За време на неодамнешната посета на Унгарија за промоција на нејзините мемоари „Слобода“, Меркел посочи дека руската инвазија на Украина можела да се избегне. Да не беше пандемијата на Ковид, рече таа, и ако источноевропските лидери не одбија разговори со Владимир Путин, рускиот претседател можеби немаше да ја нареди инвазијата.

Додека Европа се бори со тоа како да одговори на растечката руска агресија, коментарите на Меркел ја нагласуваат нејзината подготвеност да ги отфрли острите критики - особено од Источна Европа - за историскиот неуспех на Германија да ја препознае заканата што ја претставува Москва, објави Политико.

Лидерите на земјите кои се најизложени на руско влијание ја обвинуваат дека ги затвора очите пред провокациите на Путин, слепо следејќи стратегија за економско зближување што се распадна во 2022 година кога руските тенкови повторно влегоа во Украина.

Она што е особено впечатливо во изјавите на Ангела Меркел е недостатокот на критичко размислување за она што многумина го сметаат за нејзини лични, клучни грешки во односите на Германија со Путин за време на нејзиниот 16-годишен мандат. Наместо тоа, Ангела Меркел посочи дека со Путин можело да се разговара, само ако Европејците имале малку повеќе среќа и решителност.

„Дали Путин ќе ја нападнел Украина ако немаше Ковид?“, праша Меркел еден унгарски новинар во едно интервју.

„Никој не може да каже со сигурност“, додаде таа, повторувајќи го ставот што го изразува и во својата книга. „Ако не можете да се сретнете лице в лице, ако не можете да ги решите несогласувањата гледајќи се еден во друг во очи, тогаш не можете да најдете нови компромиси“.

Потоа Меркел посочи дека неподготвеноста на земјите од Источна Европа, првенствено балтичките држави и Полска, да се согласат на разговори со Путин во 2021 година, кога таа и францускиот претседател Емануел Макрон предложија самит на европските лидери со рускиот претседател, исто така можела да придонесе за инвазијата.

„Самитот не се одржа, а потоа ја напуштив функцијата, а потоа започна агресијата на Путин“, рече Меркел.

Украинците вријат од гнев

Нејзините изјави предизвикаа бес во Украина и земјите од Источна Европа, кои ги предупредија германските лидери за агресивните намери и империјалните амбиции на Путин долго пред руската инвазија - предупредувања кои честопати паѓаа на „глуви уши“. Висок украински функционер за Политико изјави дека коментарите на Меркел се „неприфатливи и, искрено, болни“.

Пропагандите на Путин и про-Кремљ медиумите, инаку несимпатизерски настроени кон Меркел, беа воодушевени. Нејзините изјави совршено се вклопуваат во наративот на Кремљ дека Западот е вистинскиот агресор.

„Меркел признава очигледно: Таа открива кој на Запад го поттикнал конфликтот во Украина“, беше насловот во руски таблоид близок до Кремљ.

Соборена од тронот

Политико објавува дека неподготвеноста на Ангела Меркел да се соочи со острите критики за политиката на Германија кон Русија открива колку се длабоко вкоренети старите германски ставови кон Москва.

За време на нејзините 16 години на власт, политиката на Германија кон Русија беше водена од слоганот „промена преку трговија“ (Wandel durch Handel). Идејата беше дека економската меѓузависност со Русија ќе помогне да се обезбеди мир во Европа - со значајни придобивки за германската економија.

Клучен симбол на таа политика беше гасоводот „Северен тек“, изграден за директно носење руски гас во Германија преку Балтичкото Море. Дури и во 2014 година, откако Русија го анектираше Крим, германските претставници ги поддржаа плановите за изградба на втор гасовод (првиот беше завршен во 2011 година). Тие го сторија тоа и покрај предупредувањата од источноевропските лидери дека Германија води политика на смирување во лицето на сè поочигледниот руски империјализам.

Откако Русија започна целосна инвазија во 2022 година, многу германски лидери признаа дека нивниот пристап бил погрешен и дека купувањето евтин руски гас на крајот помогнало во финансирањето на воената машинерија на Путин.

„Се држевме до мостовите на кои Русија повеќе не им веруваше, а за кои нè предупредија нашите партнери“, рече тогаш германскиот претседател Франк-Валтер Штајнмаер.

Многумина во Источна Европа ја гледаат саботажата на гасоводот „Северен тек“ во првата година од војната како еден вид историска казна за политиката на Ангела Меркел за зближување со Русија.

„Проблемот со Северниот тек 2 не е што беше дигнат во воздух. Проблемот е што воопшто беше изграден“, напиша полскиот премиер Доналд Туск на Фејсбук.

Од „Канцелар на слободниот свет“ до контроверзна личност

Сепак, се чини дека Ангела Меркел - некогаш прогласена за „Канцелар на слободниот свет“ кога „Тајм“ ја именуваше за личност на годината во 2015 година - смета дека е премногу тешко да прифати дека историјата може да биде многу посурова кон неа, според Политико.

„Мислам дека имаме растечки проблем со губењето на контактот со реалноста од страна на Меркел, како што би го нарекол јас, и нејзиниот обид да влијае на сопствената историја, нејзината улога во историјата“, рече Стефан Мајстер од Германскиот совет за надворешни односи.

„Според мене, тоа ја прави недоверлива. Таа се дискредитира себеси“, додаде тој.

Додека сегашниот канцелар Фридрих Мерц ја води германската политика во спротивна насока и предводи дел од европските напори за помош на Украина, неподготвеноста на Меркел да признае грешки спречува поширока национална дебата за улогата на Германија во настаните што доведоа до војната, верува Мајстер.

Во самата Германија - особено во поранешна Источна Германија, каде што Меркел порасна - сè уште постои значителна симпатија кон Путин. Партии како што се крајно десничарската Алтернатива за Германија (AfD), која води во многу анкети, и популистичката Алијанса на Сара Вагенкнехт од левицата, заземаат многу попомирувачки став кон Москва. Некои проруски сили во Германија го искористија интервјуто на Меркел за да го обвинат НАТО за неуспехот на мирот.

Но, дури и во Русија, некои се потсмеваа на нејзиното тврдење дека дополнителните разговори во 2021 година можеле да ги променат плановите на Путин.

„Секое разумно информирано лице одамна знае дека несогласувањата меѓу Русија и Западот веќе беа премногу длабоки во тој момент“, напиша Алексеј Чеснаков, поранешен советник на Кремљ, во онлајн објава.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.