Денеска доаѓа есента: Деновите стануваат пократки, а ноќите подолги – еве зошто датумот секогаш е различен - Канал 5

Денеска доаѓа есента: Деновите стануваат пократки, а ноќите подолги – еве зошто датумот секогаш е различен

Секоја година во септември се поставува истото прашање – кога точно започнува есента и зошто датумот не е секогаш ист?

Денеска доаѓа есента: Деновите стануваат пократки, а ноќите подолги – еве зошто датумот секогаш е различен

Секоја година во септември се повторува истото прашање – кога точно започнува есента, што всушност претставува рамноденицата и зошто почетокот на есента се поврзува со 23 септември, додека за другите годишни времиња најчесто се наведува 21-виот ден во месецот?

Додека астрономите го одредуваат почетокот на есента со голема прецизност, врз основа на положбата на Сонцето, метеоролозите користат поедноставен систем кој им овозможува полесно водење и споредување на статистичките и климатските податоци, пишува Punkufer.hr.

Затоа метеоролошката есен започнува на 1 септември и трае до 30 ноември. Оваа поделба се темели на целите календарски месеци – септември, октомври и ноември – што им го олеснува на метеоролозите следењето и споредувањето на климатските податоци.

Астрономската есен, пак, започнува на 22 или 23 септември, а завршува на 21 или 22 декември. Нејзиниот почеток го одредува прецизниот астрономски момент на есенската рамноденица, односно моментот кога Сонцето на небесната сфера го преминува небесниот екватор.

Оваа година астрономската есен на северната Земјина полутопка започнува во среда, 23 септември, во 02:05 часот, по средноевропско летно време.

Во тој момент Сонцето на небесната сфера го преминува небесниот екватор, движејќи се од север кон југ. На денот на рамноденицата, Сонцето изгрева точно на исток, а заоѓа точно на запад. Денот и ноќта тогаш на целата планета траат приближно еднакво – околу 12 часа.

Што е рамноденица или еквиноксиум?

Називот „еквиноксиум“ потекнува од латинските зборови aequus, што значи еднаков, и nox, што значи ноќ, додека македонскиот збор „рамноденица“ настанал како превод на овој поим.

Земјината оска на ротација е наклонета за приближно 23,5 степени во однос на рамнината на нејзината орбита околу Сонцето. Токму поради овој наклон, во текот на годината северната или јужната полутопка добиваат повеќе сончева светлина.

Двапати годишно, сепак – во пролет и во есен – Земјата на својата орбита се наоѓа во положба во која нејзината оска не е наклонета ниту кон Сонцето ниту од него. Сончевите зраци тогаш паѓаат под прав агол врз Земјиниот екватор, па двете полутопки добиваат еднаква количина светлина.

Иако називот „рамноденица“ може да наведе на заклучок дека денот и ноќта тој ден траат точно по 12 часа, тоа всушност не е сосема така. Поради атмосферската рефракција, односно прекршувањето на светлината во Земјината атмосфера, како и начинот на кој се дефинира изгрејсонцето, денот на датумот на еквиноксиумот трае неколку минути подолго од ноќта.

Зошто есента започнува на 23 септември?

Иако често се смета дека сите годишни времиња започнуваат на 21-виот ден од одреден месец, астрономските датуми не се толку фиксни. На нив влијаат календарот, должината на Земјината година и начинот на кој нашата планета се движи околу Сонцето.

Земјината година, пред сè, не трае точно 365 дена. На Земјата ѝ се потребни приближно 365 дена, 5 часа, 48 минути и 45 секунди за еден круг околу Сонцето. Календарот овој вишок од речиси шест часа годишно го надоместува со престапна година, кога на февруари му се додава 29-ти ден.

Поради тоа, прецизниот момент на рамноденицата од година во година се поместува за приближно шест часа, додека престапната година повторно го поместува за околу 24 часа во спротивна насока.

На датумот на почетокот на годишните времиња влијае и фактот што Земјината орбита околу Сонцето не е совршен круг, туку елипса. Според Кеплеровите закони, Земјата се движи побрзо кога се наоѓа поблиску до Сонцето, што се случува во јануари, а побавно кога е подалеку од него, како што е случај во јули.

Поради тоа, ниту годишните времиња на северната полутопка не траат еднакво долго. Летото, на пример, трае нешто подолго од зимата, а оваа разлика влијае и врз датумите на астрономскиот почеток на годишните времиња.

Ниту есенската рамноденица на северната полутопка не се случува секоја година на 23 септември. Во зависност од календарскиот циклус и престапните години, есента најчесто започнува на 22 или 23 септември, додека во исклучително ретки случаи може да започне и на 21 или 24 септември. До крајот на 21 век, сепак, почетокот на есента сè почесто ќе се паѓа на 22 септември.

Исто така, ниту другите годишни времиња не започнуваат секогаш на 21-виот ден во месецот. Летниот солстициј често настапува на 20 или 21 јуни, пролетната рамноденица во современо време најчесто се случува на 20 март, додека зимскиот солстициј може да настапи на 21 или 22 декември.

Фото:Pepper Mint/Pixabay

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Велковски: Ќе се отворат шалтери и за оние кои примаат социјална помош преку Алта банка

Министерот за социјална политика Ѓоко Велковски најави дека шалтери ќе бидат отворени и во Скопје и Струмица.

Велковски: Ќе се отворат шалтери и за оние кои примаат социјална помош преку Алта банка

Министерот за социјална политика Ѓоко Велковски најави дека шалтери ќе бидат отворени и во Скопје и Струмица, а приоритет освен пензионерите ќе имаат и лицата кои примаат социјална помош преку Алта банка.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Хакери повторно напаѓаат фрижидери – овојпат во Грција

Месарница во атинската населба Кифисија била цел на сајбер-напад, при што напаѓачите далечински ја презеле контролата врз системот за ладење.

Хакери повторно напаѓаат фрижидери – овојпат во Грција

Според извештаите на грчките медиуми, тие ја поставиле температурата во фрижидерите на 150 степени Целзиусови.

Сопственикот на месарницата, Јоргос Бумпас, изјави дека вработените го забележале проблемот рано наутро, при доаѓањето на работа. Првично, тие се посомневале во дефект на опремата и повикале сервисер. Сепак, по извршената проверка, сервисерот утврдил дека всушност станува збор за сајбер-напад. Сопственикот подоцна појасни дека фрижидерите всушност не достигнале 150 степени. Таа вредност била само поставена во системот, додека реалната температура се искачила на околу 17 степени, пренесува грчкиот информативен портал „Зугла“.

Преземена контрола врз системот

„Тие ги поставија фрижидерите на 150 степени Целзиусови. Не можевме да интервенираме рачно бидејќи немавме пристап до системот“, рече Бумпас. Тој додаде дека на сервисерот му биле потребни околу два часа за повторно да воспостави контрола.

Според сопственикот, сервисерот го информирал дека слични инциденти биле забележани и кај два други деловни објекти во околината. Бумпас напомена дека погодените објекти – вклучително и неговата месарница – ја користеле истата надворешна компанија за одржување и безбедност на нивните системи за ладење.

Тој посочи дека постарите уреди за ладење, кои користат конвенционални мотори, не биле погодени од нападот. Цел биле исклучиво поновите модели опремени со можност за поврзување на безжична мрежа. По инцидентот, месарницата ја исклучила својата Wi-Fi врска, а сервисерот добил задача да пронајде трајно решение за обезбедување на системот.

Слични напади веќе погодија продавници ширум Европа

Ова не е прв ваков случај. Во октомври, хакери презедоа контрола врз системите за ладење во стотици француски супермаркети, што доведе до расипување на големи количини храна. На почетокот на ноември, слични инциденти беа пријавени во Белгија, Луксембург, Шведска, Ирска, Холандија, Естонија и Финска. Во некои продавници, температурата била поставена дури на 50 степени. Современите системи за ладење често се поврзани со интернет, што овозможува нивно одржување и управување од далечина. Доколку хакерите ги искористат безбедносните пропусти, тие можат да ги променат поставките на уредите или да активираат функција за принудно одмрзнување, поради што уредите за ладење престануваат соодветно да ладат.

Во Франција беа откриени пропусти во софтверот што се користи за управување со опремата за ладење, при што некои од погодените уреди користеле застарени верзии на програмата. Сè уште не е познато дали нападот врз месарницата во Атина е поврзан со претходните инциденти.

Извор: Индекс.хр

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Утре променливо облачно време со сончеви периоди и температура до 15 степени

Утре времето ќе биде променливо облачно со повремени сончеви периоди, информираат од УХМР. 

Утре променливо облачно време со сончеви периоди и температура до 15 степени

МАКСИМАЛНА ТЕМПЕРАТУРА

2 Попова Шапка, 4 Маврови Анови, 6 Крушево, 8 Крива Паланка, 10 Прилеп, Битола, Претор, Тетово, Зајчев Рид, Велес, Скопје Петровец, Охрид, 11 Кавадарци, Демир Капија, Штип, 12 Виница, Берово, 15 Струмица, 16 Гевгелија.

КОЛИЧИНА НА ВРНЕЖИ за изминатите 9 часа во (l/m2)

19 Ѓуриште, 12 Кавадарци, 9 Виница, Попова Шапка, Велес, 8 Битола, Крива Паланка, 7 Струмица, Берово, 6 Маврови Анови, Претор, Демир Капија, 5 Зајчев Рид, Штип, 4 Крушево, Тетово, Прилеп, Гевгелија, 3 Лазарополе, 2 Скопје Петровец, Охрид.

ВРЕМЕТО ДЕНЕСКА И ДО КРАЈОТ НА ДЕНОТ

Времето денес беше облачно наместа со повремени локални врнежи од дожд. Дуваше слаб до умерен ветер од северен правец. До крајот на денот ќе има повремени локални врнежи од дожд кои во текот на ноќта ќе престанат.

ВРЕМЕТО УТРЕ

Променливо облачно со повремени сончеви периоди. Ќе дува слаб до умерен, а наместа долж Повардарието повремено засилен ветер од северозападен правец. Минималната температура ќе биде во интервал од 4 до 11, а максималната ќе достигне од 9 до 15 степени.

Во Скопје, претежно облачно. Ќе дува слаб до умерен ветер од северен правец. Минималната температура ќе се спушти до 7, а максималната ќе достигне до 11 степени.

ВРЕМЕТО ВО НАРЕДНИТЕ ДЕНОВИ

Од утре времето ќе биде стабилно и суво со променлива облачност во текот на денот. Во четврток, петок и сабота ќе има услови за појава на утринска магла. Од петок облачноста ќе се намали. Во деновите од викендот се очекуваат постудени утра со минимална температура која наместа ќе се спушти под нула степени.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер