можности, додека Французите продолжуваат да го одржуваат својот углед како тим способен да ги казни противниците во секој момент.

Шпанија останува најголемата енигма меѓу последните четири тима. Тимот на Луис де ла Фуенте испрати огромен број шутеви кон противничките голови, предводејќи го тимот заедно со Франција во однос на вкупниот број обиди. Сепак, завршувањето останува проблем.

Шпанците имаат упатено 112 шутеви, но само 40 биле во гол. Нивниот процент на реализација е само десет проценти, што ги става меѓу помалку ефикасните тимови на турнирот.

За разлика од другите полуфиналисти, Англија не импресионира со својата напаѓачка статистика. „Трите лава“ имаат забележано најмалку шутеви и најмалку прецизни додавања меѓу првите четири екипи.

Екипата на Томас Тухел покажува огромна физичка сила, агресија и подготвеност да се бори за секој сантиметар од теренот. Англискиот тим е меѓу екипите што прават најмногу фаули, а се издвојува особено по интензитетот на трчање и бројот на спринтови.

Интересно е што Аргентина помина најголемо вкупно растојание меѓу преостанатите екипи, а Англија е веднаш зад нив. Иако Аргентинците немаат највисока просечна брзина на движење, нивната игра се потпира на искуство, контрола на темпото и индивидуален квалитет.

Од друга страна, Франција и Шпанија се помалку зависни од физички дуели, компензирајќи за ова преку техничка супериорност и организација.

Бројките нема да одлучат кој ќе биде светски шампион, но јасно ги покажуваат различните идентитети на четирите преостанати тима. Аргентина има моќ на постигнување поени, Франција ширина и квалитет, Шпанија контрола врз играта, а Англија менталитет на тим кој одбива да се откаже.

Сега доаѓа моментот кога статистиката се става во втор план - бидејќи еден натпревар одлучува кој ќе го направи последниот чекор кон светската титула.

Секако полуфиналните пресметки ќе бидат интересни и поради четирите големи ѕвезди на полуфиналистите, неверојатните стрелци Меси, Мбапе, Кејн и волшебникот со топката Јамал.

Тагови: СП2026