Живот

„За СИТЕ жени и девојки: Права. Еднаквост. Зајакнување“ - Меѓународен ден на жената

Меѓународниот ден на жената – 8 март се прославува секоја година во сеќавање на протестот на текстилните работнички во Њујорк со барање за поголеми права, одржан на овој датум во 1857 година.

Обединетите нации почнаа да го чествуваат овој ден од 1975 година, а две години подоцна Генералното собрание на ОН ги повика земјите членки да го прогласат 8 март за официјален празник на Светската организација посветен на правата на жените и светскиот мир.

Од тогаш, Меѓународниот ден на жената се прославува на глобално ниво со фокус на движењето за правата на жените, родовата еднаквост, репродуктивните права и борбата против насилството и злоупотребата на жените. Годинава мотото на ОН за одбележувањето на 8 Март е „За СИТЕ жени и девојки: Права. Еднаквост. Зајакнување“.

Чествување на овој ден се врзува со иницијативата за воведување на универзалното право на глас, односно овозможувањето и жените да гласаат на избори на почетокот на минатиот век, како и со активностите на работничките движења во Северна Америка и Европа. Првата регистрирана прослава на Денот на жената е на 28 февруари 1909 година во Њујорк во организација на Социјалистичката партија на Америка, а веќе од следната година се организирани и првите демонстрации и манифестации во Европа посветени на правата на жените.

Инспирирани од овие настани, германските делегатки, предводени од Клара Цеткин, на Меѓународната женска социјалистичка конференција одржана во август 1910 година во Копенхаген, предложија чествување на Ден на жената, иако во нивната иницијатива не беше посочен конкретен датум. Предлогот беше прифатен од страна на учесничките на Конференцијата со идеја Денот на жената да се искористи за промовирање на заложбите за родова еднаквост и за доделување на правото на глас на жените.

По ова, веќе следната година на 19 март ширум Европа е организирано првото одбележување на Меѓународниот ден на жената со одржување на протести на кои е побарано воведување на право на глас на жените, овозможување тие да вршат јавни функции, како и спречување на половата дискриминација при вработувањето.

Дополнителен мотив за борбата за женски, пред се работнички, права беше пожарот во текстилната фабрика „Триангл Ширтвејст“ во Њујорк на 25 март 1911 година, во кој загинаа 146 работници, од кои повеќето жени и мигранти.

Во првите децении на 20 век не постоел усогласен датум на меѓународно ниво за одбележување на Денот на жената. Во САД во тој период „Националниот ден на жената“ се одбележувал во последната недела во февруари, додека во Русија првото чествување на „Меѓународниот ден на жената“ било организирано во 1913 година и тоа во последната сабота во февруари според Јулијанскиот календар, ден што според Грегоријанскиот календар бил 8 март.

Во Германија првото официјално одбележување на Меѓународниот ден на жената било организирано на 8 март 1914 година. Изборот на овој датум веројатно бил случаен, имајќи предвид дека таа година тој ден било недела. Примарно барање од протесните собири на овој ден било воведување на правото на глас за жените во Германија, што им е овозможено четири години подоцна со прогласувањето на „Вајмарска Република“. Истата година, Денот на жената е одбележан и со протест на плоштадот Трафалгар во Лондон. Овој протест најмногу добива на гласност поради апсењето на британската активистка за женски права Силвија Панкхарст, на која и било оневозможено да говори на собирот.

На 8 март 1917 година според Грегоријанскиот календар (23 февруари според Јулијанскиот календар) во Петроград се одржани протести на текстилните работнички под слоганот „Леб и мир“, поради незадоволството од недостигот на храна и со барање за повлекување на Русија од Првата светска војна, што беше вовед во руската Февруарска револуција, која доведе до абдикација на царот Николај и воведување на правото на глас на жените. Веќе во текот на истата година, на иницијатива на болшевиците, 8 март е прогласен за празник во Русија. Со одлука на Президиумот на Врховниот Совет на Советскиот Сојуз од 8 мај 1965 година, 8 Март е прогласен за неработен ден во земјата во спомен на, како што е наведено во образложението, „извонредните заслуги на советските жени во изградба на комунизмот и во одбраната на татковината за време на Големата патриотска војна (Втора светска војна – н.з.) и нивното херојство и несебичност, како и за големиот придонес во зајакнувањето на пријателството меѓу народите и борбата за мир“.

Првото чествување на 8 март во Кина е одржано во 1922 година во организација на Кинеската комунистичка партија, а во 1927 година во градот Гуангжу е организиран марш со учество на околу 25.000 лица, кој освен од комунистите бил поддржан и од десничарската Националистичка партија на Кина (Куоминтанг) и од Младинската женска христијанска асоцијација. По прогласувањето на Народна Република Кина, кинескиот Државен совет на 23 декември 1949 година го прогласува 8 март за официјален Празник на жената и кинеските жени добиваат право на користење на полудневен одмор на тој ден.

На иницијатива на Комунистичката партија на Шпанија и нејзината легендарна лидерка Долорес Ибарури на 8 март во 1936 година во Мадрид е одржан „женски марш“ со кој е одбележан Денот на жената.

Токму поради инсистирањето за чествувањето на Денот на жената од страна на комунистичките партии и неговата прослава во реал социјалистичките држави од Источна Европа и Азија, во првите децении по Втората светска војна овој празник е поврзуван со социјалистичките и левичарските движења. Но, во втората половина на 60-те години на минатиот век за прослава на 8 март почнуваат да се залагаат и припадничките на феминистичкото движење и женскиот активизам, кое во тој период е во подем, што доведе и до менување на перцепцијата за него и резултираше со прогласувањето на Меѓународниот ден на жената од страна на ОН.

Денес, 8 Март е официјален државен празник во Белорусија, Виетнам, Ерменија, Русија, Кина, Молдавија, Монголија, Узбекистан и Украина, додека во останатите земји тој се одбележува во светло на промоција на постигнувањата на жените, женските права и борбата за рамноправност.

Но, глобализацијата и современите пазарни текови преку блескави маркетинг кампањи и шопинг акции го искомерцијализираа Меѓународниот ден на жената и го претворија во ден за поклонување подароци. Од друга страна, се бележат и тенденции за релативизација на празникот со негово чествување како „Ден на мајката“, што дел од застапниците за борбата за женски права го сметаат за обид за дефокусирање од изворните цели на одбележување на Денот на жената. Сето ова, заедно со подемот на социјалните медиуми, доведе до промовирање на некои недоволно јасни идеи за еднаквост, наместо првичните цели за социјални реформи и рамноправност.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Други спортови

Софија Монтенегро е непрепознатлива по борбата во Париз (Вознемирувачко видео)

Спектаклот на UFC во Париз донесе неколку возбудливи борби, но првата борба на вечерта заврши со сцени што ја загрижија публиката во „Акор Арена“.

Аргентинката Софија Монтенегро претрпе тежок пораз во своето деби во најсилната ММА организација во светот, по што мораше да биде однесена во болница.

Монтенегро се вкрсти со домашната претставничка Делфин Беноа, која постигна импресивна победа во втората рунда пред француските навивачи. Крајот на борбата беше особено брутален, бидејќи Аргентинката претрпе голем број удари, претрпе неколку сериозни посекотини на лицето, а на крајот остана во несвест.

Почетокот на натпреварот не навестуваше таков исход. Монтенегро имаше добри моменти во размените на нозете, но Беноа постојано се обидуваше да ја намали дистанцата и да наметне високо темпо. Французинката, исто така, прими неколку чисти удари и ѝ искрвари носот, но продолжи да се движи напред, комбинирајќи удари со колена по телото.

Пресвртот се случи на средината од втората рунда. Беноа ја собори својата соперничка со моќна десна рака, а потоа веднаш ја следеше на земја. Таа успеа да заземе доминантна позиција „полна подигната“, од каде што следеше жестока серија лакти и удари.

Лицето на Аргентинката набрзо беше покриено со крв, како и телото на нејзината противничка и подот од октагонот. Монтенегро се обиде да се одбрани и да се извлече од незгодната ситуација, но Беноа продолжи да напаѓа. Кога Аргентинката ѝ го сврте грбот, Французинката ја искористи можноста и се закачи со „гол задник“.

Монтенегро не сакаше да се предаде, поради што на крајот ја изгуби свеста. Судијата веднаш ја прекина борбата, додека медицинскиот тим влезе во октагонот за да ѝ пружи помош.

Sofia Montenegro walked out of UFC Paris cut up, stitched up, and wrapped in her flag. She said she loved the fight and she is not built to quit. A return is already on her mind the moment doctors clear her. Watch this one carefully.

src: https://t.co/zCiY37UYZq pic.twitter.com/MXwY5lnKCU
— Agent MMA (@agentmma) September 7, 2026

УФЦ објави по настанот дека Монтенегро е единствената учесничка во настанот која е испратена во болница на дополнителни прегледи. Поради претрпените посекотини и удари, како мерка на претпазливост е извршена КТ скенирање на нејзината глава и лице. Во тоа време немаше информации за сериозни повреди, ниту пак резултатите од прегледот беа јавно објавени. Кратко потоа се појави фотографија од Монтенегро од болницата, а подолу можете да видите како изгледало нејзиното лице по натпреварот и ужасното тепање.

Ве предупредуваме дека фотографијата содржи вознемирувачка содржина!

View this post on Instagram

A post shared by Telegraf Sport (@telegrafsport)

За Беноа, ова беше деби од соништата во UFC. Пред своите фанови, таа ја постигна својата осма професионална победа и ја оправда довербата на организацијата откако претходно стигна до полуфиналето на 34-тата сезона на „The Ultimate Fighter“.

Монтенегро дојде во UFC на прилично необичен начин. Иако загуби од Џајсла Чавез со поделена одлука на крајот од 2025 година на „Contender Series“, нивниот судир остави доволно силен впечаток за UFC да им понуди договори на двајцата борци. По поразот во Париз, нејзиниот професионален рекорд е 6-3, а ова беше нејзин втор неуспех по ред.

Аргентинката сега се соочува со закрепнување и дополнителни медицински прегледи, а нејзиното враќање на тренинзи и борби ќе зависи од проценката на медицинскиот тим.

Тагови: Париз

Забава

Сидни Свини се соблече гола за реклама- мислењата се поделени (ВИДЕО)

Сидни Свини повторно е во центарот на вниманието поради нова рекламна кампања во која се појавува целосно гола.

Американската актерка сними реклама за платформата за спортски предвидувања Novig, а нејзиното тело е покриено само со спортски топки. Кампањата веднаш предизвика силни и поделени реакции на социјалните мрежи.

На некои луѓе им се допаѓа рекламата, други ја критикуваат

Во рекламата насловена како „Само спорт“, 28-годишната актерка позира гола додека игра различни спортови. „Мислиш дека знаеш спорт? Докажи го тоа“, вели Свини пред камерата. Кампањата беше објавена во среда на Инстаграм профилите на актерката и компанијата Novig, и тоа е прва промоција на оваа платформа наменета за лица над 21 година.

View this post on Instagram

A post shared by Sydney Sweeney (@sydney_sweeney)

Иако многумина ја пофалија кампањата, дел од публиката изрази незадоволство. „Добро, те прекинувам да те следам, благодарам што ми ја олесни одлуката“, гласеше еден коментар. Друг корисник напиша: „Ја продавам својата душа на обложувалниците. Само твојот стил Сидни“. Некои се прашуваа зошто актерката постојано се промовира на таков начин: „Да, таа има брутално тело, но дали никогаш не се заморува од тоа што нејзиното тело се рекламира вака?“

Коментарите на Платформа X беа уште поостри. „Продажба на коцкање преку секс. Општеството се распаѓа пред нашите очи“, напиша еден корисник. Друг додаде: „Користење на секс за продажба на коцкање. Приказна стара колку светот“. Имаше и такви кои се сомневаа во автентичноста на снимката, а еден коментар гласеше: „Ако ова не е вештачка интелигенција, што по ѓаволите прави таа?“

Од друга страна, кампањата доби бројни пофалби. „Ова е најдобрата реклама во историјата на спортот и обложувањето“, е еден од позитивните коментари. „Ова е убедливо вашето најжешко снимање“, рече друг следбеник.

Некои коментираа за целната публика на актерката: „Таа точно знае кои се нејзините обожаватели!“, додека еден корисник заклучи: „Ова ме тера одеднаш да ги засакам сите спортови“. На Платформа X, некој забележа: „Нејзините реклами секогаш добиваат реакција“.

Европа

Брисел ѝ испраќа итна помош на Шпанија поради мигрантската криза на Сеута

Европската комисија одобри итна помош од 114,7 милиони евра за Шпанија за справување со миграциската криза во Сеута, која трае од крајот на јули.

Во Брисел, тие го нарекуваат тој потег израз на солидарност со Шпанија, пишува Euronews.

Комисијата соопшти дека финансиската помош продолжува за нивниот итен одговор од почетокот на кризата, кога тие понудија оперативна и финансиска поддршка на Шпанија. „Оваа одлука уште еднаш ја потврдува нашата целосна солидарност со Шпанија во соочувањето со оваа тешка ситуација“, се вели во соопштението.

Средства за зајакнување на контролата

Парите доаѓаат од два извора: 82,7 милиони евра ќе бидат обезбедени од Фондот за азил, миграција и интеграција, а преостанатите 32 милиони евра од Инструментот за управување со границите и визите. Овие средства ќе го финансираат зајакнувањето на инфраструктурата за надзор на границите и безбедноста, вклучително и набавка на термички камери, системи за следење, бови и подводни дронови.

Помошта, исто така, ќе ги покрие трошоците за дополнителен персонал и опрема, изградба на објекти за регистрација на мигранти и поддршка за враќање на лица без дозвола за престој. Исто така, планирано е зајакнување на капацитетите за прием во градот, со посебен акцент на грижата за малолетници без придружба.

Поддршка од европските агенции

Брисел, исто така, го координираше вклучувањето на европските агенции. Фронтекс ја продолжува операцијата Минерва и е подготвен да ги прошири своите операции во Шпанија во текот на 2027 година. Европол соработува паралелно со шпанските безбедносни служби за истраги против мрежите за шверц.

Агенцијата за азил на ЕУ (EUAA) ќе обезбеди поддршка во постапките за интервјуирање на барателите на азил и за превод. Комисијата и агенциите ќе формираат заедничка координативна група со шпанските власти, а првиот состанок ќе се одржи веќе оваа недела.

По потпишувањето на договорот, Комисијата мора да плати до 80 проценти од одобрениот износ во рок од 30 дена. Одобрените средства можат да се користат и ретроактивно, за покривање на трошоците направени од почетокот на кризата.

Тагови: Сеута Шпанија