Долго очекуваниот бугарски воен авион Ф-16 е приземјен веднаш по пристигнувањето - Канал 5

Долго очекуваниот бугарски воен авион Ф-16 е приземјен веднаш по пристигнувањето

Бугарија го доби својот прв борбен авион Ф-16 Блок 70 на почетокот на април 2025 година, преземајќи важен чекор во модернизацијата на своите воздухопловни сили.

Долго очекуваниот бугарски воен авион Ф-16 е приземјен веднаш по пристигнувањето

Сепак, за време на тестовите за летот што следеа по слетувањето на воениот аеродром Граф Игнатиево, откриен е технички проблем што во моментов го спречува авионот да полета. Ова неочекувано одложување предизвика загриженост и покрена прашања во врска со логистичката поддршка и квалитетот на подготовката за прием на новиот авион, објави Телеграф.

Неуспех за време на тестирањето - што тргна наопаку?

Според генерал-мајор Николај Русев, командант на бугарските воздухопловни сили, дефект во еден од системите е откриен за време на тестовите за летање кои се дел од процесот на прифаќање на авионот. Проблемот е идентификуван откако воениот авион слетал во Бугарија, но не е јасно дали дефектот се случил за време на летот или по слетувањето. Генералот Русев нагласи дека откривањето на овој проблем не значи дека авионот е неисправен, туку дека тоа е дел од ригорозна постапка за инспекција пред официјалното прифаќање во оперативна употреба.

За време на тестовите во летот, секој систем во новиот Ф-16 поминува низ серија проверки, вклучувајќи ги карактеристиките на летот, навигацијата и комуникациите. Во оваа фаза беше идентификуван проблем со системот, поради што авионот привремено беше приземјен. Русев нагласи дека дефектот не е резултат на производствена грешка, туку дел од техничка евалуација што вклучуваше тестирање на сите системи во реални услови.

Според информациите од бугарското Министерство за одбрана, авионот ќе остане на аеродромот Граф Игнатиево додека не се испорача соодветниот резервен дел. Само тогаш тест летовите ќе продолжат да ја проверуваат исправноста по поправката.

Иако е модерен, високоперформансен борбен авион, F-16 Block 70 моментално се соочува со проблем што можеше да се избегне. Димитар Стојанов, поранешен министер за одбрана и сегашен советник на претседателот за одбрана, кој е и воздухопловен инженер, објасни дека авионот во моментов не може да лета бидејќи еден од клучните уреди е расипан. Потребниот дел не е достапен во Бугарија, бидејќи не бил вклучен во оригиналниот пакет за испорака за да се намалат трошоците за договорот.

Стојанов нагласи дека сегашниот проблем можел да се избегне доколку била прифатена понудата од „Локид Мартин“, која гарантирала постојана достапност на резервни делови. Наместо тоа, Бугарија избра поевтина опција, што доведе до недостиг на важни компоненти. Бугарското Министерство за одбрана веќе започна преговори со САД за да обезбеди брза испорака на резервни делови и продолжена поддршка во текот на целиот животен циклус на авионот.

Оваа ситуација предизвика дебати меѓу воените аналитичари и бугарската јавност. Некои експерти сметаат дека таквите заштеди биле неоправдани, со оглед на стратешката важност на новите борбени авиони за одбранбените способности на земјата. Аналитичарот Иван Димитров истакнува дека Бугарија, како членка на НАТО на источното крило, треба да избегнува компромиси што би можеле да ја загрозат оперативната подготвеност.

Компаративни искуства и логистички предизвици

Вреди да се напомене дека бугарскиот Ф-16 доаѓа од истата производствена линија како и авионот за словачките воздухопловни сили. Словачка во април доби два авиони од ист тип, но не пријави никакви проблеми со нивното работење, што го поставува прашањето дали проблемот со бугарскиот авион е резултат на случајни околности или на специфичен логистички пристап за време на приемот.

Земји како Полска и Романија, кои исто така користат Ф-16 како дел од нивните воздухопловни сили, инвестираа значителни ресурси во дополнителни пакети за поддршка и резервни делови. На пример, во Полска, договорите со „Локид Мартин“ вклучуваат континуирана техничка поддршка и брз пристап до резервни делови, со што се намалува ризикот од долгорочно приземјување на авионите.

Бугарската јавност е поделена околу моменталната ситуација. Додека некои веруваат дека заштедата на резервни делови е оправдана со оглед на трошоците, други нагласуваат дека функционалноста на воздухопловот мора да биде приоритет.

Што може да научи Бугарија?

Додека чека испорака на резервниот дел, Ф-16 Блок 70 останува заземјен на аеродромот Граф Игнатиево. Министерството за одбрана најави преглед на логистичката поддршка за да се осигури дека идните авиони се соодветно опремени со резервни делови по приемот.

Генералот Русев нагласи дека Бугарија нема да прави компромиси во однос на техничките стандарди и дека авионот ќе биде прифатен само откако ќе бидат успешно завршени сите проверки. Се очекува искуството со првиот авион да влијае на начинот на кој ќе бидат примени преостанатите Ф-16 според договорот, со цел да се избегнат слични проблеми во иднина.

За Бугарија, воведувањето на Ф-16 во употреба не е само технолошко подобрување, туку и стратешка инвестиција во безбедноста и интероперабилноста со сојузничките сили. Додека не се реши проблемот со резервните делови, првиот бугарски Ф-16 останува приземјен, но се очекува дека со поддршка на САД и Локид Мартин, наскоро ќе биде оперативен. Доколку Бугарија поучи од ова искуство, следните авиони би можеле да бидат примени без слични пречки.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

ИН МЕМОРИАМ: Почина познатиот македонски специјалист радиолог д-р Душан Јовановски

По кратко боледување почина истакнатиот македонски лекар, д-р Душан Јовановски, специјалист радиолог со над четири децении кариера во здравството.

ИН МЕМОРИАМ: Почина познатиот македонски специјалист радиолог д-р Душан Јовановски

Д-р Јовановски, својот професионален пат го започна во Здравствениот дом Кратово во 1989 година, каде беше и Директор од 2005 до 2009.

Од 1987 до 1997 беше спортски доктор на фудбалскиот клуб Силекс, а во периодот од 2000 – 2005 и спортски доктор на Националниот фудбалски тим на Република Македонија

Последните 17 години беше незаменлив дел од тимот на МЕГАМЕД ПЛУС. Колегите и пациентите ќе го паметат како врвен радиодијагностичар со огромна емпатија и висока стручност, кој спаси стотици човечки животи.

Со неговото заминувањето ќе остане огромна празнина во јавното и приватното здравство.

Последниот поздрав ќе се одржи во Четврток, 25 Јуни 2026, од 09:00 до 10:00 часот на гробиштата Ѓорче Петров во Скопје

Нека почива во мир

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Ангелов: Уништени две хемиски гранати со боен отров од Првата светска војна

На стрелиштето Криволак уништени две хемиски гранати со боен отров од Првата светска војна.

Ангелов: Уништени две хемиски гранати со боен отров од Првата светска војна

На стрелиштето Криволак уништени две хемиски гранати со боен отров од Првата светска војна, информира директорот на Дирекцијата за заштита и спасување, Стојанче Ангелов.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Претставена „Везилка“ - Македонија добива национална фабрика за вештачка интелигенција

Проектот „Везилка“ – Национален центар за вештачка интелигенција, денеска беше официјално презентиран. 

Претставена „Везилка“ - Македонија добива национална фабрика за вештачка интелигенција

Станува збор за иницијатива што треба да ја поврзе домашната научна заедница, државните институции и приватниот сектор со европската инфраструктура за развој на вештачка интелигенција.

На промоцијата беше истакнато дека „Везилка“ не претставува самостојна „фабрика за вештачка интелигенција“, туку таканаречена „АИ антена“ – национален центар поврзан со европската АИ фабрика „Фарос“ во Грција. Преку ова партнерство, македонските истражувачи, стартапи, компании и јавни институции ќе добијат пристап до европски суперкомпјутерски капацитети, вклучително и суперкомпјутерот „Даедалус“, како и до напредни бази на податоци и специјализирани алатки за развој на модели со вештачка интелигенција.

Проектот чија реализација е планирана за три години, има вкупен буџет од околу 6,2 милиони евра. Од нив, приближно 3,1 милиони се обезбедени како грант од Европската Унија додека останатите средства се кофинансирани од државата.

„Везилка“ е вложување во иднината, во потенцијалот на македонските научници, истражувачи, студенти и компании. Тоа е и јасна определба државата да биде активен учесник во технолошките процеси што го обликуваат современиот свет - Христијан Мицкоски- претседател на владата

проектот претставува историски чекор во дигиталниот развој на државата и обид да се изгради траен систем, наместо да се реализираат поединечни и краткорочни проекти, посочи министерот Андоновски.

Целта на Везилка,се конкретни решенија базирани на вештачка интелигенција – од македонски јазични модели и дигитализација на културното наследство, до анализа на здравствени податоци, оптимизација на енергетските системи, автоматизација на административните услуги и примена на паметни технологии во земјоделството.

Покрај истражувачката компонента, „Везилка“ ќе функционира и како центар за обука и развој на кадри..

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер