Иако економијата на земјата забележа раст од 2,5 проценти во 2025 година, буџетот за одбрана во 2026 година ќе се зголеми само за дваесет милиони евра. Вкупните расходи за одбрана со тоа ќе достигнат околу 6,3 милијарди евра (154,791 милијарди круни), што претставува само 1,7 проценти од чешкиот БДП, пишува Дојче Веле.

Владата ги вклучува и автопатите во својата одбрана

И покрај ова, владата во Прага е убедена дека ги исполнува своите обврски. За да се постигне целта од два проценти, расходите за одбрана планираат да ги вклучат и трошоците на другите министерства, првенствено инвестициите на Министерството за транспорт во изградбата на автопати и железници. Притоа, тие се повикуваат на изјавата на генералниот секретар на НАТО Руте, кој спомена дека инвестициите во клучна инфраструктура исто така би можеле да се сметаат за придонес кон одбраната, иако не прецизираше на што точно се однесува ова.

Коалициската влада на Бабиш веќе го зголеми државниот дефицит, кој е за три милијарди евра повисок отколку за време на претходната влада на Петр Фиала и сега изнесува повеќе од 12 милијарди евра, или 1,8 проценти од БДП. Сепак, популистичката десничарска коалиција првенствено ги насочува тие пари кон социјалниот сектор и субвенционирањето на цените на електричната енергија за домаќинствата.

Бабиш: Тоа е најмногу што Чешка може да си го дозволи

„Одбраната е приоритет на нашата влада“, изјави Бабиш за телевизијата Прима Си-Ен-Ен, „но ја отфрлам идејата дека во механичка трка за проценти треба да бидеме принудени да преземеме мерки што би ја поткопале економијата и би го нарушиле социјалниот мир во земјата“. Според него, 2,1 процент од БДП е максимумот што Чешка може да си го дозволи оваа година, без да се загрози „здравството, социјалниот систем, инвестициите во енергијата или внатрешната безбедност“.

Најголемиот противник на зголемувањето на средствата за одбрана е еден од коалициските партнери на Бабиш, крајно десничарската партија Слобода и директна демократија (СПД). Нејзиниот претседател, Томио Окамура, го отфрли договорот на членките на НАТО за постепено зголемување на трошоците за одбрана во 2025 година, нарекувајќи го „целосно нереален“.

Критики кон претседателот и американскиот амбасадор

Чешкиот претседател Петр Павел, пензиониран генерал и поранешен претседател на Воениот комитет на НАТО, на 18 март изјави дека верува оти алијансата нема да ги признае трошоците за автопати и железници како дел од трошоците за одбрана. Иако го потпиша државниот буџет за 2026 година на 20 март, тој се закани дека ќе го отфрли следниот ако трошоците за одбрана не се зголемат во однос на БДП.

Американскиот амбасадор во Прага, Николас Мерик, исто така критикуваше на конференцијата „Нашата безбедност не е самообјаснувачка“. „Со намалување на трошоците за одбрана, Чешка ризикува да не ги исполни своите обврски и да биде меѓу последните во Европа“, предупреди Мерик. Тој потсети дека во 2025 година членките на НАТО се согласија да ги зголемат трошоците за одбрана на 3,5 проценти од БДП до 2035 година, додека инвестициите во критична инфраструктура би можеле да бидат вклучени во дополнителни 1,5 проценти. „Тоа не е произволна одлука, не е барање на Соединетите Американски Држави, ниту само потпис на една влада што лесно може да се откаже од друга. Тоа е договор на суверени сојузници, од кои секој без исклучок се потпира на другите“, нагласи американскиот амбасадор.

„Владата ќе мора да инвестира дополнителни средства“

Јакуб Ландовски, поранешен заменик-министер за одбрана и чешки амбасадор во НАТО во 2025 година, верува дека владата на Бабиш веројатно ќе мора да инвестира дополнителни средства во буџетот за одбрана оваа година. Тој е за издвојување цели два проценти од БДП исклучиво за одбрана.

Ландовски, исто така, не верува дека НАТО ќе одобри вклучување на трошоците за автопати и железници и очекува понатамошни критики од Вашингтон. „Секој сојузник што ги поткопува напорите на САД за зајакнување на одбранбената способност на Европа мора да смета на одговор од Соединетите Американски Држави“, заклучи тој.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.