Свет

Цената на кафето на светските берзи незапирливо расте

Ако сте забележале дека цената на кафето во продавниците расте, не сте сами.

Оваа промена не е резултат на произволни одлуки на домашните производители, туку е последица на глобалните фактори кои влијаат на цените на сировото кафе. Од жетви кои не ги исполнија очекувањата, до климатските промени и логистичките предизвици, до шпекулативните инвестиции на берзите - сето тоа придонесува за раст на цените.

Неизвесни жетви и климатски предизвици

Две последователни години, слабата жетва на робуста предизвикува недостиг на пазарот на кафе, што доведе до зголемување на цените. Цената на робуста за прв пат ја надмина цената на арабика, а во изминатата година цената на арабика се зголеми за неверојатни 140%. Бразил, најголемиот светски производител на кафе, се соочува со најсушен период од 1981 година, додека Виетнам, вториот по големина производител на робуста, бележи намалени приноси.

Проблемите со транспортот дополнително ја комплицираат ситуацијата

Нападите на товарните бродови во Црвеното Море предизвикаа промени во транспортните рути. Наместо брзо пловидба низ Суецкиот канал, бродовите сега мора да ја заобиколат Африка, што го продолжува времето на испорака на кафе од 30 на дури 90 дена и ги зголемува трошоците за транспорт.

Финансиски шпекулации и раст на побарувачката

Со сите овие предизвици, инвестициските фондови инвестираат милијарди долари на берзите во Њујорк и Лондон, што дополнително ја зголемува цената на сировото кафе. Во исто време, потрошувачите во Азија ги менуваат своите навики и сѐ повеќе избираат кафе наместо чај, што дополнително ја намалува достапноста на кафето на глобалниот пазар.

Што значи ова за љубителите на кафе?

Со оглед на тоа што нема знаци дека ситуацијата наскоро ќе се стабилизира, важно е да се разбере пошироката слика. Зголемувањето на цените на кафето не е резултат на произволни одлуки, туку неопходен потег за обезбедување на квалитетот и стабилноста на снабдувањето. Во време кога глобалните фактори го обликуваат пазарот, од клучно значење е потрошувачите да бидат информирани за причините за овие промени.

Тагови: берзите кафето

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Македонија без активни пожари

Центарот за управување со кризи денеска за првпат после подолго време информира дека нема активни пожари и пожари под контрола.

Во изминатото деноноќие имало вкупно 21 пожар и сите се изгаснати.

На ден 12/13.09.2026 година, до 08:00 часот, регистрирани се вкупно 21 пожар на отворен простор, од кои нема активни пожари, нема пожари под контрола, а изгаснати се 21 пожар, се вели во информацијата од ЦУК.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Технологија

Поранешен истражувач алармираше дека вештачката интелигенција е закана за човештвото

Шефовите на водечките компании за вештачка интелигенција сè погласно предупредуваат на ризиците од трката во развојот на сè помоќни AI системи.

Дел од нив отворено повикуваат на поголема претпазливост и безбедносни механизми, додека политичари и експерти бараат и построга регулација. Дарио Амодеи, извршниот директор на Anthropic, директно повикува да се забави темпото на развојот.

-Мојата прва загриженост е што, од приближно летово, вештачката интелигенција напредува драматично побрзо, пред сè поради сè поголемата способност на AI да ја гради следната генерација на AI. Ако не се контролира, овој процес би можел да ја надмине нашата способност да ги разбереме и контролираме овие системи. Затоа, со него мора да се постапува исклучително внимателно — доколку воопшто продолжи.

На ризиците од брзиот развој претходно предупредуваа и други влијателни имиња од технолошкиот сектор, меѓу нив и Сем Алтман, извршниот директор на OpenAI, како и Илон Маск, кој со години предупредува дека напредната вештачка интелигенција може да носи сериозни ризици доколку не биде соодветно контролирана.

Предупредувањата не доаѓаат само од технолошкиот сектор. Американскиот сенатор Берни Сандерс бара уште порадикален чекор – пауза во развојот на напредната вештачка интелигенција, додека не се воспостават јасни безбедносни правила.

-Ако лидерите на големите АИ компании признаваат дека губат контрола над нивната екстремно оасна технологија, според мене е неодговорно за општеството да им дозволи да продолжат д аги прават овие продукти дури многу понапредни и многу поопасни. Неопходно е да се стави на „пауза“ овој напреден развој и трајна забрана на супер-разузнавањето и вештачките умови попаметни од секој човек способен да работи независно надвор од нашата контрола. – Берни Сандерс

Поранешниот американски претседател Барак Обама повикува на јавна регулација и надзор, за AI да не биде во корист само на неколку богати корпорации, туку на луѓето пошироко.

-Важно е да постои јавна регулација која ќе го насочува развојот на оваа технологија, за таа да не им користи само на неколку богати корпорации, туку на луѓето пошироко. Тоа ќе помогне и да се спречат негативните последици од вештачката интелигенција, како дезинформациите и дипфејк-содржините. - Барак Обама – Поранешен претседател на САД

Во меѓувреме, трката продолжува. OpenAI, Anthropic, Google и другите технолошки гиганти инвестираат милијарди во развој на нови и помоќни модели, додека истовремено расте притисокот врз владите да воспостават правила за нивна безбедна употреба.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

ВМРО-ДПМНЕ: СДС и Филипче дебело профитираа за време на кризите

Денес Владата на ВМРО ДПМНЕ е со конкретни мерки за горивата и заштита на стандардот на граѓаните.

Кога СДС нема што да понуди им останува само политичката критика но веќе им е познато на граѓаните дека на СДС се им смета па дури и конкретни мерки за заштита на стандардот како мерките кои ги превзема Владата на ВМРО ДПМНЕ за горивата.

СДС 7 години го крадеа народот, ја распродаваа и омаловажуваа државата и ги понижуваа граѓаните. СДС и Филипче во време на криза профитираа за денес да се луксузираат на јахтите со Заев по Егејот.

За разлика од СДС и ДУИ денес нема фудбалчиња по канцелаарии, нема банди по улиците, нема марихуана економија, нема распродавање на државните интереси.

Денес Владата се грижи за животниот стандард на граѓаните и превзема конкретни мерки. Во однос на горивата мерки веќе има, намелени акцизи, и ќе се донесат и нови мерки со што наместо зголемување ќе има намалување на цената на горивото.

Владата на ВМРО ДПМНЕ продолжува да го штити стандардот на граѓаните.

ВМРО-ДПМНЕ

Тагови: ВМРО-ДПМНЕ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.