Но, дали има доволно вода и дали можеме да ја користиме доволно ефикасно?

Во нов труд во „Frontiers in Space Technologies“, д-р Мартин Елвис и д-р Џонатан Мекдауел се зафатија со пресметка.

Дури и со најдарежливите проценки за достапната вода и ефикасноста на рециклирање, град од милион луѓе би траел само 100 години пред целата вода да исчезне. Во гостински уреднички текст за Frontiers, д-р Елвис анализира што можеме и што не можеме да направиме со достапната технологија:

„Откривањето на вода во темните кратери на половите на Месечината предизвика „месечева треска“ за воспоставување бази, а потоа села, градови и тешка индустрија. Колку е одржлива оваа идеја?

Кратко по формирањето на Месечината, астероидите ја бомбардираа, создавајќи ја нејзината топографија со кратери. Постојат десетици кратери во близина на половите на Месечината кои не виделе директна сончева светлина околу четири милијарди години. Многу од овие ладни „јами на вечна темнина“ се под минус 160 степени, формирајќи „студени стапици“ каде што водениот мраз нема да сублимира повеќе од еден милиметар за милијарда години, дури и во вакуумот на површината на Месечината. И има вода за замрзнување: некои од тие астероиди ја донесоа со себе. Од 2013 година, знаеме дека оваа вода е сè уште таму, можеби дури милијарда тони, благодарение на серија мисии што орбитираат околу Месечината и ги мапиравме веројатните локации со зголемена прецизност.

Присуството на вода на половите на Месечината менува сè во врска со човечки посети на Месечината. Одеднаш станува практично да се замисли „лунарно село“ каде што луѓето би можеле да преживеат без да увезуваат секој последен дел од Земјата. Тие би можеле да одгледуваат сопствена храна и да имаат тушеви и функционални тоалети, за разлика од астронаутите на Меѓународната вселенска станица (МВС). Оваа можност ги поттикна амбициите на луѓе како Џеф Безос да ја преместат тешката индустрија на Месечината и целите на Илон Маск да има „самоодржливи градови“ таму. Ова се примамливи визии, но дали се остварливи?

Добрата вест

Сфативме дека можеме да направиме прва проценка на изводливоста едноставно со тоа што ќе погледнеме колку енергија и вода би користела голема популација на Месечината и колку долго би можел да преживее таму град од 100.000 или милион луѓе. Колку е одржлив еден град на Месечината?

Добрата вест е дека енергијата, дури и без нуклеарни реактори, не е проблем, сметаат научниците . Тоа е затоа што рабовите на кратерите што ги содржат јамите на вечната темнина се скоро секогаш изложени на сончева светлина. (Затоа понекогаш, донекаде неточно, се нарекуваат „врвови на вечната светлина“.) Горе на тие високо осветлени рабови, би би било можно да се генерираат три гигавати електрична енергија користејќи кули високи еден километар покриени со фотоволтаични низи. Треба да биде можно да се произведуваат соларни панели на Месечината. Силициумот е секако изобилен. Ова дури би можело да овозможи центри за податоци со вештачка интелигенција на Месечината, лоцирани во близина на тие сончеви врвови. Тоа би бил почеток на вистинска лунарна економија.

Лошата вест

Лошата вест е дека, дури и претпоставувајќи дарежлива милијарда тони вода за почеток, без рециклирање, одговорот на нашето прашање за одржливост е дека градот би траел само неколку години. Дури и во најдобар случај, со 98% ефикасно рециклирање на вода - исто како она што е постигнато на вселенската станица - град од милион луѓе би останал без вода за нешто повеќе од еден век. Тоа е проблем за одржливото населување на Месечината. И денешните најдобри проценки за количината на вода на Месечината се околу 30 пати помалку од милијарда тони, што го скратува времето до исцрпување на водата за истиот фактор. Тоа значи дека дури и мал град би останал без вода по само дванаесет години. Лунарно село од илјада луѓе, или дури и град од 10.000 луѓе, би било одржливо со векови или подолго.

Постојат потенцијални решенија. Можеме да ја подобриме ефикасноста на рециклирањето на водата за фактор пет или повеќе; да ја намалиме потрошувачката на вода со имплементација на нови техники како што е вертикалното земјоделство; да увезуваме вода, веројатно од достапни астероиди; или едноставно да пронајдеме повеќе вода. Од сите овие, второто може да биде најперспективно. Сегашните техники за тестирање на водата не продираат повеќе од неколку метри под површината, додека карпестиот материјал на површинскиот реголит обично се протега десетици метри длабоко и може да содржи вода во ладни стапици. Ако амбициозните планови на вселенските милијардери можат да се реализираат, тогаш пронаоѓањето повеќе вода ќе биде првиот чекор.“

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.