Денеска е Свети Климент Охридски - патрон на МПЦ и заштитник на македонскиот народ - Канал 5

Денеска е Свети Климент Охридски - патрон на МПЦ и заштитник на македонскиот народ

Македонската православна црква го празнува споменот на својот патрон Свети Климент Охридски – Чудотворец, најпознатиот меѓу повеќето ученици на Светите браќа Кирил и Методиј.

Денеска е Свети Климент Охридски - патрон на МПЦ и заштитник на македонскиот народ

Именден празнуваат: Климент, Климе, Климентина…

Македонската православна црква со посебно внимание но и со гордост го празнува споменот на својот патрон Свети Климент Охридски – Чудотворец. Првиот македонски архиепископ во исто време и творец на далеку познатата Охридска книжевна школа е најзначајниот македонски средновековен писател и педагог. Со својата активност и со своето дело на повеќе полиња, (црковно, просветно, книжевно итн.) тој стана заслужен не само за македонскиот народ туку и за целиот христијански свет.

Свети Климент заедно со Свети Наум Охридски се најистакнатите ученици на светите браќа Кирил и Методиј. Дваесетина години во Велика Моравија им помагале на солунските браќа во остварувањето на Моравската мисија. Кога кон крајот на 867 или почетокот на 868 година светите браќа Кирил и Методиј биле повикани во Рим со нив бил и Свети Климент. Тогаш бил ракоположен во духовно звање. По смртта на Кирил, во Рим, свети Климент заедно со свети Методиј се вратил во Моравија и му останал верен во одбраната на словенскиот јазик во црковната богослужба.

По смртта на св. Методиј кога неговите ученици биле жестоко мачени, а потоа и протерани од Моравија во почетокот на 886 година свети Климент заедно со свети Наум и свети Ангелариј дошле во Бугарија, од каде што биле испратени во Охрид. Овде св. Климент ја основал познатата Охридска книжевна школа наречена и прв словенски универзитет во кој оспособил над 3.500 ученици за црковна богослужба. Паралелно со црковната и педагошката се занимавал и со книжевна и преведувачка дејност. Нему му се припишуваат опширните житија на св. Кирил и Методиј познати како Панонски легенди, најзначајниот извор за проучувањето на животот и делото на солунските браќа.

Напишал и поуки за големите христијански празници (Рождество Христово, за Велигден, за Зачатието на Пресвета Богородица, за Благовештението на Пресвета Богородица итн.), пофални слова за други празници на апостоли и маченици (за блажениот пророк Захарија и за раѓањето на свети Јован Крстител, за Светите четириесет маченици, за свети Лазар, свети Димитрија, за бестелесните Михаил и Гаврил, за свети Јован Златоуст, за свети Климент патријарх Римски и многу други дела.

Не помалку значајна е и неговата преведувачка дејност. На св. Кирил и Методиј им помагал во преведувањето на потребната литература за црковната богослужба, а самиот го превел целиот Цветен триод.

По смртта Господ го прославил со многу чуда. Но бидејќи свети Климент уште за време на животот бил многу популарен меѓу народот, веднаш по неговата смрт неговиот култ уште повеќе се раширил. Се создале многу преданија во кои се среќава неговиот лик. Едни од нив содржат биографски податоци за светителот, други содржат мотиви со исцелителска содржина и раскажуваат за неговата моќ да лекува со допир, со лековити води или со лековити билки. Извесен број преданија зборуваат и за неговата просветителска дејност, за тоа како го описменувал населението, како го почувал да ја обработува земјата, да одгледува овошни дрвја и како да гради поубави куќи да живеење. И поголем број топоними (камења, стапалки, дрвја и сл.) во охридскиот крај се поврзани со неговото име.

Свети Климент Охридски е заштитник на градот Охрид и целиот охридски крај. Преданијата раскажуваат дека секогаш кога над градот и околината ќе се надвиснела некоја несреќа се јавувал духот на светецот и го спасувал градот од разурнување, а народот од страдање.

Во преданијата свети Климент најчесто се среќава со свети Наум Охридски, со кого најчесто се претставени како браќа. Некои истражувачи сметаат дека тоа се однесува на браќа во духовна смисла ‒ собраќа, но повеќемина се склони да тврдат дека свети Климент и свети Наум навистина биле родени браќа. Не само затоа што свети Климент бил епископ, а свети Наум презвитер, а во православната црква епископ и презвитер никогаш не се нарекувале браќа, туку и поради некои други показатели.

Се претпоставува дека св. Климент е роден околу 830/840 година. Починал на 27 јули според стариот (односно на 9 август според новиот) календар во Охрид. Бил погребан во гробот што самиот си го подготвил во црквата „Св. Пантелејмон“. Уште за време на животот св. Климент својот именден го празнувал на денот кога Светата христијанска црква го празнувала споменот на Светиот свештеномаченик Климент папа Римски односно на 25 ноември според стариот (или 8 декември според новиот) календар. Поради тоа подоцна Светата црква главниот празник поврзан со неговото име го поместила на денот на неговиот именден, а на денот на неговото упокоение (27 јули/9 август) се празнува споменот на Светите Седмочисленици (светите Кирил и Методиј, Климент, Наум, Ангелариј, Сава и Горазд), како и споменот на светиот великомаченик Пантелејмон.

Тропар

Свети Климент Охридски

Со зборови си ги упатил народите во верата Божја; со делата си се издигнал, преблажене, кон божествен и блажен живот. Со чудеса си ги просветил оние што пристапуваат верно кон Тебе, преславно осветлувајќи ја темнината со знаменија. Поради тоа го славиме Твојот божествен спомен, Клименте.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Реформата за професионалните војници кои навршуваат 45 години веќе ги дава првите позитивни резултати

Реформата во одбраната веќе ги дава првите позитивни резултати, носејќи сигурност и трајно решение за нашите професионални војници.

Реформата за професионалните војници кои навршуваат 45 години веќе ги дава првите позитивни резултати

Денеска во Министерството за одбрана беа потпишани договори за вработување со професионални војници кои навршуваат 45 години возраст, како цивилни лица во Министерството чиј статус ќе се трансформира во цивилни лица во македонската Армија.

Денешното потпишување договори е токму резултат на реформата која професионалните војници претходно не беа во можност да ја користат. Војниците кои денеска ги потпишаа договорите за вработување на неопределено време, претходно планираа да заминат со финансиски надомест (испратнина). Наместо да ја напуштат службата, тие по 45-тата година ќе продолжат да работат како цивилни лица сè до нивното пензионирање.

Оваа суштинска реформа која е резултат на заедничката работа со претставниците на синдикалните здруженија и со Генералштабот, по повеќе децении става крај на неизвесноста и на професионалните војници им отвора нова, дополнителна можност — трансформација на работниот статус од определено на неопределено време. Притоа, досегашните законски опции, како испратнината во висина од две просечни плати во државата за секоја помината година во Армијата, како и префрлањето во органите на државната и локалната власт, и понатаму остануваат во сила за оние кои тоа ќе го изберат.

Ставот на Министерството за одбрана и Генералштабот е едногласен: не постои подобар, поискусен и пообучен персонал за извршување на задачите од луѓето кои го поминале својот работен век во Армијата. Професионалните војници се еден од столбовите на нашата безбедност и ова е вистинскиот начин државата да им се оддолжи за нивниот придонес.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

ChatGPT ѝ рекол на жена со епилепсија да ја намали дозата на лековите? Таа почина, нејзиното семејство поднесе тужба против OpenAI

Поднесена е тужба против компанијата OpenAI и нејзиниот извршен директор, Сем Алтман за смрт предизвикана од несовесно постапување . 

ChatGPT ѝ рекол на жена со епилепсија да ја намали дозата на лековите? Таа почина, нејзиното семејство поднесе тужба против OpenAI

Тужбата следи по наводите дека нивниот чет-бот, ChatGPT, му советувал на 31-годишен пациент со епилепсија да престане да ги зема своите лекови. Тужителите тврдат дека таа го послушала овој совет, по што починала. Тужбата е поднесена од Кун Ван и Мејчин Сју во врска со смртта на нивната ќерка, Бовен Ван – инженерка во „Амазон“ која боледувала од епилепсија уште од 14-годишна возраст, пренесува „International Business Times“.

Според тужбеното барање поднесено до Вишиот суд во округот Сан Франциско, моделот GPT-4o на ChatGPT генерирал детален 25-дневен план за постепено прекинување на употребата на лекот ламотригин, намалувајќи ја дозата од 400 милиграми на нула. Овој план не бил одобрен од ниту еден лекар.

Ван ја зела својата последна доза околу 10 февруари, а починала на 12 февруари. Истражниот лекар (коронер) утврдил дека причина за смртта е „ненадејна неочекувана смрт кај епилепсија“ (SUDEP).

Аутопсијата покажала дека нивото на лекот во нејзиниот организам било пет пати пониско од минималната терапевтска доза.

Во тужбата, исто така, се тврди дека четботот ја охрабрил Ван да го скрие својот план од нејзините лекари. Се тврди дека, пред лекарскиот преглед, моделот ја советувал да не го споменува намалувањето на дозата и ја пофалил за одбивањето на крвен тест што би открил пад на нивоата на лекови.

Нејзиниот невролог, д-р Николас Пулос, изјавил за „Њујорк тајмс“ дека, со оглед на нејзината медицинска историја, никогаш не би размислувал за постепено прекинување на нејзината терапија. Правната теорија зад тужбата се базира на интерниот документ на OpenAI, „Model Spec“, кој ги дефинира правилата на однесување за моделите на вештачка интелигенција.

Адвокатите на семејството истакнуваат дека овој документ ја третира забраната за репродукција на текст заштитен со авторски права како строго правило што корисниците не можат да го заобиколат. Спротивно на тоа, упатствата против давање регулирани медицински совети имаат помала тежина.

Во тужбата се тврди дека советите во врска со лековите требало да подлежат на исто толку строга забрана. Понатаму се наведува дека компанијата можела да ја спречи нејзината смрт доколку го прогласела за недозволено давањето упатства за лекови што се издаваат на рецепт. Портпаролот на OpenAI, Дру Пусатери, го опиша случајот како „исклучително вознемирувачка ситуација“, но напомена дека Ван користела модел кој во меѓувреме е повлечен. Моделот GPT-4o, кој беше критикуван поради тоа што бил премногу попустлив, беше отстранет од апликацијата на 13 февруари – ден по нејзината смрт.

Наводите во тужбата сè уште не се докажани на суд, а OpenAI сè уште нема дадено официјален одговор.

Овој случај е една од неколкуте тужби поднесени во врска со моделот GPT-4o. Од OpenAI изјавија дека повеќе од 300 милиони луѓе секоја недела поставуваат прашања поврзани со здравјето на ChatGPT.

Во јануари 2026 година, компанијата го лансираше „ChatGPT Health“, посебен дел наменет за медицински прашања, при што нагласија дека тоа не претставува замена за стручна медицинска грижа.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

ОКТА, МВР и РСБСП со нова кампања за поголема безбедност во сообраќајот

„Внимавај за да стигнеш. За да стигнеме сите“ е главната пораката на новата општествено одговорна кампања во рамки на едукативната платформа „Јас внимавам“.

ОКТА, МВР и РСБСП со нова кампања за поголема безбедност во сообраќајот

„Внимавај за да стигнеш. За да стигнеме сите“ е главната пораката на новата општествено одговорна кампања во рамки на едукативната платформа „Јас внимавам“, која започнува на 29 октомври, а ќе ја спроведува ОКТА, во соработка со Министерството за внатрешни работи (МВР) и Републичкиот совет за безбедност на сообраќајот на патиштата (РСБПС). Тргнувајќи од идејата дека во сообраќајот секој од нас е дел од поширока целина, кампањата го става акцентот на вниманието, присутноста и одговорноста за сопствената и за безбедноста на другите учесници.

Преку платформата „Јас внимавам“, ОКТА континуирано инвестира во подигнување на јавната свест за поголема безбедност во сообраќајот. Годинава кампањата е насочена кон поттикнување на поголема лична одговорност и самосвесност кај сите учесници во сообраќајот, охрабрувајќи ги да застанат за момент и да размислат што можеби превидуваат додека управуваат возило, преминуваат улица или се движат со велосипед, мотоцикл или тротинет.

„Веруваме дека преку одговорно однесување и поголема грижа кон луѓето околу нас можеме заеднички да придонесеме кон побезбедна сообраќајна средина Бидејќи, нашата цел не е секој поединец безбедно да стигне до својата дестинација, туку сите безбедно да стигнеме до својата цел,“ изјави Димитриос Пасхос, главен извршен директор во ОКТА.

Со креативниот концепт „Што пропушташ кога не внимаваш?“, кампањата ги поттикнува граѓаните да препознаат ризици што лесно остануваат незабележани во сообраќајот, како и опасностите од одвлекување на вниманието, особено од мобилните телефони. Истата ќе се спроведува преку различни комуникациски канали, како и преку теренски активности насочени кон подигнување на свеста за важноста на безбедното учество во сообраќајот.

„Безбедноста во сообраќајот започнува со почитување на правилата, но и со свесност дека секоја наша постапка може да влијае врз другите. Возачите треба постојано да ја следат сообраќајната ситуација, да ги проверуваат ретровизорите и мртвите агли и да не дозволат мобилниот телефон или други фактори да им го одвлечат вниманието. Истовремено, сите учесници треба да бидат внимателни и одговорни во своето движење. Преку поддршката на кампањата „Јас внимавам“ сакаме дополнително да ја нагласиме важноста на превенцијата и на одговорното однесување во сообраќајот“, изјави Панче Тошковски, министер за внатрешни работи.

Посебен акцент во кампањата се става на видливоста и правилната процена на ризиците. Не е доволно само да ги забележуваме другите учесници во сообраќајот, туку е важно и самите да бидеме видливи, да ги почитуваме правилата и да не претпоставуваме дека другите секогаш нè забележале. Ова е особено значајно за пешаците, велосипедистите и корисниците на тротинети, кои се повеќе изложени на ризици во сообраќајот.

„Секојдневното учество во сообраќајот бара постојано внимание, добра процена и одговорност. Затоа е важно да не се потпираме на претпоставки, туку да провериме уште еднаш, да го насочиме вниманието кон патот и да бидеме свесни за сите околу нас. Со ваквите иницијативи сакаме да поттикнеме сообраќајна култура во која секој учесник се грижи не само за сопствената, туку и за безбедноста на другите“, изјави Горан Ангеловски, претседател на Републичкиот совет за безбедност на сообраќајот на патиштата.

Во 2017 година, ОКТА официјално започна со спроведување на националната платформа „Јас внимавам“, со цел да придонесе кон подигнување на јавната свест за безбедноста во сообраќајот и развивање поодговорни навики кај сите учесници. Во изминатите години, преку едукативни активности, кампањи и конкретни иницијативи, компанијата поддржа различни аспекти на сообраќајната безбедност, од едукација на децата и обезбедување рефлектирачки ознаки за првачињата, до подобрување на безбедноста на пешаците и поддршка за ранливите категории учесници во сообраќајот.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер