Култура

Црквата Свети Ѓорѓи во Струга важен споменик на уметноста

Најстариот христијански верски објект во Струга, црквата „Свети Ѓорѓи“, датира од средината на 13 век и претставува круцијален споменик на уметноста од 19 век во Струшкиот регион.

Таа е едно од најстарите духовни светилишта на Балканот и во Европа.

Денешната црква, според историските записи, е обновена во 1835 година врз темели на постарата средновековна црква, за која постојат сочувани стари ракописи.

Историчарот на уметност, член на МАНУ и одличен познавач на културното наследство во црквите во Западна Македонија, професор доктор Сашо Цветковски за МИА информира дека најстарата историја на црквата ја следат со иконата на Свети Ѓорѓи од 13 век. Оваа икона пак, е меѓу петте најстари во државата, датира од 1267 година. Пред седум-осум години во црковното депо беше пронајден фрагмент на фреска од Свети Ѓорѓи, што го потврдува податокот дека ова е најстар христијански верски објект во Струга, кој датира од средината на 13 век.

Денешниот храм, посочува Цветковски, е изграден за само два месеци, во 1835 година, на местото каде имало многу помала црква.

- Додека траела градбата бил даван поткуп, големи материјални средства на турските власти во Струга, во Охрид, па дури и во Скадар како административен центар на овој дел од територијата на Османлиската империја. Тоа било голем предизвик и напор на нашите претци, кои ова го отпочнале во средината на 19 век, вели Цветковски.

Иконостас од мермер и дрвена резба.

Интересен во оваа црква е иконостасот, кој е составен од два дела. Долниот е мермерен, парапетите се со убави мермерни плочи кои се резбани, а горниот дел е со убава дебарско мијачка резба - копаница, резбана од нашите најдобри копаничари на 19 век, дебарските мајстори.

- Иконостасот бил поставен 1849-та година, дрвениот резбан дел. Иконите се сликани 1850-1851 година, дело на зографи, припадници на Пелагониската зографска традиција, од работилницата во Магарево. Живописот ќе биде завршен 1874 година и тогаш е комплетирана целата декорација за внатрешното уредување на православните храмови. од поставување на иконостасот до поставување на иконите и фрескоживописот, раскажува историчарот на уметност.

Анализирајќи ги фазите на внатрешното уредување, вредноста на архитектурата и просторната концепција, црквата Свети Ѓорѓи, е силен објект од архитектонска гледна точка.

- Однадвор изгледа како базилика, но внатре има пет скриени куполи, просторот е многу расчленет и многу интересен. Тоа овозможило и внатре да се наслика голема, обемна и богата програма со извонредни иконографски решенија. Зографите - браќата Макариеви од Галичник, направиле вистинско ремек дело. Тоа е нивно најуспешно и најобемно сликано остварување, додава Цветковски.

Галерија со икони и дела од богатата културна историја во црквата „Свети Ѓорѓи“

Во 90-тите години од минатиот век, во кровот на црквата „Свети Ѓорѓи“ откриени се 50-тина икони, што било мотив да се оформи и галерија.

- Иконите беа пронајдени, скриени во кровот на црквата, потоа следеше нивна конзервација, чистење, реставрирање и во 2010 година оформивме галерија на икони каде баа изложени. Покрај најстарата на Свети Ѓорѓи од втората половина на 13 век, тука има икони од 15, 16 и 17 век. Во иконописот на Свети Ѓорѓи доминира поствизантискиот период, појаснува Цветковски.

Тоа, според него, се икони кои припаѓале на црквата „Свети Ѓорѓи“, но и икони кои се носени од струшките цркви, во периоди кога имало реална опасност од воени судири, кои до средината на 19 век постојано се одвивале на овие предели.

- Скриени во горните парти на црквата, било еден начин да се сочуваат тие икони, да се заштитат. Таа бројка од околу 50 вредни, значајни икони е дел од нашата уметност од пост византискиот период, вели Цветковски.

Дел од богатата културна историја во црквата Свети Ѓорѓи се и 10-тината ракописи од периодот на 15, 16 и 17-тиот век.

Годинава навршуваат 170 години од завршување на живописот внатре во црквата, а по повод јубилејот тимот на професорот Цветковски подготвува монографија, односно студија, која ќе ги содржи фазите на настанувањето на фрескоживописот, иконостасот, резбата на иконостасот, иконите, вредноста на архтектурата и просторната концепција на црквата.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Муцунски: Добредојде во Охрид за српскиот премиер Ѓуро Мацут!

Попладнево во Охрид го пречекав премиерот на Република Србија, Ѓуро Мацут, кој престојува во посета на нашата земја.

Домаќин на посетата е претседателот на Владата, Христијан Мицкоски. Во фокусот на разговорите ќе бидат натамошното унапредување на политичкиот дијалог и продлабочувањето на економската соработка меѓу двете земји.

Охрид, како град со исклучително историско, духовно и културно значење, претставува мост меѓу двете земји и соодветно место за средба посветена на пријателството, добрососедството, регионалната стабилност и соработката, објави на ФБ министерот Тимчо Муцунски.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Шпанската енклава Сеута преплавена од илјадници мигранти

Новиот бран мигранти од Мароко ја стави Шпанија пред една од најголемите гранични кризи во последните години.

Околу 49 илјади луѓе за само 24 часа ја преминале границата кон шпанската северноафриканска енклава Сеута, соопшти шпанското Министерство за внатрешни работи. Најмалку 18 лица го загубија животот при обидот да стигнат до шпанскиот брег, најголем дел од нив по давење во морските води.

Сцените од Сеута прикажуваат илјадници мигранти кои пливаат кон брегот, пеш се движат покрај граничната линија или се обидуваат да ги заобиколат заштитните огради. Масовните преминувања продолжиле и во текот на ноќта, создавајќи силен притисок врз градот со околу 85 илјади жители, каде бројот на новопристигнати за само еден ден надмина половина од локалното население.

-На почетокот на Кастиљехос поминав низ песоток, а потоа се искачив преку ѕид што и припаѓа на мароканската полиција. Потоа ја поминав границата пливајќи. Испливав околу 200 метри во морето и тоа беше се,- изјави - Мигрант од Мароко кој стигнал во Шпанија.

Шпанските власти испратија дополнителни полициски и воени сили за обезбедување на граничниот појас, а премиерот Педро Санчез најави посета на Сеута за да ја координира состојбата на терен.

-Ова е срамота, навистина. Едноставното решение што го гледаме е Шпанија да го направи она што го прави Доналд Трамп и да започне со депортирање на луѓето. Пред се, треба да ја распореди морнарицата на границата за да спречи кој било да помине. Ако ова вше срамота во 2021 година, сега е уште полошо. Те молам, Санчез, преземи нешто. Ако не можеш, поднеси оставка,- изјави –Мигрант од Мароко.

Мигрантската криза предизвика и политички реакции во Европа. Највисоки италијански функционери побараа Шпанија да биде суспендирана од Шенген-зоната, оценувајќи дека не успева ефикасно да ја заштити надворешната граница на Европската Унија. Според европските медиуми, ваквото барање на Рим доаѓа во момент кога европските земји повторно ја отвораат дебатата за заедничката миграциска политика и контролата на надворешните граници.

Сепак, Мадрид го одби барањето за прогласување национална вонредна состојба.

Европската Унија понуди поддршка на Шпанија. Комесарот за миграција Магнус Брунер на платформата Џ соопшти дека ја изразил „подготвеноста на ЕУ дополнително да ја поддржи Шпанија, меѓу другото и преку Фронтекс, за ситуацијата да биде ставена под контрола“.

Тој нагласи дека заштитата на надворешните граници на ЕУ е „суштински дел од нашите напори во борбата против илегалната миграција“.

Тагови: мигранти Шпанија

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

МЖСПП: Првичните резултати за пената во Вардар се во границите на дозволеното

Првичните резултати за пената во Вардар, доставени до МЖСПП од Град Скопје, се во границите на дозволеното, конечните анализи се очекуваат на 4 август.

Во врска со регистрираната појава на бела отпадна пена во реката Вардар кај вливот на реката Лепенец на 24 јули 2026 година, Државниот инспекторат за животна средина, во координација со сите надлежни институции, веднаш презеде серија вонредни теренски и лабораториски активности.

Инспекторите на ДИЖС спроведоа вонредни инспекциски надзори кај индустриските субјекти во зоната кои се под државна надлежност. При надзорите не беа евидентирани законски нерегуларности, односно субјектите постапувале согласно пропишаните услови во еколошките дозволи за управување со отпадните води. Важно е да се напомене дека квалитетот на водите во овој појас е под влијание на повеќе различни фактори, вклучувајќи ги комуналните и атмосферските води, како и активноста на бројните деловни субјекти во околината, поради што сите надлежни органи дејствуваат координирано.

Со цел прецизно утврдување на состојбата, ЈП „Водовод и канализација“ – Скопје изврши земање мостри од водата на спорната локација и до Министерството за животна средина и просторно планирање го достави прелиминарниот извештај од 29 јули, според кој анализираните физичко-хемиски параметри на примерокот не ги надминуваат граничните вредности за испуштање во површински води.

Дополнително, по барање на ДИЖС, земени се мостри и од акредитирана лабораторија, чиј финализиран извештај ќе биде доставен до Инспекторатот и до Министерството за животна средина и просторно планирање во вторник, 4 август 2026 година, по што јавноста ќе биде навремено и транспарентно информирана за конечните резултати.

ДИЖС и понатаму ќе дејствува бескомпромисно преку редовни и вонредни надзори, со цел да се обезбеди целосна заштита на животната средина и здравјето на граѓаните.

Министерство за животна средина и просторно планирање

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.