Технологија

Дали телескопот на НАСА откри живот на планета, оддалечена 120 светлосни години од Земјата?

Телескопот „Џејмс Веб“ можеби штотуку открил знаци на живот на планета која е оддалечена 120 светлосни години од нашата Земја, пишува Би-Би-Си.

Имено, станува збор за откриена молекула наречена диметил сулфид (ДМС). На Земјата, оваа молекула произведува само нешто живо.

Сепак, научниците нагласија дека откритието до кое што го дошле не е сосема сигурно и дека се потребни повеќе податоци за да се потврди присуството на ДМС.

Истражувачите, исто така, открија присуство на метан и јаглерод диоксид во атмосферата на оваа планета.

Како што пишува Би-Би-Си, присуството на овие гасови би можело да значи дека оваа планета наречена К2-18б има воден океан.

Професорот Нику Мадхусудан од Универзитетот во Кембриџ, кој го предводеше истражувачкиот тим, изјави за Би-Би-Си дека целиот тим бил „шокиран“ кога ги видел резултатите.

- На Земјата, DMS произведува само живот. Поголемиот дел од земјината атмосфера емитира фитопланктон во морските средини - рече тој.

Но, професорот нагласува дека се уште е рано за конечни заклучоци и дека се потребни повеќе податоци, кои ќе бидат достапни за една година, за да се потврди откритието.

- Ако се потврди, тоа ќе биде голема работа, а јас чувствувам одговорност да го направам ова како што треба, ако сакаме да тврдиме нешто толку големо - рече Мадхусудан.

Ова е прв пат астрономите да детектираат можна трага од DMS на планета која орбитира околу далечна ѕвезда. Но, тие ги третираат резултатите со претпазливост, нагласувајќи дека пред 3 години слично тврдење за присуство на молекули на фосфин, произведени од живи организми, во облаците на Венера било отфрлено една година подоцна.

Д-р Роберт Маси, кој не бил вклучен во ова истражување, а инаку е заменик директор на Кралското астрономско друштво во Лондон, вели дека бил возбуден кога ги видел резултатите:

- Полека се движиме кон точката каде што ќе можеме да одговориме на големото прашање - дали сме сами во Универзумот или не - рече тој. - Јас сум оптимист, кога станува збор за прашањето дали еден ден ќе најдеме знаци на живот или не. Можеби ова е тоа, можеби ќе се случи за 10 или дури 50 години, дека ќе имаме докази толку силни, што постоењето на живот е најдоброто објаснување за тоа.

Телескопот Џејмс Веб е способен да ја анализира светлината што минува низ атмосферата на далечните планети. Таа светлина ги содржи хемиските „потписи“ на молекулите во нејзината атмосфера. Деталите може да се дешифрираат со разложување на светлината на нејзините составни фреквенции - исто како што призмата го создава спектарот на виножитото. Ако недостасуваат делови од спектарот, тоа значи дека тие биле апсорбирани од хемикалии во атмосферата на планетата, што им овозможува на истражувачите да го дознаат нејзиниот состав.

Овој потфат е уште поневеројатен бидејќи планетата е оддалечена повеќе од 1,1 милиони километри, па количината на светлина што допира до телескопот е навистина мала.

Покрај DMS, спектралната анализа открила големи количини на гасови од метан и јаглерод диоксид со висок степен на сигурност.

Пропорциите на јаглерод диоксид и метан одговараат на претпоставката дека на планетата има воден океан, под атмосферата богата со водород. Телескопот Хабл претходно забележа присуство на водена пареа, поради што планетата К2-18б била една од првите на листата за истражување за далеку помоќниот телескоп Џејмс Веб. Имајќи го сето тоа на ум, можноста за воден океан на него е огромен скок напред во расудувањето.

Способноста на планетата да поддржува живот зависи од нејзината температура, присуството на јаглерод и можеби течна вода. Набљудувањата од телескопот Џејмс Веб се чини дека сугерираат дека планетата K2-18b ги исполнува сите овие услови. Но, само затоа што планетата го има целиот потенцијал да поддржува живот не значи дека го има, и затоа е важно дефинитивно да се утврди можното присуство на DMS.

Она што ја прави оваа планета уште поинтересна е тоа што не е налик на Земјата, т.е. не спаѓа во класата на таканаречените карпести планети, кои досега биле кандидати за постоење живот, кои орбитираат околу далечните ѕвезди. K2-18b е приближно 9 пати поголема од Земјата.

Егзопланетите - планети кои орбитираат околу ѕвезди различни од нашето Сонце - кои се меѓу големини на Земјата и Нептун не се како планетите во нашиот Сончев систем. Ова значи дека овие „поднептуни“ се слабо разбрани, како и природата на нивните атмосфери, вели д-р Субхаџит Саркар од Универзитетот во Кардиф, кој бил уште еден член на тимот за анализа.

- Иако овој тип на планети не постои во нашиот Сончев систем, „поднептуните“ се најчестиот тип на планети познат досега во галаксијата. Успеавме да го добиеме досега најдеталниот спектар на субнептунска планета во зоната погодна за живеење, а тоа ни овозможи да ги откриеме молекулите што постојат во нејзината атмосфера – рече Саркар.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Хутите го контролираат јужниот излез на Црвеното Море и еден од најважните бродски патишта во светот

Хутите кои се поддржани од Иран, ја презедоа контролата врз пристанишниот град Моча во Јемен.

Хутите кои се поддржани од Иран, ја презедоа контролата врз пристанишниот град Моча во Јемен и напредуваа по брегот на Црвеното Море кон Стратешките Острови, соопштија воени извори за Ројтерс неколку часа откако претседателот Доналд трамп изјави дека очекува војната во Иран да заврши по изборите во САД.

Хутите добиле дополнителна моќ над теснецот Баб Ел-Мандеб , јужниот излез на Црвеното Море и еден од најважните бродски патишта во светот. Доколку хутите ја преземат контролата врз водниот пат на спротивната страна од арапскиот полуостров од Ормутскиот проток, тоа би можело да му даде на нивниот поддржувач Иран клучна предност во војната со САД, намалувајќи ги испораките преку вториот голем транзитен коридор и предизвикувајќи скок на цените на нафтата. Исто така, тоа би можело да му го отежни на Трамп наоѓањето излез од војната што може да им наштатеи на Републиканците пред изборите во ноември. Хутите преку соопштение соопштија дека пловидбата по Црвеното Море е безбедна за сите бродски компании, освен за саудиските бродови. Саудиска Арабија, најголемиот извозник на нафта во светот, се потпира на рутата преку Црвеното Море откако конфликтот со Иран ефикасно го затвори Ормуз, низ кој порано течеше една петтина од глобалната нафта.

Тагови: Хутите

Македонија

Сообраќајот на државните патишта се одвива непречено

Интензитетот на сообраќај на патните правци надвор од градските средини е зголемен.

СОСТОЈБА: Сообраќајот на државните патишта се одвива непречено, по наместа влажни коловози.

ФРЕКВЕНЦИЈА: Интензитетот на сообраќај на патните правци надвор од градските средини е зголемен. На граничните премини од македонска страна нема подолги задржувања за влез и излез од државата.

ВНИМАТЕЛНО: АМСМ препорачува прилагодена брзина на движење, почитување на поставената сообраќајна сигнализација и внимателно управување со возилата, особено на патиштата низ котлините, речните долини и клисурите, каде има можност од појава на одрони. Ова посебно се однесува за делниците Катланово – Велес, Маврово – Дебар – Струга, Виница – Берово и Кочани – Делчево.

СЕЗОНСКИ РЕЖИМ НА СООБРАЌАЈ: Од 15 Април, патниот правец Охрид – Ресен преку националниот парк Галичица е отворен за сообраќај за сите видови возила до 3,5 тона.

РАБОТИ НА ПАТ:

ВИА ДОО Вевчани известува, поради реконструкција на граничниот премин Делчево, од 09.09.2026 воведен е времен режим на сообраќај. За целото времетраење на градежните работи граничниот премин ќе фунционира непрекинато и сообраќајот ќе се одвива нормално.

Во периодот од 17.08.2026 до 01.10.2026 година, поради изведување работи на објектот „Санација на косина на автопат А4, делница Миладиновци – Свети Николе – Штип (кај наплатна станица Преод)“, ќе биде изменет режимот на сообраќај пред наплатната станица Преод

Од 06.07.2026 г. започна времена измена на сообраќајот при санација на мост на река Брегалница на Р1204 во Штип и ќе трае до завршувањето на санацијата.

Од 21.05.2026 г. во 8 часот ќе се започне со изведување на градежни активности-санација на мостови на државен пат А2 делница Гостивар-Стража конкретно на мост бр.4 Вијадукт на Атанасова река и мост бр.7 Вијадукт на Дол и истата ќе трае до завршување на санацијата. Со таа цел ќе биде воспоставен времен режим на сообраќај кој ќе трае до самото завршување на градежните активности.

Од 14.04.2026 г. се изведуваат градежни активности на Државен пат А2 делница Гостивар – Стража на мост бр.7 Вијадукт на Дол. Со цел да може да се реализираат работите за санација на мостови, ќе биде воспостовен времен режим на сообраќај додека траат градежните активности.

Од 30.03.2026 година, ќе се изведуваат градежни активности на државен пат А2, мостови на А2 на реката Вардар во близина на с.Желино во двата правци (Скопје – Желино и Желино – Скопје), со цел санација на истите. Времениот режим ќе се спроведува согласно Одобрението за временска измена на режим на сообраќај издадено од Министерство за транспорт.

Од 13.03.2026 година започна со активности за изведба на премин на интерконективен гасовод под автопат А1 (М1) Пријателство, делница Смоквица – Гевгелија. На делницата се поставени знаци за времен режим на сообраќај.

На државниот пат А2 (скопска обиколница) се врши рехабилитација во должина од 250 метри од клучка Волково до клучка Кондово. Има поставено соодветна сигнализација за затворањето на левата сообраќајна лента за претекнување. Сообраќајот се одвива по лентата за движење (средна) и лентата за принудно запирање (десна).

Од 12.09.2025 започната е градежната активноста – санација на свлечиште на регионален пат Р1202 делница Косоврасти – Мелнички Мост, односно воспоставена е времена измена на режимот на сообраќај до завршување на активностите.

Според известување од Виадукт Треј Дооел – Гостивар, како дел од изведбата на Коридор 10Д, во тек е важност на времен режим на сообраќај на патен правец Прилеп – Битола, каде ќе се пренасочи движењето на возилата по регионалниот пат Прилеп – Битола, од делот од клучка Лагово до Тополчани.

Тагови: АМСМ

Метео

Денес сончево и топло, ќе дува слаб до умерен ветер

Времето денес ќе биде сончево и топло со мала до умерена облачност.

Ќе дува слаб до умерен ветер од јужен правец. Минималната температура ќе биде во интервал од 12 до 18, а максималната ќе достигне од 30 до 35 степени.

Во Скопје, сончево и топло со мала до умерена облачност. Во делови од котлината ќе има услови за развој на нестабилна облачност проследена со краткотраен пороен дожд и појава на ретки грмежи. Минималната температура ќе се спушти до 18, а максималната ќе достигне до 34 степени.

Под влијание на циклонска активност за време на викендот ќе преовладува променливо облачно време со повремени врнежи од дожд. Локално врнежите ќе бидат поројни и пообилни (над 15 l/m²), проследени со грмежи и засилен северен ветер (над 40 km/h). Од сабота дневната температура ќе биде во опаѓање. Потоа до средината на следната седмица следува релативно стабилно и посвежо време.

Тагови: УХМР