Ѕвездата, наречена PicII-503, е толку сиромашна со тешки елементи што мора да се формирала веднаш по ѕвездите што први го осветлиле раниот универзум, пишува ScienceAlert.

Прозорец во раниот универзум

Недолго по Големата експлозија, универзумот бил темен. Дури кога првите ѕвезди, познати како Популација III, заблескале, универзумот станал транспарентен за светлина. Сепак, ниту една од овие први ѕвезди никогаш не е пронајдена, веројатно затоа што биле екстремно масивни и краткотрајни. Научниците сега открија нешто најблиску до тоа - ѕвезда од втора генерација, позната како Популација II, која се формирала од материјал збогатен со остатоците од првите ѕвезди. PicII-503 е најсиромашната со железо досега пронајдена надвор од Млечниот Пат и се наоѓа во древна џуџеста галаксија стара повеќе од 10 милијарди години.

„Откривањето на ѕвезда која несомнено ги содржи хемиските потписи на првите ѕвезди беше на самата граница на она што мислевме дека е можно, со оглед на тоа колку се ретки ваквите објекти“, вели астрофизичарот од Универзитетот Стенфорд, Анируд Чити. „Со најниската количина на железо некогаш забележана во ултра-бледа џуџеста галаксија, PicII-503 ни нуди невиден увид во раното формирање на елементи во рамките на еден исконски систем.“

Создавање тешки елементи

Во самите почетоци на универзумот, материјалот од кој се формираат ѕвездите бил многу едноставен - се состоел речиси исклучиво од водород и хелиум. Кога се формирале првите ѕвезди, потешките елементи, до железо, почнале да се формираат во нивните јадра преку фузија. Кога овие ѕвезди ќе снемале гориво, тие би експлодирале како супернови, исфрлајќи ги елементите што ги создале во вселената.

Елементи потешки од железото се создаваат и во овие бурни експлозии. Овие потешки елементи - кои астрономите едноставно ги нарекуваат „метали“ - потоа се мешаат со гасот од кој се формира следната генерација ѕвезди. Затоа помладите ѕвезди имаат повеќе метали, додека постарите ѕвезди се посиромашни со нив.

Потрага во фосилната галаксија

PicII-503 се наоѓа на околу 150.000 светлосни години од нас, во малата и бледа џуџеста галаксија Пиктор II што орбитира околу Млечниот Пат. Пиктор II е таканаречена фосилна галаксија, што значи дека сите нејзини ѕвезди се екстремно стари и дека во неа не се формирале нови ѕвезди милијарди години. Ова ја прави совршено место за пребарување ѕвезди што би можеле да се формираат од остатоците од ѕвездите од Популација III. Чити и неговите колеги користеле податоци од истражувањето MAGIC за да пронајдат ѕвезди со екстремно ниски количини на метали.

Невообичаена хемиска карактеристика

PicII-503 веднаш се издвои. Анализата на неговиот спектар покажа дека има околу 43.000 пати помалку железо и 160.000 пати помалку калциум од Сонцето. Од друга страна, процентот на јаглерод бил огромен - околу 3000 пати поголем од споменатите елементи. Истражувачите велат дека процентот на тешки метали е толку низок што ѕвездата може да се објасни само како член на Популација II, формирана од гас збогатен од првите ѕвезди.

Нерамнотежата во елементите сугерира дека е формирана од остатоците од невообичаено слаба супернова, во која потешките елементи како железо и калциум паднале назад во остатокот од ѕвездата, додека полесните елементи како јаглерод биле расфрлани во вселената. Доколку суперновата била помоќна, таа ќе ги исфрлела сите елементи од толку мала галаксија.

Врска со нашата галаксија

Ова откритие би можело да ни каже нешто и за древните ѕвезди што се во ореолот на нашата галаксија. Млечниот Пат апсорбирал многу помали галаксии за време на своето постоење, а Пиктор II на крајот би можел да ја доживее истата судбина. „Она што најмногу ме возбудува е тоа што го набљудувавме исходот од самите почетоци на создавањето на елементите во една исконска галаксија, што е исклучително важно откритие“, вели Чити. „Исто така, јасно се совпаѓа со потписот што го видовме кај ѕвездите со најмалку метал, што го поврзува нивното потекло со природата на овие објекти збогатени со материјалот на првите ѕвезди.“ Истражувањето е објавено во списанието Nature Astronomy.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.