Свет

Американски разузнувачи: Ниту војна од поголем обем не ќе може да го сруши режимот во Иран

Дури и целосен американски напад врз Иран веројатно нема да го собори вкоренетиот воен и клерички естаблишмент на Исламската Република, заклучува класифициран извештај на Националниот разузнавачки совет.

Проценката доаѓа во време кога администрацијата на Трамп најавува продолжена воена кампања за која официјалните лица велат дека „тукушто започнала“, објави „Вашингтон пост“.

Извештајот, завршен околу една недела пред САД и Израел да ја започнат војната на 28 февруари, беше потврден за „Вашингтон пост“ од три лица запознаени со ова прашање. Тој го доведува во прашање наведениот план на претседателот Доналд Трамп да го „исчисти“ владејачкиот естаблишмент на Иран и да постави лидер по негов избор.

Извештајот разгледуваше сценарија за наследување по насочена кампања против иранските лидери и поширок напад врз раководството и владините институции. Во двата случаи, разузнавачката заедница заклучи дека клеричкиот и воениот естаблишмент ќе одговорат на атентатот врз врховниот лидер ајатолахот Али Хамнеи со следење на протоколите за да се обезбеди континуитет на власта.

Можноста фрагментирана иранска опозиција да ја преземе контролата врз земјата беше опишана како „мала веројатност“, според луѓе кои зборуваа под услов на анонимност за класифицираниот извештај. Националниот совет за разузнавање (НИЦ) е составен од искусни аналитичари кои подготвуваат тајни проценки наменети да го претставуваат заедничкиот став на 18-те разузнавачки агенции на Вашингтон.

Реакции на Белата куќа

ЦИА упати прашања до Канцеларијата на директорот на Националното разузнавање, која одби да коментира. Белата куќа не кажа дали претседателот бил свесен за оваа проценка пред да ја одобри воената операција, која брзо се прошири кон исток, вклучувајќи подморска војна во Индискиот Океан, и кон запад кон застој во ракетната одбрана во близина на членката на НАТО, Турција.

„Претседателот Трамп и администрацијата јасно ги ставија на знаење своите цели за операцијата „Епски бес“: да ги уништат балистичките ракети и производствените капацитети на Иран, да ја расклопат неговата морнарица, да ја укинат неговата способност да вооружува посредници и да го спречат некогаш да добие нуклеарно оружје“, изјави портпаролката на Белата куќа, Ана Кели, во соопштението. „Иранскиот режим е апсолутно скршен“.

Сомневањата на американските разузнавачки агенции дека иранската опозиција би можела да ја преземе власта се објавени во „Њујорк тајмс“ и „Волстрит џурнал“. Но, вклученоста на НОВ и нејзината анализа на можните исходи и од мали и од големи офанзиви не се објавени.

Сузан Малони, експерт за Иран и потпретседател на Институтот Брукингс, рече дека предвидувањето на НОВ за опстанокот на иранските институции произлегува од ригорозно познавање на Исламската Република. „Звучи како длабоко информирана проценка на иранскиот систем и институциите и процесите што се воспоставени во текот на многу години“, рече таа.

Извештајот на разузнавањето не изгледаше дека разгледува други можни сценарија, како што се испраќање американски копнени сили во Иран или вооружување на етничките Курди за поттикнување бунт. Не беше можно да се утврди дали обемната кампања анализирана во класифицираниот документ е идентична со операциите што се во тек.

Процесот на наследување

Процесот на иранско наследување предвиден во извештајот сега е во тек, но под притисок од обемната кампања на бомбардирање на САД и Израел од воздух и од море. Одлуката за наследникот на врховниот лидер е во рацете на моќно свештеничко тело, Собранието на експерти, но членовите на Корпусот на исламската револуционерна гарда (ИРГЦ) и други членови на безбедносниот естаблишмент исто така играат влијателна улога.

Постојат силни шпекулации дека собранието ќе го назначи синот на покојниот врховен лидер, Моџтаба Хамнеи, но сè уште нема официјално соопштение. ИРГК ја промовираше неговата кандидатура, но се соочи со отпор од други моќни актери, вклучувајќи го и Али Лариџани, секретар на Врховниот совет за национална безбедност на Иран, изјави еден западен безбедносен функционер.

Додека војната влегува во втората недела, Трамп продолжува да бара „БЕЗУСЛОВНО ПРЕДАВАЊЕ“ од Иран, напиша тој во објава на страницата на социјалните медиуми Truth Social, и сугерираше дека треба да има улога во изборот на следниот лидер на земјата.

Трамп сака поголема улога

Трамп им рече на новинарите дека помладиот Хамнеи е „неспособен“ и „лесен“ и дека не сака ирански лидери кои само ќе ја „обноват“ нуклеарната и балистичката ракетна инфраструктура на земјата. „Сакаме тие да имаат добар лидер. Имаме некои луѓе за кои мислам дека би направиле добра работа“, изјави тој за NBC News.

Претседателот на иранскиот парламент, Мохамед Багер Галибаф, ја отфрли идејата дека Трамп би имал каква било улога во именувањето на следниот лидер на Иран.

„Судбината на драгиот Иран, кој е поскапоцен од животот, ќе ја одреди единствено гордата нација Иран, а не бандата на [Џефри] Епштајн“, рече Галибаф на X, осврнувајќи се на покојниот сексуален престапник кој беше близок пријател на Трамп со години пред да се скараат.

Ограничено влијание врз исходот

Сегашните и поранешните американски функционери велат дека, барем засега, гледаат малку знаци за масовно народно востание во Иран или значителни пукнатини во владата или безбедносните сили што би довело до нов режим. Иранските безбедносни сили убија илјадници демонстранти за време на демонстрациите во јануари оваа година, поттикнати од катастрофалната економија на земјата.

Инструкцијата на Трамп до иранскиот народ беше да се оддалечи на безбедно место додека не заврши кампањата за бомбардирање меѓу САД и Израел. Со оглед на тоа што иранскиот свештенички и воен естаблишмент сè уште е под контрола, експертите велат дека способноста на Трамп да диктира политички резултати е ограничена.

„Капитулацијата пред Трамп би била спротивна на сè за што се залагаат“, рече Холи Дагрес, виш соработник во Вашингтонскиот институт за политика на Блискиот Исток. „Горните ешалони на свештеничкиот естаблишмент се идеолошки, па затоа нивниот начин на работа е да се спротивстават на американскиот империјализам.“

Трамп би можел да игра улога во изборот на ново раководство доколку режимот се распадне, но извештајот на НОВ не ја гледа моќта на естаблишментот како кревка.

„Нема друга сила во Иран што може да се спротивстави на преостанатата моќ што ја има режимот“, рече Малони од Институтот Брукингс. „Дури и ако не можат многу ефикасно да ја проектираат таа моќ против своите соседи, тие сигурно можат да доминираат во земјата.“

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Уште еден сомнителен предмет е пронајден по експлозијата на железничката станица во Аугсбург- повредени се тинејџери

Двајца тинејџери, на возраст од 17 и 18 години, се повредени во експлозија на железничка станица во германскиот град Аугсбург.

Според полициските извештаи, железничкиот сообраќај е целосно прекинат.

Германските медиуми јавуваат дека најверојатно експлодирала рачна граната во близина на продавница за златари.

Експлозијата оштетила и прозорци. Експерти за експлозиви од баварската покраинска криминалистичка полиција се на местото на настанот, потврди полицијата по истрагите.

„Дер Шпигел“ известува дека во меѓувреме е пронајден уште еден сомнителен предмет.

Според „Билд“, полицијата истражува можна поврзаност со организиран криминал, а се сомнева дека железничката станица не била целта.

„Зградата на станицата и перон 1 моментално се затворени“, изјави портпаролот на полицијата.

Железничкиот сообраќај е нарушен и се одвива на другите перони. Патниците можат да пристапат до другите перони преку северниот и јужниот влез.

Тагови: Железничката станица тинејџери

Македонија

Тензии и обвинувања во Лекарската комора – почнува изборот на ново раководство

Бурна атмосфера во Лекарската комора...Денешното Собрание мина со викотници и остри обвинувања помеѓу докторите...

Тензии и препукувања меѓу докторите пред изборите на ново раководство и претседател на Лекарската комора. На денешното собрание беа распишани избори за нови делегати, но паднаа и обвинувања дека поради истечениот мандат на актуелната претседателка од јули, лекарите нема можат да ги обноват лиценците. Калина Гривчева Старделова која осум години раководи со комората ги отфрла обвинувањата и кажа дека нејзиниот потпис и одлуките се легитимни се до завршување на изборниот процес.

„Лекарската Комора мора да функционира, ние имаме јавни овластувања кои мора да ги обавуваме, службите мора да работат во континуитет дефинитивно, согласно одлука на Уставен суд се е најлегитимно како и сегде.“

„Во овој период сите документи потпишани од именуваната госпоѓа се нелегитимни. Проблемот е што можат да западнат во правни проблеми доктори, здравствени установи кои што имале потреба од документи, лиценци или било што во овој период на нелегитимност кои се потпишувани од лекарската комора.“

За едни тоа што досега немало собраниска седница е опструкција на процесот, за други пак немање на кворум за нејзино одржување.

„Од 30 април досега имавме 3 обиди, ова е 4 да се соберат делегатите на Собранието. Морам да кажам дека има делегати кои бараа објаснувањее зошто тоа не е направено, но има и делегати кои молеа тоа да не биде во летен период кога се сами и дежураат по 24 часа и не можат да дојдат, изјави Калина Гривчева Старделова.“

„Тоа е една таква манипулација каде беа вршени притисоци на членови на собранието да не доаѓаат на сите претходни седници за да нема кворум. Која им била целта незнам. Денес беа сложни дека конечно мора да има избори и денес на оваа седница за прв пат се стави на дневен ред точката - избори, изјави Ленче Неловска.“

По две последователни мандати, Гривчева-Старделова заминува од челната позиција во Комората. Изборот на новите делегати е првиот чекор, а новиот претседател треба да биде избран до крајот на октомври.

Македонија

In memoriam: Почина професорот и дипломат, Јован Донев

Денеска во Скопје на 71-годишна возраст почина универзитетскиот професор и амбасадор Јован Донев.

Донев зад себе остави богата академска, научна и дипломатска кариера. Во текот на својот професионален ангажман беше посветен на истражувањето на македонската историја, меѓународните односи и геополитичките процеси поврзани со Македонија и Балканот.

Дипломирал на Правниот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје во 1979 година. Магистрирал во 1986 година, а докторирал во 1993 година, посветувајќи значаен дел од својот научен интерес на меѓународните политички аспекти на македонското прашање.

Својата научна кариера ја градеше во Институтот за национална историја во Скопје, каде што достигна звање научен советник и редовен професор. Предавал и на повеќе високообразовни институции, меѓу кои Универзитетот „Американ колеџ“ во Скопје и Правниот факултет „Јустинијан Први“.

Во периодот од 1999 до 2012 година беше извршен директор на Институтот за општествени и хуманистички истражувања „Евро-Балкан“, а претходно бил и директор на Охридскиот летен универзитет.

Во деведесетите беше претсадател и на управниот одбор на Фондацијата Инстут Отворено Општество Македонија, под покровителство на филантропит и финансиер Џорџ Сорос.

Во дипломатската кариера, Јован Донев беше амбасадор на Република Македонија во Обединетото Кралство на Велика Британија и Северна Ирска, со седиште во Лондон, во периодот од 2013 до 2017 година.

Во истиот период бил акредитиран и како амбасадор во Ирска и Исланд, претставувајќи ја Македонија во важен период од нејзините меѓународни односи.

Во 2017 година бил и член на Советот за безбедност на Република Македонија.

Донев е автор и коавтор на бројни научни трудови и публикации од областа на историјата, меѓународните односи и надворешната политика. Меѓу неговите позначајни дела се публикации посветени на Македонија во меѓународните договори, односите на големите сили кон Балканот и македонското прашање во периодот на Балканските војни.

Во последните години беше активен како колумнист и политички аналитичар.